Thúc đẩy tăng trưởng xanh để hiện thực hóa khát vọng 2045

Phát biểu khai mạc, Nhà báo Phạm Thị Thanh Huyền, Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân nhấn mạnh, trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và tính tự chủ ngày càng cao, đòi hỏi phải nhận diện đúng các “điểm nghẽn” về thể chế, chính sách và tổ chức thực thi.

Các ý kiến tại diễn đàn cho rằng, tăng trưởng xanh đã trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển dài hạn, song vẫn tồn tại khoảng cách giữa định hướng và thực tiễn. Ông Nguyễn Trung Thắng, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường chỉ ra, dù nhiều cơ chế ưu đãi đã được ban hành, hệ thống văn bản hướng dẫn còn thiếu, chưa đồng bộ; thủ tục hành chính phức tạp, điều kiện tiếp cận vốn còn rào cản, khiến doanh nghiệp, nhất là khu vực nhỏ và vừa, gặp khó khăn.

Bên cạnh đó, thiếu hụt cơ sở dữ liệu, năng lực giám sát hạn chế và nguy cơ “giả xanh” cũng là thách thức đáng lưu ý, trong khi nguồn lực tài chính cho các dự án xanh chưa đáp ứng yêu cầu.

Theo PGS.TS. Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, áp lực từ thị trường quốc tế ngày càng lớn khi các tiêu chuẩn về phát thải, bền vững được siết chặt, buộc doanh nghiệp phải chủ động chuyển đổi nếu muốn duy trì lợi thế cạnh tranh.

Các chuyên gia đề xuất phát triển đồng bộ bốn kênh tăng trưởng xanh gồm: năng lượng và hạ tầng, công nghiệp, tài chính xanh và nâng cao khả năng chống chịu, trên nền tảng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Vai trò của Nhà nước là then chốt trong hoàn thiện thể chế, điều tiết nguồn lực, trong khi doanh nghiệp là trung tâm của quá trình chuyển đổi.

Về nhân lực, TS. Vũ Văn Doanh, Phó trưởng khoa Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội nhấn mạnh cần gắn kết đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp. Ở góc độ tài chính, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng cần có định hướng mạnh mẽ hơn để thúc đẩy tín dụng xanh, trái phiếu xanh.

Các đại biểu thống nhất, việc tháo gỡ “điểm nghẽn” về thể chế, tài chính và nguồn lực là điều kiện tiên quyết để khơi thông dòng vốn, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế.