Thuốc thú y trở thành cuộc đua mới của các hãng công nghệ sinh học

Thị trường chăm sóc sức khỏe thú cưng đang vượt ra khỏi phạm vi thức ăn và thực phẩm bổ sung để tiến vào lĩnh vực thuốc kê đơn. Trọng tâm của thị trường chuyển từ các loại vaccine và kháng sinh truyền thống sang điều trị các bệnh mạn tính như béo phì, tiểu đường, viêm khớp và sa sút trí tuệ.

Hàn Quốc hiện là một trong những quốc gia đi đầu trong làn sóng phát triển dược phẩm thú y cũng như dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho thú cưng. Điển hình như Daewoong Pet có trụ sở ở Seoul đang cung cấp viên nén axit ursodeoxycholic (UDCA) để điều trị bệnh gan cho động vật; HK inno.N có trụ sở tại tỉnh Chungcheong Bắc đã nộp hồ sơ xin cấp phép lưu hành thuốc điều trị viêm da dị ứng ở chó. Công ty GNT Pharma tại tỉnh Gyeonggi đã ra mắt Geda Cure, thuốc điều trị hội chứng rối loạn nhận thức ở chó. Chỉ sau một năm rưỡi kể từ khi ra mắt năm 2021, sản phẩm này đã đạt doanh thu lũy kế hơn 10 tỷ won (khoảng 6,81 triệu USD). Doanh nghiệp cũng đang tiếp tục phát triển thêm các liệu pháp điều trị các bệnh lý thần kinh khác.

Trong khi đó, Ensol Biosciences lại đang nghiên cứu thuốc điều trị viêm xương khớp cho thú cưng. Vaxcell Bio phát triển liệu pháp miễn dịch tế bào điều trị ung thư ở chó mèo. Nhiều doanh nghiệp dược khác trong nước cũng mở rộng nghiên cứu thuốc thú y dành cho các bệnh mạn tính như tiểu đường và các bệnh về da.

Làn sóng đầu tư vào nghiên cứu và phát triển dược phẩm thú y phản ánh sự gia tăng nhanh chóng của số lượng vật nuôi cũng như xu hướng già hóa ở thú cưng. Theo Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Nông thôn Hàn Quốc, năm 2025 có 29,2% số hộ gia đình tại nước này nuôi thú cưng, tăng từ mức 25,4% vào năm 2022. Nhờ những tiến bộ trong chăm sóc thú y, tuổi thọ của vật nuôi cũng được kéo dài hơn, từ đó thúc đẩy nhu cầu điều trị các bệnh mạn tính như béo phì, sa sút trí tuệ, ung thư và viêm khớp.

Chủ nuôi hiện không chỉ quan tâm đến việc kéo dài tuổi thọ mà còn mong muốn cải thiện số năm sống khỏe mạnh cho thú cưng.

Một trong những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất hiện nay là thuốc điều trị béo phì cho vật nuôi.

Chị Kim, chủ của một chú mèo lông ngắn 6 tuổi tại Hàn Quốc, có chia sẻ trên tờ JoongAng Ilbo rằng chú mèo nhà chị gần đây rơi vào tình trạng béo phì, ít vận động, không còn hứng thú leo trèo trên tháp mèo như trước và thậm chí gặp khó khăn khi tự chải chuốt cho mình. Dù chị Kim đã chuyển cho chú mèo sang chế độ ăn kiểm soát cân nặng, số cân dư thừa vẫn rất khó giảm. "Tôi lo ngại vì béo phì có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe khác. Nếu sau này có thuốc điều trị béo phì dành cho thú cưng, tôi sẽ đưa mèo đến bác sĩ thú y ngay để được tư vấn", chị Kim chia sẻ.

Theo Hiệp hội Phòng chống Béo phì ở Thú cưng (Association for Pet Obesity Prevention), tỷ lệ chó cảnh bị thừa cân hoặc béo phì tại Mỹ đã tăng từ 43% năm 2010 lên 59% vào năm 2022. Đối với mèo, tỷ lệ này tăng từ 53% lên 61% trong cùng giai đoạn. Khi béo phì ở thú cưng ngày càng được chứng minh có liên quan đến các bệnh mạn tính như tiểu đường và viêm khớp, tương tự như ở con người, cuộc cạnh tranh phát triển các loại thuốc dựa trên hoạt chất GLP-1 cũng đang nóng lên.

Akston Biosciences có trụ sở tại bang Massachusetts (Mỹ) đang phát triển AKS-562c, thuốc điều trị béo phì dựa trên GLP-1 được thiết kế riêng cho mèo. Công ty hiện phối hợp với Trường Thú y thuộc Đại học Cornell tiến hành các thử nghiệm lâm sàng trên những con mèo thừa cân và béo phì.

Okava Pharmaceuticals tại San Francisco cũng hướng tới thị trường điều trị béo phì và tiểu đường với OKV-119, một loại thuốc cấy dưới da tác dụng kéo dài dựa trên GLP-1.

Một số loại thuốc thú y tiên tiến nay đã được thương mại hóa. Zoetis, doanh nghiệp chăm sóc sức khỏe động vật lớn nhất thế giới, đã ra mắt Librela điều trị viêm xương khớp ở chó và Solensia điều trị viêm xương khớp ở mèo vào năm 2020. Cả hai đều là những ví dụ tiêu biểu về việc các liệu pháp kháng thể vốn được phát triển cho con người đã được ứng dụng thành công trong y học thú y.

Các hãng dược hiện còn tiến xa hơn, không chỉ điều trị bệnh mà hướng đến làm chậm quá trình lão hóa. Công ty công nghệ sinh học Loyal của Mỹ đang phát triển LOY-002, một loại thuốc uống nhằm kéo dài thời gian sống khỏe mạnh cho chó lớn tuổi. Gần đây, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã xác nhận hồ sơ an toàn của ứng viên thuốc này, cho phép công ty tiếp tục bước vào quy trình xin phê duyệt có điều kiện.

Theo dự báo của hãng nghiên cứu thị trường Fortune Business Insights, quy mô thị trường dược phẩm dành cho thú cưng toàn cầu sẽ tăng từ 21,38 tỷ USD trong năm nay lên 38,87 tỷ USD vào năm 2034.

"Mặc dù nhu cầu điều trị các bệnh mạn tính ngày càng lớn, nhưng thị trường vẫn thiếu các loại thuốc được thiết kế riêng cho vật nuôi, từ liều lượng theo cân nặng, độ an toàn khi sử dụng dài hạn đến sự thuận tiện trong quá trình dùng thuốc. Điều đó đồng nghĩa thị trường dược phẩm thú y vẫn còn dư địa tăng trưởng rất lớn”, một nguồn tin trong ngành nhận định.

Hạnh Chi