Thường thức 'Trong và Ngoài' của Nguyễn Trà Vinh

"Giao cảm III" - một trong những tác phẩm sẽ được giới thiệu tại triển lãm "Trong và Ngoài".

Sinh ra tại Cẩm Phả (Quảng Ninh), Nguyễn Trà Vinh khởi đầu với lụa trước khi chuyên sâu vào sơn mài từ đầu những năm 2000. Với anh, sơn mài không chỉ là kỹ thuật truyền thống mà là một phương thức tư duy.

Mỗi lớp màu được phủ xuống, chờ đợi, rồi dần hiển lộ qua quá trình mài như một ẩn dụ về đời sống nội tâm. Ảnh hưởng của Phật giáo và Thiên Chúa giáo đã tạo cho các bức tranh của anh một không khí trầm lắng, suy niệm, nơi con người đối diện với chính mình nhiều hơn là tìm kiếm hiệu ứng thị giác đơn thuần.

Qua những tác phẩm trong triển lãm "Trong và Ngoài", Nguyễn Trà Vinh đã đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa nội tâm và thế giới chung quanh, giữa điều ta nhìn thấy và điều chỉ có thể cảm nhận, vượt thoát khỏi câu chuyện về chất liệu thuần túy, để thấy hiển lộ chuyện đời dấn thân sáng tạo.

Điểm đặc biệt của lần ra mắt này nằm ở sự cộng hưởng hiếm có giữa trưng bày hội họa và xuất bản.

Cùng với triển lãm là sự giới thiệu sách nghệ thuật "Ấn định ước mơ" và tập thơ, tản văn "Hoa lòng" của Nguyễn Thảo Hiền - thân phụ của họa sĩ. Ba hình thức biểu đạt khác nhau nhưng chung một mạch nguồn gia đình, tạo nên một cấu trúc nghệ thuật nhiều lớp. Hội họa đối thoại với chữ nghĩa, hình ảnh nâng đỡ thi ca và ký ức riêng tư mở rộng thành suy tư phổ quát.

"Tự họa đứng I" của Nguyễn Trà Vinh.

Nhà phê bình nghệ thuật Phạm Minh Quân nhận định: "Các tác phẩm trong 'Trong và Ngoài' không kể chuyện theo lối trực tiếp. Những gương mặt với ánh nhìn xa vắng, những hình thể lặng im trong không gian nửa thực nửa mơ gợi mở về một nội giới song hành cùng thế giới bên ngoài. Sơn son, then, vàng quỳ được tiết chế để tạo nên chiều sâu trầm mặc. Người xem không bị dẫn dắt bởi chi tiết mà được mời bước chậm lại, lắng nghe bề mặt và khoảng lặng, nơi màu sắc âm ỉ sống dưới lớp vóc".

Đêm khai mạc còn có một chi tiết độc đáo mang tính kết nối gia đình và nghệ thuật. Ca khúc “Gắn bó” do nhạc sĩ Nguyễn Đức Hùng phổ thơ Nguyễn Thảo Hiền sẽ được trình diễn bởi nghệ sĩ violin Nguyễn Trà Hưng cùng con trai Nguyễn Trà Hương. Âm nhạc, thơ và hội họa gặp nhau trong một khoảnh khắc chung, nhấn mạnh tinh thần gắn kết xuyên thế hệ vốn là mạch ngầm của toàn bộ triển lãm.

Triển lãm nghệ thuật sơn mài "Trong và Ngoài" của họa sĩ Nguyễn Trà Vinh sẽ diễn ra từ ngày 3-12/4 tới đây tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội).

CHIÊU ANH