Thương hiệu - Chìa khóa nâng tầm giá trị đặc sản địa phương

Giữ nghề nhờ thương hiệu

Giữa không gian nồng đượm mùi cá cơm và muối biển của làng Nam Ô, những thùng chượp nước mắm vẫn được người dân duy trì theo phương pháp truyền thống bao đời. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường cạnh tranh khốc liệt, chỉ giữ nghề thôi là chưa đủ.

Anh Bùi Thanh Phú đang từng bước đưa nước mắm Nam Ô từ sản phẩm làng nghề trở thành đặc sản mang dấu ấn thương hiệu địa phương. Ảnh do nhân vật cung cấp

Anh Bùi Thanh Phú, chủ thương hiệu nước mắm Nam Ô Hương Làng Cổ, chia sẻ bài toán nan giải nhất hiện nay là làm sao vừa duy trì nghề truyền thống, vừa bảo đảm sản lượng và chất lượng ổn định để đáp ứng nhu cầu thị trường.

“Làm ra sản phẩm với số lượng đủ lớn nhưng vẫn giữ được chất lượng đồng nhất là thách thức lớn nhất khi diện tích sản xuất đang bị thu hẹp đáng kể”, anh Phú bộc bạch.

Theo anh, chất lượng là cốt lõi, song để sản phẩm đứng vững trong bối cảnh mới, cần sự đầu tư bài bản về mẫu mã, bao bì và quy cách đóng gói nhằm bắt kịp thị hiếu người tiêu dùng.

Từ định hướng đó, Hương Làng Cổ thay đổi cách tiếp cận. Những câu chuyện về lịch sử làng nghề và văn hóa bản địa Nam Ô được lồng ghép tinh tế vào thiết kế nhãn mác. Mỗi chai nước mắm không chỉ mang giá trị tiêu dùng thuần túy mà còn là một "đại sứ" kể chuyện về vùng đất và con người địa phương.

Những chi tiết văn hóa bản địa Nam Ô được đưa vào thiết kế bao bì. Ảnh do nhân vật cung cấp

Nhờ những nỗ lực bền bỉ, Nước mắm Nam Ô Hương Làng Cổ đã đạt chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế HACCP, đạt chuẩn OCOP 4 sao của thành phố Đà Nẵng năm 2020 cùng nhiều bằng khen danh giá. Với anh Phú, điều hạnh phúc nhất là ngày càng nhiều khách hàng tin dùng sản phẩm như một món quà mang đậm dấu ấn bản sắc địa phương.

“Khách hàng ưu ái sản phẩm bởi nó kết tinh câu chuyện và giá trị làng nghề. Nhiều người chọn nước mắm Nam Ô làm quà tặng vì tính bản địa đậm nét”, anh cho biết.

Tuy nhiên, thương hiệu chỉ thực sự phát huy giá trị khi sản phẩm được thị trường đón nhận.

Khơi dòng đặc sản ra thị trường

Trải qua quá trình phân phối nhiều sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền, anh Nguyễn Tiến Đức, nhà sáng lập thương hiệu Hanigo (Đà Nẵng), nhận thấy không ít sản phẩm chất lượng vẫn trầy trật trong việc tiếp cận thị trường.

Đặc sản địa phương ngày càng được nhiều du khách lựa chọn làm quà tặng sau mỗi chuyến du lịch đến Đà Nẵng. Ảnh: HOÀNG LINH

Theo anh Đức, tiêu chí tiên quyết khi Hanigo lựa chọn sản phẩm không nằm ở mức độ nổi tiếng, mà ở giá trị bản địa và tiềm năng phát triển bền vững.

“Quan điểm của chúng tôi là ưu tiên hàng Việt, trước hết là sản phẩm Đà Nẵng rồi mới mở rộng ra các tỉnh thành khác. Dù một số mặt hàng ngoại nhập bán rất chạy, chúng tôi vẫn quyết định dừng kinh doanh để dồn lực cho đặc sản nội địa”, anh Đức chia sẻ.

Bên cạnh chất lượng, sản phẩm muốn "lên kệ" phải đảm bảo nguồn gốc rõ ràng, tính ổn định cao và hình thức phù hợp với thị hiếu, đặc biệt là phân khúc khách du lịch.

“Nhiều cơ sở nhỏ làm sản phẩm rất tốt, nhưng khi nâng quy mô, chất lượng giữa các lô hàng bắt đầu chênh lệch. Đây là rào cản khiến các đơn vị phân phối khó duy trì hợp tác lâu dài”, anh nhận định.

Bên cạnh đó, không ít sản phẩm vẫn chưa được đầu tư đúng mức về bao bì và nhận diện. Nhiều cơ sở vẫn giữ tư duy “hữu xạ tự nhiên hương”, trong khi hành vi tiêu dùng hiện nay đã thay đổi căn bản.

Thiết kế bao bì, đóng gói nhỏ gọn phù hợp với nhu cầu quà tặng đang trở thành yếu tố quan trọng giúp đặc sản tiếp cận khách hàng. Ảnh: HOÀNG LINH

Thực tế, nhiều sản phẩm khó tiêu thụ chỉ vì những chi tiết nhỏ. Đơn cử như dầu đậu phộng ép thủ công dù chất lượng hảo hạng nhưng lại đóng chai dung tích lớn, gây bất tiện cho du khách khi vận chuyển bằng đường hàng không.

Nhiều mặt hàng được chế biến công phu nhưng bao bì sơ sài, thiếu thông tin về nguồn gốc, ngày sản xuất hay hạn dùng, khiến người mua e ngại.

“Có những sản phẩm của bà con rất ngon nhưng lại thiếu tính thẩm mỹ ở khâu đóng gói. Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ cải thiện bao bì để sản phẩm có cơ hội vươn xa hơn”, anh Đức nói thêm.

Theo anh Đức, điều tạo nên sự khác biệt lớn nhất giữa một sản phẩm có thương hiệu chính là niềm tin của người tiêu dùng.

“Khách hàng ngày nay rất tinh tế. Khi truyền tải được câu chuyện về người làm nghề và vùng đất khai sinh ra sản phẩm, họ sẽ trân trọng giá trị món quà đó hơn”, anh Đức chia sẻ.

Nâng tầm giá trị bằng thương hiệu

Anh Đoàn Văn Hiền, nhà sáng lập Go Media Vietnam (Đà Nẵng), nhận định đây là thực trạng chung không chỉ ở Đà Nẵng mà còn tại nhiều địa phương trên cả nước.

“Chất lượng sản phẩm là điều kiện cần nhưng chưa đủ để tạo ra giá trị trên thị trường”, anh Hiền nhận định.

Anh Đoàn Văn Hiền, Founder Go Media Vietnam chia sẻ về hành trình chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy thị trường. Ảnh do nhân vật cung cấp

Theo anh Hiền, điểm yếu của nhiều chủ thể OCOP hiện nay nằm ở tư duy thị trường hơn là chất lượng. Nhiều đơn vị mải mê làm ra sản phẩm tốt mà quên đầu tư tương xứng cho việc xây dựng nhận diện và truyền thông thương hiệu.

“Khách hàng không thể nếm thử độ ngon trước khi mua. Thứ họ chạm tới đầu tiên là bao bì, hình ảnh và câu chuyện. Nếu không gây ấn tượng ngay từ "điểm chạm" này, sản phẩm khó lòng được lựa chọn”, anh Hiền phân tích.

Ngoài ra, nhiều đặc sản sở hữu bề dày lịch sử, văn hóa bản địa hoặc quy trình sản xuất độc đáo nhưng chưa được truyền tải một cách hấp dẫn và nhất quán. Hệ quả là sản phẩm dễ rơi vào vòng xoáy cạnh tranh về giá thay vì khẳng định giá trị riêng biệt.

Với các cơ sở nhỏ, mấu chốt không nằm ở những chiến dịch truyền thông tốn kém mà là tìm ra "mạch ngầm" câu chuyện riêng để truyền tải chân thật nhất đến khách hàng.

Chất lượng làm nên cốt lõi, nhưng thương hiệu mới là yếu tố giúp sản phẩm được nhận diện và khắc sâu vào tâm trí người dùng. Với đặc sản địa phương, hành trình nâng tầm giá trị không chỉ bắt đầu từ nhà xưởng, mà từ cách kể câu chuyện về vùng đất, con người và những giá trị văn hóa ẩn sau mỗi sản phẩm.

HOÀNG LINH