Tiết kiệm năng lượng không chỉ là bài toán công nghệ

Thông tin được cơ quan quản lý và chuyên gia chia sẻ tại lễ phát động Cuộc thi “Tìm hiểu kiến thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2026” và diễn đàn “Tiết kiệm năng lượng cần sự chung tay của toàn xã hội” sáng 16/6 tại Hà Nội.

Tại sự kiện, ông Đặng Hải Dũng - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, cho biết, cùng với sự tăng trưởng của nền kinh tế, nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng gia tăng trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều thách thức như khủng hoảng năng lượng, đứt gãy chuỗi cung ứng và các rào cản thương mại mới liên quan đến môi trường.

Nhiều thị trường đang áp dụng các công cụ như thuế xanh, thuế carbon, tạo áp lực lớn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như yêu cầu sử dụng năng lượng hiệu quả hơn. Bên cạnh các giải pháp phát triển nguồn cung năng lượng, việc quản lý nhu cầu sử dụng năng lượng (DSM) đang trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Ông Đặng Hải Dũng - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương).

Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả như Nghị quyết 55 và Chỉ thị số 20 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường tiết kiệm điện giai đoạn 2023-2025 và các năm tiếp theo.

“Đây là những định hướng quan trọng để toàn xã hội cùng chung tay sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời khuyến khích phát triển các nguồn năng lượng phân tán như điện mặt trời mái nhà”, ông Dũng nhấn mạnh.

Theo Ban tổ chức, cuộc thi được triển khai trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 (VNEEP3), hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức cộng đồng, lan tỏa kiến thức và thúc đẩy hình thành lối sống xanh trong xã hội.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Phạm Viết Thạch - Phó Trưởng ban Môi trường và Phát triển bền vững, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho rằng, cuộc thi diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện năng tiếp tục tăng cao, trong khi việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và mục tiêu tăng trưởng xanh ngày càng đặt ra nhiều thách thức.

Sự kiện do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) phối hợp với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức.

Đặc biệt, các đợt nắng nóng kéo dài khiến phụ tải điện tăng mạnh tại nhiều khu vực, nhất là miền Bắc. Trong bối cảnh đó, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ giúp người dân, doanh nghiệp giảm chi phí mà còn góp phần quan trọng bảo đảm vận hành an toàn, ổn định của hệ thống điện quốc gia.

“Cùng với việc đầu tư phát triển nguồn và lưới điện, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả là một trong những giải pháp quan trọng, chi phí thấp nhưng mang lại hiệu quả lâu dài để bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định và bền vững”, ông Thạch nhấn mạnh.

Ông cũng cho rằng cuộc thi không chỉ là sân chơi bổ ích để phổ biến kiến thức mà còn là hình thức truyền thông hiện đại. Qua đó, thông điệp tích cực được lan tỏa thông điệp tích cực, khuyến khích người dân thay đổi thói quen sử dụng năng lượng theo hướng tiết kiệm, hiệu quả và bền vững.

Ông Nguyễn Minh Đức - Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội - nhận định, năng lượng ngày nay không chỉ là đầu vào của sản xuất và đời sống mà đã trở thành yếu tố chiến lược gắn trực tiếp với an ninh quốc gia, tăng trưởng kinh tế và năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.

Ông Nguyễn Minh Đức - Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội.

Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, do đó việc bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định, an toàn là yêu cầu cấp thiết. Thực tế cho thấy, dù nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư công nghệ, thiết bị hiệu suất cao, thực hiện kiểm toán năng lượng để tối ưu hóa hoạt động sản xuất, dư địa tiết kiệm năng lượng vẫn còn rất lớn.

Tại nhiều doanh nghiệp và hộ gia đình, việc sử dụng điện chưa thực sự tối ưu; tiết kiệm điện vẫn mang tính thời điểm, chủ yếu nhằm ứng phó trong các giai đoạn cao điểm thay vì trở thành thói quen và văn hóa tiêu dùng.

“Bài toán tiết kiệm năng lượng hiện nay không chỉ nằm ở công nghệ hay đầu tư, mà sâu xa hơn là câu chuyện về nhận thức, hành vi và trách nhiệm xã hội”, ông Đức nhấn mạnh.

Cuộc thi “Tìm hiểu kiến thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2026” được tổ chức theo hình thức trực tuyến trên website tietkiemnangluong.com.vn. Với hình thức tổ chức trực tuyến, cuộc thi mở rộng cơ hội tham gia cho mọi đối tượng trên cả nước, không phân biệt độ tuổi, ngành nghề hay khu vực sinh sống.

Cuộc thi bắt đầu từ 8h ngày 16/6/2026 đến 12h ngày 20/7/2026, được chia thành 5 kỳ thi.

Mỗi kỳ thi, Ban tổ chức sẽ trao 5 phần thưởng cho 5 người thi có kết quả cao nhất. 1 Giải đặc biệt 3 triệu đồng/giải dành cho người thi có kết quả trả lời đúng và dự đoán chính xác nhất, trong thời gian ngắn nhất. Các giải còn lại trị giá 1 triệu đồng/giải.

Ban tổ chức kỳ vọng cuộc thi không chỉ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả mà còn trở thành động lực thúc đẩy hình thành lối sống xanh, có trách nhiệm với môi trường, qua đó đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Minh Thu