Tiên phong về chiến lược dữ liệu số

Thành phố Hồ Chí Minh vận hành Hệ thống cảm biến đo đếm bằng công nghệ AI góp phần cải thiện tình trạng ùn tắc giao thông (Ảnh THẾ ANH)

Những bước đi quyết liệt này nhằm tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy kinh tế số phát triển mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu đóng góp khoảng 30% GRDP của thành phố trong năm 2026.

Hoàn thiện thể chế, ưu tiên nguồn lực phát triển dữ liệu số

Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, bám sát các chỉ đạo của Trung ương về khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thành phố chủ động triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm, đạt nhiều kết quả tích cực.

Ngay trong quý I/2026, thành phố đã hoàn thành 16/44 nhiệm vụ Trung ương giao và 11/14 nhiệm vụ theo kế hoạch nội bộ, bảo đảm tiến độ đề ra, không có nhiệm vụ quá hạn. Dấu ấn nổi bật là Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương đầu tiên trong cả nước ban hành đầy đủ Chiến lược phát triển dữ liệu số giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035, tạo nền tảng pháp lý quan trọng để khai thác hiệu quả tài nguyên dữ liệu phục vụ quản trị đô thị và phát triển kinh tế-xã hội.

Cùng với hoàn thiện thể chế, thành phố dành nguồn lực đáng kể cho lĩnh vực khoa họccông nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Năm 2026, ngân sách bố trí cho lĩnh vực này đạt 12.705 tỷ đồng, tương đương khoảng 4,16% tổng chi ngân sách, trong đó chi thường xuyên hơn 9.538 tỷ đồng và chi đầu tư phát triển 3.166 tỷ đồng.

Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm tạo đòn bẩy tài chính cho các chương trình công nghệ trọng điểm và xây dựng nền kinh tế số. Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đình Thắng cho biết, thành phố đã triển khai nhiều cơ chế, chính sách mới nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong phát triển khoa học-công nghệ và thị trường đổi mới sáng tạo.

Trong đó, cơ chế thí điểm cho phép doanh nghiệp khai thác kết quả nghiên cứu ngay sau nghiệm thu đã thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm công nghệ. Đến nay, có 54 sản phẩm công nghệ tham gia thí điểm thương mại hóa, thu hút khoảng 500 tỷ đồng vốn đầu tư, hơn một nửa trong số đó là nguồn vốn ngoài ngân sách. Bên cạnh đó, thành phố đẩy mạnh triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực kinh tế tầm thấp.

Việc thử nghiệm thành công hoạt động giao hàng bằng thiết bị bay không người lái tại Khu Công nghệ cao đang mở ra hướng phát triển mới cho các mô hình logistics công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật, đồng thời hướng tới hình thành tuyến vận chuyển hàng hóa vượt biển giữa Cần Giờ và Vũng Tàu trong thời gian tới.

Cùng với đó, phiên bản mới của sàn giao dịch công nghệ đã thu hút 17 hợp đồng chuyển giao với tổng giá trị khoảng 22 tỷ đồng, góp phần kết nối hiệu quả cungcầu công nghệ và thúc đẩy hình thành thị trường khoa học-công nghệ năng động.

Thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Nhờ sự đồng bộ về cơ chế và nguồn lực, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Thành phố hiện có 35 vườn ươm và trung tâm đổi mới sáng tạo, giữ vị trí trong nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á, với quy mô định giá khoảng 7 đến 7,5 tỷ USD.

Lực lượng doanh nghiệp công nghệ số tăng nhanh, với gần 30.000 doanh nghiệp ICT, chiếm khoảng 40% cả nước, tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu kinh tế số đóng góp từ 30% GRDP vào năm 2026.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Mạnh Cường, thành phố đã xác định 9 nhóm công nghệ chiến lược, 26 sản phẩm ưu tiên, đồng thời triển khai sandbox trong nhiều lĩnh vực mới như thiết bị bay không người lái (UAV); tuyển chọn được 6 tổ chức khoa học công nghệ tham gia hình thành Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế (CoE).

“Việc xây dựng và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp khoa học-công nghệ cùng các chính sách ưu đãi về thuế và vốn đang từng bước tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững”, ông Cường nhấn mạnh. Bên cạnh phát triển kinh tế số, thành phố cũng chú trọng xây dựng xã hội số và công dân số.

Tỷ lệ số hóa hồ sơ thủ tục hành chính đạt gần 88%; hơn 12,7 triệu thẻ căn cước công dân gắn chip và 8,6 triệu tài khoản định danh điện tử đã được cấp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện chất lượng phục vụ người dân.

Xã hội số được triển khai đồng bộ thông qua phong trào “Bình dân học vụ số”, tập trung hoàn thiện bốn trụ cột công dân số, với mục tiêu độ phủ VNeID đạt 95%, tạo nền tảng phổ cập kỹ năng số và thúc đẩy tham gia của người dân vào không gian số.

Phát biểu ý kiến chỉ đạo tại Hội nghị Sơ kết quý I/2026 về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đề án 204 của Ban Bí thư và Đề án 06 của Chính phủ, đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, yêu cầu gắn chặt trách nhiệm của người đứng đầu các cấp với kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh đầu tư hạ tầng số, bảo đảm tuyệt đối an toàn thông tin và chủ động thiết lập kênh hỗ trợ, đường dây nóng hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Thành phố cần tiếp tục đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng số, bảo đảm an toàn thông tin và chủ động thiết lập các kênh hỗ trợ, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

NGUYÊN ANH