Khát vọng thanh xuân (Bài 4): Khi tri thức là bệ phóng, khát vọng cống hiến

TS, giảng viên Đỗ Thị Lam (váy đỏ) trên sân khấu với những phím đàn piano điêu luyện.

Chúng ta vẫn thường bắt đầu gợi mở câu chuyện của cuộc đời mình bằng những dấu mốc đáng nhớ. Với TS, giảng viên Đỗ Thị Lam, con đường nghệ thuật của chị đã sớm định hình. Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Đỗ Thị Lam đã bộc lộ rõ năng khiếu âm nhạc, thường xuyên tham gia các đội, nhóm văn nghệ xung kích của nhà trường, của nhà văn hóa thiếu nhi TP Thanh Hóa trước đây.

Dù sinh ra và lớn lên trong gia đình thuần nông, bố mẹ không hoạt động nghệ thuật nhưng Lam luôn được quan tâm, tạo mọi điều kiện tốt nhất để theo đuổi đam mê, lựa chọn con đường phát triển phù hợp với sở thích, năng khiếu của mình.

Dưới ánh đèn sân khấu, Lam tự tin tỏa sáng, bằng tài năng vẽ nên hành trình đẹp đẽ với nhiều thành tích cao tại các cuộc thi tiếng hát, như: Huy chương Vàng - hội thi Tiếng hát học sinh phổ thông toàn quốc năm 2005; giải Nhất - Liên hoan Tiếng hát Hoa phượng đỏ tỉnh Thanh Hóa năm 2005; huy chương Vàng - cuộc thi Tài năng sinh viên toàn quốc năm 2010; huy chương Vàng - Liên hoan các trường văn hóa nghệ thuật toàn quốc năm 2010...

Năm 2025, Đỗ Thị Lam là giảng viên nữ trẻ tuổi nhất của nhà trường bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc.

Năm 2011, ngay khi còn là sinh viên theo học tại Trường Trung cấp Văn hóa – Nghệ thuật (nay là trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa), cô Lam đã xuất sắc vượt qua nhiều ứng viên, giành giải Nhất cuộc thi Sao Mai khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Đây không chỉ là cuộc thi âm nhạc uy tín, được giới chuyên môn đánh giá cao, công chúng yêu mến mà còn là “bệ phóng” cho những tài năng âm nhạc trẻ. Nhiều nghệ sĩ đã từng bước định hình phong cách, thành danh trên con đường âm nhạc.

Từ “bệ phóng” vững chắc ấy, những tưởng rằng, cô Lam sẽ tiếp tục theo đuổi ánh hào quang rực rỡ hơn, chinh phục sân khấu lớn hơn. Thế nhưng, cô đã quyết định ở lại quê hương Thanh Hóa, phát triển con đường nghệ thuật của mình theo hướng riêng, trở thành giảng viên thanh nhạc tại ngôi trường mình đã từng theo học.

Với cương vị là giảng viên, cô Lam được biết đến là người tận tâm, luôn nỗ lực đổi mới trong phương pháp giảng dạy. Đặc thù ngành học đặt ra cho giảng viên những tiêu chuẩn riêng. Thanh nhạc không đơn thuần là học cách lấy hơi, nén hơi, mở khẩu hình và nhả chữ... để giọng hát hay hơn. Đó còn là hành trình kết nối âm nhạc và những nếp gấp cảm xúc, nội tâm. Người giảng viên phải là người truyền cảm hứng, đam mê, tình yêu âm nhạc cho học trò một cách tự nhiên nhất.

Trong suốt quá trình giảng dạy, cô Lam không ngừng nghiên cứu, học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Đến nay, cô có khoảng 20 bài báo khoa học được đăng trên các tạp chí chuyên ngành uy tín trong nước và quốc tế. Năm 2025, cô là giảng viên nữ trẻ tuổi nhất của nhà trường bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học âm nhạc.

Sau nhiều nỗ lực, cống hiến, cô Đỗ Thị Lam đã được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen vì có thành tích tiêu biểu xuất sắc trong phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập” năm học 2022-2023; Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa tặng Bằng khen vì có thành tích trong công tác giáo dục và đào tạo trong các năm học 2020-2021, 2021-2022. Đặc biệt, năm 2024, TS, giảng viên Đỗ Thị Lam vinh dự được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao tặng giải thưởng “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” toàn quốc.

Không chỉ dừng lại ở vai trò một nhà giáo, cô Lam còn là một “thủ lĩnh đoàn” năng động, sáng tạo, nhiệt huyết và đầy trách nhiệm. Điều khiến cô trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở những thành tích đáng ngưỡng mộ, mà còn ở cách cô sống và cống hiến hết mình cho hoạt động đoàn.

TS, giảng viên Đỗ Thị Lam là “thủ lĩnh đoàn” năng động, nhiệt huyết, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới.

Từ khi còn là học sinh, sinh viên, mình đã yêu thích, hăng hái với các hoạt động đoàn, hội. Đến bây giờ, mình càng cảm thấy giá trị, ý nghĩa của những năm tháng nhiệt huyết, sôi nổi này. Thanh xuân trôi qua rất nhanh, tuổi trẻ qua đi sẽ chẳng bao giờ tìm lại được nữa nên mình luôn tâm niệm phải sống hết mình, cống hiến hết mình, lưu lại những điều đẹp đẽ nhất để sau này nhìn lại, mình sẽ không nuối tiếc, cô Lam chia sẻ

Ngoài công tác xây dựng đoàn - hội, thực hiện phong trào sinh viên 5 tốt của nhà trường, cô Lam cùng Ban Chấp hành Đoàn làm tốt công tác xây dựng đoàn – hội; thực hiện phong trào sinh viên 5 tốt; quan tâm, chú trọng tổ chức, phối hợp tổ chức các hoạt động giúp sinh viên học tập, sáng tạo, nghiên cứu khoa học; các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng; các hoạt động giúp sinh viên rèn luyện thể chất, các hoạt động văn thể mỹ; các hoạt động giúp sinh viên hội nhập quốc tế...

“Trong vai trò Bí thư Đoàn trường, tôi luôn xác định việc nâng cao thể chất và đời sống tinh thần của sinh viên là nhiệm vụ quan trọng nhằm phát triển toàn diện con người, đồng thời góp phần tạo môi trường học đường năng động, lành mạnh”, cô Lam cho biết.

Vừa qua, TS, giảng viên Đỗ Thị Lam là 1 trong 58 cán bộ, đoàn viên, thanh niên tiêu biểu năm 2026 được Tỉnh đoàn Thanh Hóa tuyên dương.

TS, giảng viên Đỗ Thị Lam tham gia các hội diễn, cuộc thi âm nhạc do các cấp, các ngành trung ương, của tỉnh tổ chức và giành được giải cao, tiêu biểu như: Huy chương bạc tại hội diễn “Tiếng hát công nhân, người lao động toàn quốc năm 2022... Cô Lam cũng thường xuyên dẫn dắt, tập luyện cho đội văn nghệ xung kích của Đoàn trường tham gia biểu diễn trong các chương trình lễ hội, giao lưu văn nghệ, hội diễn... hay các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng của tỉnh.

Công việc chuyên môn, việc đoàn – hội, cả những “thiên chức” của người phụ nữ... khiến cho nhịp sống của TS, giảng viên Đỗ Thị Lam luôn trong trạng thái bận bịu nhưng cũng ăm ắp niềm vui, hứng khởi, nhiệt huyết.

Thế nhưng, dù ở cương vị nào, chị cũng dồn hết tâm huyết để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Chị tận dụng từng khoảnh khắc của tuổi trẻ để học hỏi, đóng góp, tạo ra những giá trị tốt đẹp cho xã hội.

Tôi không thích cái gì nửa vời. Khi mình đã làm việc gì mình phải làm hết sức, hết mình. Cho dù kết quả như thế nào đi nữa, sự nỗ lực, cố gắng ấy sẽ giúp mình trưởng thành hơn mỗi ngày, cô Lam bộc bạch.

Với TS, giảng viên Đỗ Thị Lam, hạnh phúc được định nghĩa một cách giản đơn mà sâu sắc, đó là hành trình được sống trọn vẹn với đam mê giảng dạy, được cống hiến hết mình cho hành trình gieo tri thức, thắp lửa phong trào cho sinh viên. Mỗi bài giảng không chỉ là kiến thức, mà còn là sự trao gửi tình yêu nghề, là cách cô thắp lên trong học trò niềm tin và khát vọng cống hiến. Khi tri thức được lan tỏa, khi đam mê được tiếp nối, đó chính là lúc người thầy/cô nhìn thấy “quả ngọt” của mình, không phải trong hiện tại, mà trong tương lai của biết bao thế hệ.

Niềm hạnh phúc ấy lắng đọng thật lâu ở nụ cười rạng rỡ của TS, giảng viên Đỗ Thị Lam khi nghĩ về những thế hệ học trò của mình. Đôi mắt cô ánh lên niềm hạnh phúc đong đầy khi nhắc đến cô con gái Tạ Lam Ngọc (13 tuổi), học sinh Trường THCS Hoạt Giang. Được thừa hưởng năng khiếu của mẹ và luôn coi mẹ là hình mẫu, em Tạ Lam Ngọc đã và đang ghi dấu ấn đậm nét trên hành trình theo đuổi nghệ thuật của mình từ rất sớm.

Có lẽ, ai trong chúng ta cũng cần tìm cho mình một “lý do để cống hiến”. Dù là lý do gì, khi ta thực sự hiểu và tâm huyết với điều mình đã chọn, đó là lúc ta viết nên câu chuyện của mình theo cách rực rỡ nhất.

Hương Thảo