Nỗ lực ngăn chặn hiểm họa từ thuốc lá điện tử

Tang vật máy hút thuốc lá điện tử do Đồn Biên phòng Hải Vân thu giữ ngày 25/3. Ảnh: Trúc Hà

Theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 20/11/2024 của Quốc hội, việc cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025 đã được khẳng định rõ; đồng thời yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, nhất là thanh niên, thiếu niên, về tác hại của rượu, bia, thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các chất gây nghiện, gây hại cho sức khỏe con người.

Việc cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đã được tính toán kỹ lưỡng. Theo các chuyên gia, thuốc lá, dù dưới hình thức nào, từ thuốc lá điếu thông thường đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đều gây hại cho sức khỏe và là nguyên nhân của nhiều bệnh nguy hiểm. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo, không có ngưỡng an toàn cho việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá, cũng không có loại thuốc lá nào an toàn đối với sức khỏe. Các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng không phải là sản phẩm ít hại hơn, càng không phải là giải pháp giúp cai nghiện thuốc lá điếu thông thường. Kinh nghiệm của nhiều quốc gia, cùng khuyến cáo của WHO cho thấy cần ngăn chặn từ sớm, trước khi sản phẩm này trở nên phổ biến, để tránh hệ lụy lớn cho xã hội và sức khỏe cộng đồng.

Thực tế, thuốc lá điện tử chủ yếu được giới trẻ ưa chuộng. Một bạn trẻ từng sử dụng thuốc lá điện tử chia sẻ: “Ban đầu, bạn bè giới thiệu là sử dụng thuốc lá điện tử ít hại hơn so với thuốc lá điếu. Đặc biệt, chúng tôi có thể cho thêm tinh dầu vào hút, tạo mùi thơm dễ chịu. Chưa kể việc hút thuốc lá điện tử mang lại cảm giác sành điệu hơn rất nhiều so với thuốc lá điếu thông thường. Thiết kế của máy hút thuốc lá điện tử nhỏ gọn, ít phụ kiện đi kèm, dễ sử dụng, bởi vậy, với giá bán từ 500 nghìn đến 1,5 triệu đồng, chúng tôi sẵn sàng chi để mua”.

Có cung ắt có cầu. Dù biết hành vi mua bán thuốc lá điện tử bị cấm và bị xử phạt, nhiều đối tượng vẫn cố tình vi phạm để kiếm lời bất chính. Để qua mặt lực lượng chức năng, các đối tượng chủ yếu lợi dụng mạng xã hội để tìm khách, thỏa thuận và giao dịch.

Qua công tác bám nắm địa bàn, các đơn vị thuộc Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng liên tục phát hiện, bắt giữ, xử lý nhiều cá nhân có hành vi mua bán thuốc lá điện tử. Ngày 7/12/2025, tại trước số nhà 102, đường Bùi Hữu Nghĩa (thuộc phường An Hải, thành phố Đà Nẵng), tổ tuần tra kiểm soát của Đồn Biên phòng Sơn Trà tiến hành kiểm tra hành chính Đ.H.T.H (sinh năm 2001, trú tại phường An Hải, thành phố Đà Nẵng) đang bưng 1 thùng giấy carton có biểu hiện nghi vấn. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện trong thùng giấy carton có 32 máy hút thuốc lá điện tử hiệu GEEK BAR, 24 máy hút thuốc lá điện tử hiệu BOOM MAX, 64 máy hút thuốc lá điện tử hiệu FLASH, 4 máy hút thuốc lá điện tử hiệu POD KIT. Toàn bộ số hàng hóa đều in chữ nước ngoài, không có tem nhãn tiếng Việt, không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Mới đây, vào lúc 13 giờ, ngày 25/3, tại trước nhà số 114, đường Hoàng Minh Thảo (phường Hòa Khánh, thành phố Đà Nẵng), tổ công tác của Đồn Biên phòng Hải Vân kiểm tra hành chính D.V.T (sinh năm 1999, trú tại phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng), phát hiện bên trong cốp xe mô tô của người này có 6 máy hút thuốc lá điện tử hiệu MiOU, 2 máy hút thuốc lá điện tử hiệu Nexkit; tất cả đều còn nguyên bao bì, in chữ nước ngoài, không có tem nhãn tiếng Việt, không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Tại thời điểm kiểm tra, D.V.T không xuất trình được bất cứ giấy tờ nào chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa.

Sau khi được cán bộ Biên phòng giải thích, tuyên truyền, D.V.T đã tự nguyện giao nộp số thuốc lá điện tử còn cất giấu tại nơi làm việc ở số nhà 262 Phan Đăng Lưu (phường Hòa Cường, thành phố Đà Nẵng), gồm 7 máy hút thuốc lá điện tử hiệu Nexkit, 6 máy hút thuốc lá điện tử hiệu Xlim Pro 2 và 150 phụ kiện đầu đốt thuốc lá điện tử. Tất cả đều in chữ nước ngoài, không có tem nhãn tiếng Việt, không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Tổng số thuốc lá điện tử thu giữ có khối lượng khoảng 3.840g. Cả Đ.H.T.H và D.V.T đều khai nhận, cất giữ số hàng trên để bán kiếm lời. Theo lời khai, do nhận thấy nhiều bạn trẻ có nhu cầu sử dụng thuốc lá điện tử nên các đối tượng lên mạng tìm mua, sau đó bán lại trong các nhóm kín hoặc qua sự giới thiệu của khách quen.

Phạm Thị Trà My và tang vật tinh dầu tẩm ma túy. Ảnh: Trúc Hà

Theo Trung tá Bùi Huỳnh Tấn, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Hải Vân, việc mua bán và sử dụng thuốc lá điện tử còn kéo theo một nguy cơ đặc biệt nguy hiểm khác, đó là bị lợi dụng làm phương tiện sử dụng ma túy. Thông qua việc hút thuốc lá điện tử, một số đối tượng đã sử dụng ma túy dưới hình thức tẩm vào tinh dầu có chứa chất ma túy. Khi hút thuốc lá điện tử kèm tinh dầu tẩm ma túy, người sử dụng vừa cảm nhận mùi thơm, vừa có độ “phê”, trong khi giá cả không quá đắt. Bên cạnh đó, việc pha tinh dầu tẩm ma túy vào thuốc lá điện tử cũng khiến hành vi sử dụng ma túy trở nên kín đáo hơn, dễ che giấu hơn so với các loại ma túy thông thường.

Thời gian qua, các đơn vị thuộc Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng liên tục phát hiện, bắt giữ các vụ mua bán tinh dầu tẩm ma túy. Điều này cho thấy thủ đoạn lợi dụng thuốc lá điện tử để đưa ma túy vào giới trẻ đang tiềm ẩn nhiều hệ lụy. Ngày 5/12/2025, Đồn Biên phòng Non Nước bắt quả tang đối tượng Nguyễn Quang Hải (sinh năm 2000) và Lê Mậu Hoàng (sinh năm 1996), cùng trú tại xã Sen Ngư, tỉnh Quảng Trị, có hành vi mua bán, tàng trữ 100 lọ nhựa chứa tinh dầu tẩm ma túy.

Trước đó, Đồn Biên phòng Sơn Trà bắt giữ Phạm Thị Trà My (sinh năm 2001, trú tại phường Nại Hiên Đông, thành phố Đà Nẵng), thu giữ gần 700ml tinh dầu có pha ma túy cùng nhiều lọ nhựa và một số tang vật để sang chiết. Phạm Thị Trà My khai nhận, đã đặt số tinh dầu trên qua mạng xã hội của một đối tượng không rõ danh tính, nhận hàng qua dịch vụ chuyển phát nhanh, sau đó tự sang chiết ra các lọ nhỏ để bán kiếm lời với giá 300 nghìn đồng/lọ, mỗi lọ khoảng 5ml dung dịch. Theo lời khai của Phạm Thị Trà My và Nguyễn Quang Hải, khách hàng chủ yếu là giới trẻ, mua về để sử dụng cùng với thuốc lá điện tử. Do đó, việc Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng kịp thời ngăn chặn hoạt động mua bán thuốc lá điện tử không chỉ góp phần siết chặt quản lý mặt hàng cấm, mà còn góp phần giữ gìn trật tự an toàn xã hội trên địa bàn khu vực biên giới phụ trách.

Trúc Hà