Tiềm ẩn hiểm họa kép bên trong những nhà xưởng trái phép

Vụ hỏa hoạn xảy ra tại cụm công trình trên đường 25 m, phường Thanh Liệt vào tối 25/7 vừa qua - Ảnh: Thanh Hà.

Bên cạnh nguy cơ cháy nổ luôn thường trực, nhiều nhà xưởng còn bị lợi dụng làm nơi tập kết hàng hóa, cất giấu hàng giả, hàng lậu, gây khó khăn cho công tác quản lý của lực lượng chức năng.

Những "điểm mù" về an toàn

Theo ghi nhận của phóng viên, tình trạng kho hàng, nhà xưởng dựng trái phép vẫn tồn tại tại nhiều địa bàn như: Thanh Liệt, Tây Mỗ, Bình Minh... Phần lớn các công trình được dựng trên đất nông nghiệp, đất dự án chưa triển khai. Nhiều nhà xưởng tồn tại từ nhiều năm trước thời điểm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp (trước ngày 1/7/2025), đến nay vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Đáng lo ngại hơn, không ít công trình nằm xen kẽ trong khu dân cư đông đúc, vừa làm nơi sản xuất, chứa hàng, vừa kết hợp sinh hoạt. Với kết cấu tạm bợ, lối thoát nạn hạn chế, không được trang bị đầy đủ phương tiện chữa cháy, những nhà xưởng này trở thành "quả bom nổ chậm", chỉ cần một sự cố nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Khoảng 18h ngày 25/7, hỏa hoạn bùng phát tại cụm công trình trên đường 25 m, phường Thanh Liệt. Ngọn lửa nhanh chóng bao trùm khu vực, đe dọa lan sang nhiều kho chứa và cơ sở kinh doanh liền kề.

Công an TP Hà Nội đã huy động 12 xe chữa cháy cùng hơn 70 cán bộ, chiến sĩ thuộc nhiều Đội Chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ tới hiện trường triển khai phương án dập lửa. Sau gần hai giờ, đám cháy cơ bản được khống chế, bảo vệ an toàn hơn 1.000 m² kho hàng và các công trình xung quanh.

Nếu lực lượng chữa cháy không kịp thời khống chế, hậu quả hoàn toàn có thể nghiêm trọng hơn rất nhiều, nhất là khi các kho xưởng này thường chứa lượng lớn vật liệu dễ cháy.

Nhiều nhà xưởng trong ngõ 286 Nguyễn Xiển (phường Thanh Liệt) xây dựng trái phép trước thời điểm thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp.

Nguy cơ từ các nhà xưởng trái phép không chỉ dừng lại ở mất an toàn PCCC. Theo lực lượng chức năng, nhiều kho xưởng xây dựng trái phép, nằm sâu trong khu dân cư hoặc khu vực ven đô, đã bị các đối tượng lợi dụng làm nơi tập kết hàng hóa phục vụ hoạt động buôn lậu, sản xuất, tàng trữ hàng giả và hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Nơi hàng giả "ẩn mình"

Điển hình, ngày 25/6, Đội Quản lý thị trường số 8 phối hợp Đội 6, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hà Nội kiểm tra một nhà xưởng tại thôn 8 Ninh Hiệp, xã Phù Đổng.

Tại đây, lực lượng chức năng phát hiện khoảng 33.670 sản phẩm quần áo có dấu hiệu giả mạo nhiều thương hiệu nổi tiếng như Adidas, Lacoste, Louis Vuitton, Burberry, Gucci, Versace, Dior, Moncler, D&G và Nike. Giá trị lô hàng theo giá niêm yết ước tính trên 4 tỷ đồng.

Thực tế cho thấy, việc kiểm soát các nhà xưởng, kho bãi không chỉ là yêu cầu về PCCC mà còn là giải pháp quan trọng trong đấu tranh với tội phạm kinh tế, buôn lậu và hàng giả. Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng Hà Nội đã phát hiện nhiều vụ tập kết hàng giả, hàng nhập lậu quy mô lớn tại các kho xưởng dạng này.

Theo thống kê sơ bộ, riêng phường Thanh Liệt hiện có khoảng 400 nhà xưởng xây dựng trái phép trên đất công và đất nông nghiệp. Thời gian qua, chính quyền địa phương đã yêu cầu các chủ cơ sở tự tháo dỡ công trình vi phạm; trường hợp không chấp hành sẽ bị cưỡng chế, cắt điện và áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định.

Công an TP Hà Nội phối hợp với lực lượng Quản lý thị trường kiểm tra đột xuất một cơ sở kinh doanh tại xã Phù Đổng, TP Hà Nội - Ảnh: QLTTHN.

Trao đổi với báo chí, ông Trình Quốc Thắng, Phó Chủ tịch UBND phường Thanh Liệt, cho biết địa phương sẽ xử lý nghiêm các kho xưởng vi phạm theo lộ trình, không có ngoại lệ, đồng thời sau khi giải tỏa sẽ đưa quỹ đất vào sử dụng đúng mục đích.

Tại phường Tây Mỗ, hiện có hơn 400 cơ sở sản xuất, kho xưởng thuộc diện quản lý về PCCC; trong đó hơn 100 nhà xưởng xây dựng trái phép, phần lớn nằm xen cài trong khu dân cư truyền thống. Theo UBND phường, đa số các công trình này đã tồn tại hơn 10 năm. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, địa phương đã rà soát, lập danh sách và xây dựng lộ trình xử lý từng trường hợp.

Thực tế cho thấy, việc xóa bỏ các nhà xưởng trái phép không chỉ nhằm lập lại trật tự xây dựng mà còn là yêu cầu cấp thiết để loại bỏ những "điểm mù" về PCCC, thu hẹp không gian hoạt động của các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.

Quang Minh