Tiêm kích tàng hình F-35 Na Uy chặn trinh sát cơ Nga trên biển Barents

Nhiệm vụ kéo dài khoảng hai giờ, trong đó các máy bay F-35 đã xác định và theo dõi mục tiêu theo đúng quy trình phản ứng nhanh (QRA) tiêu chuẩn của NATO.

Máy bay Il-38M Nga và F-35A Na Uy. (Nguồn: MW)

Theo Thiếu tá Stian Roen, người phát ngôn Không quân Na Uy, đây là hoạt động hoàn toàn bình thường: tiêm kích được lệnh cất cánh trong thời gian ngắn nhất mỗi khi có máy bay lạ tiếp cận khu vực giám sát. Na Uy hiện duy trì hai chiếc F-35 trực chiến 24/7 tại căn cứ Evenes, sẵn sàng xuất kích trong vòng khoảng 15 phút. Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng này đã thực hiện hàng chục nhiệm vụ tương tự, nhận diện nhiều máy bay quân sự Nga hoạt động gần khu vực.

Chiếc Il-38 bị chặn là loại máy bay trinh sát – chống ngầm chuyên theo dõi mục tiêu trên biển và dưới nước, có thể giám sát hàng chục mục tiêu cùng lúc. Những máy bay này thường được Nga triển khai cho các hạm đội lớn, đặc biệt là ở khu vực Bắc Cực và Thái Bình Dương.

Các cuộc chạm trán trên không như vậy không phải hiếm, nhưng tần suất đã tăng lên đáng kể kể từ khi Na Uy chuyển từ F-16 sang F-35. Việc đưa tiêm kích thế hệ 5 vào biên chế đã làm thay đổi đáng kể cán cân sức mạnh trên bầu trời biển Barents, nơi trước đây các máy bay đánh chặn như MiG-31 của Nga từng chiếm ưu thế nhờ tốc độ và tầm phát hiện vượt trội.

Trong một số trường hợp, Nga còn triển khai tiêm kích hộ tống cho các máy bay trinh sát và ném bom, như Su-35 hoặc MiG-31. Tuy nhiên, với khả năng tàng hình và cảm biến hiện đại, F-35 được đánh giá là đã thu hẹp đáng kể lợi thế trước đây của Nga trong khu vực.

Ngoài nhiệm vụ tuần tra tại Bắc Âu, F-35 Na Uy còn được triển khai ra nước ngoài trong khuôn khổ phòng không NATO. Từ năm 2025, các máy bay này đã được điều tới Ba Lan để bảo vệ không phận và các tuyến hậu cần hỗ trợ Ukraine.

Na Uy cũng phối hợp chặt chẽ với các đồng minh như Hà Lan trong các hoạt động này, đồng thời mở rộng hiện diện quân sự tại Đông Âu thông qua cả tiêm kích và hệ thống phòng không. Trước đó, F-35 Na Uy cũng từng được triển khai tới Phần Lan để tham gia tập trận gần biên giới Nga.

Xuân Minh