Thuế tiêu thụ đặc biệt mới: Phép thử năng lực thích ứng của doanh nghiệp dẫn đầu ngành bia

Theo lộ trình được quy định, thuế TTĐB đối với bia sẽ tăng từ 65% hiện nay lên 90% vào năm 2031. Đây được xem là bước đi nhằm hiện thực hóa các mục tiêu về bảo vệ sức khỏe cộng đồng, định hướng tiêu dùng và tăng nguồn thu ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, ở góc độ sản xuất kinh doanh, chính sách Thuế tiêu thụ đặc biệt mới cũng đặt ra những thách thức không nhỏ đối với ngành bia - một trong những ngành công nghiệp đồ uống có quy mô lớn tại Việt Nam. Trong bối cảnh đó, khả năng thích ứng của các doanh nghiệp đầu ngành, đặc biệt là SABECO, sẽ trở thành yếu tố quyết định năng lực duy trì tăng trưởng và sức cạnh tranh trong những năm tới.

Tác động đa chiều từ chính sách Thuế tiêu thụ đặc biệt mới

Thuế tiêu thụ đặc biệt từ lâu đã là công cụ quan trọng trong quản lý nhà nước đối với các mặt hàng có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Với ngành bia, đây không phải lần đầu tiên thuế suất được điều chỉnh. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi là việc xây dựng lộ trình tăng thuế kéo dài đến năm 2031, tạo ra những tác động dài hạn đối với hoạt động sản xuất và tiêu dùng.

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, việc tăng thuế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán sản phẩm, từ đó tác động tới nhu cầu tiêu dùng. Trong bối cảnh người dân ngày càng quan tâm đến sức khỏe, xu hướng tiêu dùng có trách nhiệm ngày càng phổ biến và các quy định về kiểm soát nồng độ cồn được thực thi nghiêm ngặt, thị trường bia đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm hơn so với trước đây.

Không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất, chính sách thuế còn tác động đến toàn bộ chuỗi giá trị ngành đồ uống, từ các đơn vị cung ứng nguyên liệu, bao bì, logistics, phân phối đến hệ thống bán lẻ. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động xây dựng chiến lược thích ứng thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng sản lượng như giai đoạn trước.

SABECO và bài toán duy trì đà tăng trưởng

Là doanh nghiệp đang nắm giữ thị phần lớn nhất ngành bia Việt Nam, SABECO được xem là “phong vũ biểu” phản ánh sức khỏe của toàn ngành. Trong những năm gần đây, doanh nghiệp liên tục đối mặt với nhiều thách thức từ biến động thị trường, thay đổi hành vi tiêu dùng, tác động của Nghị định 100 và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong ngành đồ uống.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh cho thấy SABECO vẫn duy trì được nền tảng tăng trưởng tích cực. Theo tài liệu Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu thuần 28.959 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 4.937 tỷ đồng, tăng lần lượt 12% và 8% so với năm trước. Đây là mức lợi nhuận mục tiêu cao nhất trong vòng bốn năm trở lại đây.

Kết quả kinh doanh cho thấy SABECO vẫn duy trì được nền tảng tăng trưởng tích cực

Đáng chú ý, trong quý I/2026, SABECO ghi nhận doanh thu thuần 6.457 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.245 tỷ đồng, tăng gần 56% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy doanh nghiệp đang từng bước lấy lại đà tăng trưởng sau giai đoạn thị trường gặp nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, những con số tích cực hiện nay mới chỉ là bước khởi đầu cho một hành trình dài phía trước. Khi thuế TTĐB tiếp tục tăng theo lộ trình trong những năm tới, Sabeco sẽ phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn trong việc cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng doanh thu, bảo vệ biên lợi nhuận và duy trì thị phần.

Năng lực thích ứng sẽ quyết định vị thế dẫn đầu

Trong bối cảnh mới, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp không còn chỉ nằm ở quy mô sản xuất hay mạng lưới phân phối mà còn ở khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường.

Thời gian qua, SABECO đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, từ tối ưu hóa hệ thống sản xuất, đẩy mạnh chuyển đổi số đến cải thiện hiệu quả quản trị chuỗi cung ứng. Đây được xem là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thiểu tác động từ các biến động bên ngoài.

Bia 333 Pilsner là một trong những sản phẩm năm trong chiến lược cao cấp hóa danh mục sản phẩm của SABECO

Một trong những xu hướng đáng chú ý của ngành bia hiện nay là sự dịch chuyển từ tăng trưởng dựa trên sản lượng sang tăng trưởng dựa trên giá trị. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cần tập trung nhiều hơn vào nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển các phân khúc cao cấp và gia tăng trải nghiệm cho người tiêu dùng.

Đối với Sabeco, chiến lược cao cấp hóa danh mục sản phẩm đã được triển khai trong những năm gần đây và đang trở thành một trong những hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị thương hiệu. Đây cũng là giải pháp giúp doanh nghiệp cải thiện biên lợi nhuận trong bối cảnh chi phí sản xuất và nghĩa vụ thuế ngày càng gia tăng.

Bên cạnh đó, xu hướng tiêu dùng mới cũng mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp đồ uống. Nhu cầu đối với các sản phẩm bia không cồn, bia có nồng độ cồn thấp và các loại đồ uống hướng tới sức khỏe đang tăng lên tại nhiều thị trường trên thế giới. Đây có thể trở thành động lực tăng trưởng mới cho ngành bia Việt Nam trong tương lai.

Việc thích ứng với chính sách thuế mới không đơn thuần là câu chuyện điều chỉnh giá bán hay cắt giảm chi phí. Đó còn là quá trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tìm kiếm những động lực phát triển mới trong bối cảnh thị trường thay đổi nhanh chóng.

Chính những sức ép từ chính sách và thị trường có thể tạo động lực thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới mạnh mẽ hơn. Lịch sử phát triển của nhiều ngành công nghiệp trên thế giới cho thấy những doanh nghiệp dẫn đầu thường không thành công nhờ quy mô lớn, mà nhờ khả năng thích ứng nhanh với những thay đổi của môi trường kinh doanh.

Thuế tiêu thụ đặc biệt mới chắc chắn sẽ tạo ra không ít thách thức cho ngành bia trong những năm tới. Tuy nhiên, đối với những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững chắc, hệ thống quản trị hiện đại và chiến lược phát triển dài hạn rõ ràng, đây cũng có thể là cơ hội để củng cố vị thế trên thị trường.

Với SABECO, phép thử mang tên thuế tiêu thụ đặc biệt không chỉ là câu chuyện về chi phí hay lợi nhuận. Quan trọng hơn, đó là bài kiểm tra đối với năng lực đổi mới, khả năng thích ứng và sức bền của doanh nghiệp trong một môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh.

Trong bối cảnh ngành đồ uống Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mới, cách Sabeco vượt qua những thách thức hiện nay sẽ không chỉ quyết định tương lai của doanh nghiệp mà còn phản ánh năng lực thích ứng của cả ngành bia Việt Nam trước những yêu cầu phát triển bền vững trong thời kỳ mới.

Nguyên Vỵ