Tìm lời giải cho 3 câu hỏi lớn về ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam

Quyết tâm phát triển ngành bán dẫn

Ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Năm 2025, doanh thu ngành đạt trên 21 tỷ USD; thu hút hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với trên 240 dự án; hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch và đội ngũ hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn.

Việt Nam đang từng bước tham gia vào các công đoạn quan trọng của chuỗi giá trị toàn cầu, từ thiết kế, đóng gói, kiểm thử đến nghiên cứu phát triển và sản xuất chip chuyên dụng.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân

Tại Lễ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, về mặt thể chế, ngành công nghiệp bán dẫn nói riêng và các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược nói chung đang được hưởng mức ưu tiên, ưu đãi cao nhất. Điều này được thể hiện qua việc ban hành Luật Công nghiệp Công nghệ số, Luật Công nghệ cao (sửa đổi), cũng như các văn bản từ nghị định đến thông tư hướng dẫn.

Bên cạnh đó, sau khi ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050. Đây là văn bản quan trọng định hướng phát triển ngành công nghiệp bán dẫn trong giai đoạn tới.

Đồng thời, Bộ đã tham mưu Chính phủ thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn. Việc thành lập Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn cũng nhằm hỗ trợ cho các hoạt động liên quan đến ngành công nghiệp này.

"Như vậy, từ hành lang pháp lý đến việc ra mắt Trung tâm ngày hôm nay đã thể hiện quyết tâm của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc phát triển ngành công nghiệp bán dẫn", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Hơn nữa, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quyết định ban hành danh mục công nghệ chiến lược và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có công nghệ chip bán dẫn. Trong các đề án trình về hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm thử nghiệm quốc gia cũng đề cập lĩnh vực này.

Cho rằng vấn đề quan trọng nhất hiện nay là năng lực triển khai và làm thế nào để triển khai nhanh và hiệu quả, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, ngành bán dẫn không thể phát triển nếu mỗi đơn vị hoạt động riêng lẻ mà cần hình thành mối liên kết chặt chẽ giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, khi xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia hay trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia nên theo hướng dùng chung thay vì đầu tư riêng lẻ. Nhà nước sẵn sàng đồng hành tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai, nhưng điều quan trọng là các đơn vị phải chủ động bắt tay vào làm thay vì chỉ dừng ở việc nêu vướng mắc.

3 câu hỏi lớn

Nhân dịp ra mắt Trung tâm, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã nêu ra 3 câu hỏi lớn và mong muốn cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia cùng tham gia tìm lời giải.

Thứ nhất, làm thế nào để Việt Nam tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bán dẫn và biến đây thành lợi thế cạnh tranh của quốc gia?

Theo Bộ trưởng, điểm nghẽn hiện nay không chỉ ở việc thiếu giảng viên trình độ cao mà còn thiếu các phòng thí nghiệm và môi trường thực hành thực tiễn cho sinh viên.

Bộ trưởng kỳ vọng các doanh nghiệp sẽ đồng hành cùng các trường đại học trong đào tạo, phát triển đội ngũ nhân tài, bởi "chỉ có những con người thật sự xuất sắc mới tạo ra được những đột phá cho ngành bán dẫn".

Thứ hai, làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu? Theo Bộ trưởng, bên cạnh việc thu hút các tập đoàn FDI, cần có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia vào từng công đoạn cụ thể của chuỗi sản xuất.

Nhà nước có thể đầu tư hạ tầng dùng chung, các trung tâm thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm, nhưng các doanh nghiệp cần xác định rõ mình sẽ tham gia ở khâu nào và cần những điều kiện gì để từ đó xây dựng chính sách hỗ trợ sát với thực tiễn.

Thứ ba, điều Bộ trưởng cho là khó nhất nhưng cũng có ý nghĩa chiến lược nhất: Việt Nam sẽ lựa chọn sản phẩm chip chủ lực nào để tập trung đầu tư?.

Bộ trưởng mong muốn lắng nghe ý kiến của các chuyên gia đầu ngành để xác định những nhóm sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, tránh đầu tư dàn trải, từ đó hình thành các sản phẩm mang dấu ấn Việt Nam trên bản đồ bán dẫn thế giới.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân bày tỏ kỳ vọng, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn sẽ trở thành cầu nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu, đào tạo. Qua đó, cùng viết nên câu chuyện phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam trong tương lai.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg, đưa “công nghệ chip bán dẫn” và “chip chuyên dụng” vào danh mục công nghệ chiến lược. Cùng với Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam tại Quyết định số 1018/QĐ-TTg, ngành bán dẫn đã có định hướng rõ ràng, hành lang chính sách ngày càng đồng bộ và quyết tâm chính trị mạnh mẽ để phát triển.

Quỳnh Nga