Thực phẩm bẩn vào trường học: Không thể chỉ dừng ở xử phạt hành chính

Phóng viên (PV): Thưa bà, dư luận đang rất lo lắng trước vụ việc thịt lợn bệnh được đưa vào trường học. Bà nhìn nhận thế nào về tính chất nghiêm trọng của vụ việc này?

Bà Trần Thị Dung: Đây là vụ việc rất nghiêm trọng, phản ánh những bất cập trong cả hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và thú y. Theo quy định, lợn mắc bệnh phải được tiêu hủy để tránh lây lan dịch bệnh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, công tác quản lý dịch bệnh chưa chặt chẽ, việc kiểm soát từ khâu chăn nuôi đến giết mổ còn nhiều lỗ hổng. Một số thương nhân vì lợi nhuận đã thu mua lợn bệnh với giá rẻ, sau đó đưa vào chuỗi cung ứng thực phẩm. Điều đáng lo ngại là các trường học, nơi lẽ ra phải được kiểm soát nghiêm ngặt nhất lại tin tưởng vào dấu kiểm dịch và các đơn vị cung ứng trung gian, dẫn đến việc thực phẩm không bảo đảm vẫn lọt vào bếp ăn học đường.

PV: Vụ việc này cho thấy những kẽ hở nào trong công tác kiểm soát an toàn thực phẩm, thưa bà?

Bà Trần Thị Dung: Chúng ta có hệ thống quản lý, nhưng chưa đủ chặt chẽ và đồng bộ. Lực lượng thú y ở cơ sở còn mỏng, trong khi hệ thống chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán, khó kiểm soát. Bên cạnh đó, vấn đề đạo đức nghề nghiệp của một bộ phận người tham gia chuỗi cung ứng thực phẩm cũng đáng lo ngại. Thực tế cho thấy, thực phẩm bệnh không chỉ dừng ở chợ mà có thể đi thẳng vào bếp ăn tập thể, vào trường học. Điều đó cho thấy cần rà soát lại toàn bộ hệ thống, từ khâu kiểm dịch, giết mổ đến phân phối, đồng thời loại bỏ những mắt xích yếu kém ra khỏi chuỗi.

Lực lượng chức năng kiểm tra quy trình giết mổ tại lò mổ Vạn Phúc (xã Nam Phù, TP Hà Nội). Ảnh: THU THỦY

PV: Theo bà, trách nhiệm thuộc về những đơn vị nào khi để xảy ra tình trạng này?

Bà Trần Thị Dung: Trách nhiệm thuộc về tất cả các bên liên quan. Từ cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị kiểm dịch, nhà cung cấp cho đến nhà trường. Hệ thống pháp luật của chúng ta không thiếu, nhưng vấn đề nằm ở khâu thực thi. Người thực thi có làm đúng, làm đủ trách nhiệm hay không mới là yếu tố quyết định. Bên cạnh đó, công tác tập huấn, hướng dẫn cho người dân, người sản xuất, kinh doanh vẫn chưa thực sự hiệu quả.

PV: Dưới góc độ pháp lý, bà đánh giá thế nào về hiệu quả của các chế tài xử lý hiện nay?

Bà Trần Thị Dung: Hiện nay, chế tài xử phạt hành chính vẫn chưa đủ sức răn đe. Chúng ta có thể nhìn vào lĩnh vực giao thông, khi mức xử phạt được nâng cao thì ý thức người dân đã có chuyển biến rõ rệt. Đối với thực phẩm bẩn, đặc biệt là đưa vào trường học, cần có chế tài mạnh hơn, thậm chí xem xét xử lý hình sự trong những trường hợp nghiêm trọng. Đây không chỉ là vi phạm kinh tế mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe, giống nòi, tương lai của đất nước.

PV: Theo bà, đâu là giải pháp cấp bách để ngăn chặn thực phẩm bẩn, nhất là trong môi trường học đường?

Bà Trần Thị Dung: Đây là câu chuyện đã kéo dài nhiều năm, vì vậy cần một giải pháp tổng thể và quyết liệt hơn. Trước hết, cần xây dựng các chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, kiểm soát chặt từ đầu vào đến bếp ăn. Cần triển khai các mô hình điểm về cung ứng thực phẩm sạch cho bếp ăn tập thể, sau đó nhân rộng. Đồng thời, các bộ, ngành phải vào cuộc đồng bộ, có cơ chế phối hợp rõ ràng, minh bạch và hiệu quả.

PV: Về phía Hội Bảo vệ người tiêu dùng, bà có đề xuất gì để nâng cao vai trò giám sát của người dân?

Bà Trần Thị Dung: Chúng tôi cho rằng cần tăng cường nguồn lực để mở rộng hoạt động tuyên truyền, giúp người tiêu dùng hiểu rõ quyền và trách nhiệm của mình. Bên cạnh đó, chính quyền cơ sở, đặc biệt là cấp xã, phường cần trở thành đầu mối tiếp nhận thông tin, phản ánh của người dân về an toàn thực phẩm. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, người dân cần chủ động báo ngay cho chính quyền để xử lý kịp thời. An toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Khi người dân tham gia giám sát tích cực, chúng ta mới có thể từng bước đẩy lùi thực phẩm bẩn ra khỏi đời sống.

PV:Trân trọng cảm ơn bà!

HUYỀN TRANG (thực hiện)