Thúc đẩy nhập khẩu xăng dầu từ Đông Nam Á để bù đắp thị trường Trung Đông

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông bắt đầu từ cuối tháng 2/2026 đã đẩy thị trường năng lượng thế giới vào tình trạng bất ổn. Đối với một quốc gia có độ mở kinh tế lớn và phụ thuộc vào nhiên liệu, năng lượng nhập khẩu như Việt Nam, việc bảo đảm "mạch máu” xăng dầu cho sản xuất và tiêu dùng trở thành nhiệm vụ cấp bách.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP và Nghị quyết 23/NQ-CP, Bộ Công Thương đã xây dựng Kế hoạch 1081/BCT-KHTC để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ được giao với mục tiêu vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa bảo đảm ổn định thị trường trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro mới.

Trước diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Đông, Bộ Công Thương đã nhanh chóng “kích hoạt” các kịch bản ứng phó nằm trong khuôn khổ Kế hoạch 1081/BCT-KHTC.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân.

Bộ tập trung vào 3 trụ cột chính. Thứ nhất, bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung xăng dầu, vì đây là “mạch máu” của nền kinh tế. Thứ 2, giám sát thị trường và điều tiết cung cầu hàng hóa thiết yếu, đặc biệt là trong bối cảnh chi phí logistics tăng cao do rủi ro vận tải, có thể có hiện tượng găm hàng, đầu cơ.

Thứ 3, chú trọng cảnh báo sớm và phản ứng linh hoạt trong chuỗi cung ứng. Bộ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan đại diện thương mại Việt Nam tại nước ngoài để cập nhật liên tục biến động thị trường, giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu chủ động thay đổi lộ trình vận chuyển hoặc phương thức thanh toán. Đồng thời, Bộ đã có cơ chế phối hợp liên ngành linh hoạt, chặt chẽ, như phối hợp với Bộ Tài chính để điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường nhưng có sự quản lý của Nhà nước.

Gần đây Thủ tướng Chính phủ đã thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp tại Trung Đông, trong đó không chỉ là nguồn cung xăng dầu mà còn các loại hình năng lượng khác.

Thứ trưởng cho rằng, để tránh đứt gãy nguồn cung do rủi ro vận tải quốc tế, cần phải đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, không phụ thuộc quá lớn vào một khu vực địa lý.

"Chúng tôi cũng đang thúc đẩy các doanh nghiệp đầu mối tăng cường ký kết hợp đồng dài hạn với các đối tác tại Đông Nam Á, Australia và Mỹ để bù đắp nếu tuyến đường qua Trung Đông bị gián đoạn.

Các doanh nghiệp đầu mối phải duy trì nghiêm túc mức dự trữ lưu thông theo quy định. Đồng thời, các nhà máy sản xuất trong nước cũng được yêu cầu ưu tiên tối đa nguồn hàng cho thị trường nội địa để giữ vững an ninh năng lượng quốc gia", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.

Trong bối cảnh chi phí logistics tăng cao do rủi ro vận tải, Bộ Công Thương còn tập trung vào trụ cột giám sát thị trường. Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định sẽ điều tiết quyết liệt cung – cầu hàng hóa thiết yếu, không để xảy ra hiện tượng găm hàng, đầu cơ gây xáo trộn đời sống người dân.

Để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, Bộ Công Thương đã chỉ đạo các cơ quan đại diện thương mại Việt Nam tại nước ngoài cập nhật liên tục các biến động thị trường. Thông tin này giúp các doanh nghiệp xuất nhập khẩu chủ động thay đổi lộ trình vận chuyển hoặc phương thức thanh toán phù hợp, giảm thiểu thiệt hại từ những cú sốc địa chính trị.

Minh Thu