Thúc đẩy kinh doanh có trách nhiệm trong lĩnh vực khoa học và công nghệ

Việc tuân thủ pháp luật, bảo đảm đạo đức nghề nghiệp, minh bạch trong quản trị và thực hiện trách nhiệm với xã hội, môi trường được xác định là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu tại hội nghị.

Ngày 12/8, tại TP. HCM, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị tập huấn chính sách, pháp luật về thực hành kinh doanh có trách nhiệm trong lĩnh vực khoa học và công nghệ năm 2026.

Hội nghị nhằm cập nhật các quy định mới, nâng cao nhận thức và trao đổi về những yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp trong quá trình đổi mới sáng tạo, hội nhập và phát triển bền vững.

Theo đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, kinh doanh có trách nhiệm không chỉ góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững mà còn giúp doanh nghiệp củng cố uy tín, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Chương trình hành động quốc gia về hoàn thiện chính sách, pháp luật thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm tại Việt Nam giai đoạn 2023-2027 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 843/QĐ-TTg ngày 14/7/2023.

Đối với khoa học và công nghệ, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng của phát triển lực lượng sản xuất hiện đại.

Theo đó, doanh nghiệp và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực này cần kết hợp đổi mới sáng tạo với tuân thủ pháp luật, đạo đức nghề nghiệp, minh bạch quản trị và trách nhiệm xã hội, môi trường.

Khung pháp lý liên quan đến thực hành kinh doanh có trách nhiệm tiếp tục được hoàn thiện trong giai đoạn 2025-2026, bao quát nhiều lĩnh vực như: khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp công nghệ số, bảo vệ dữ liệu cá nhân, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, công nghệ cao và tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Từ góc độ thực tiễn, thực hành kinh doanh có trách nhiệm được cụ thể hóa trong nhiều hoạt động của doanh nghiệp, từ quản trị, nhân sự, nghiên cứu phát triển đến chuỗi cung ứng và quan hệ với khách hàng, đối tác.

Tài liệu của Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh yêu cầu minh bạch, trung thực trong nghiên cứu; không làm giả, sai lệch kết quả, đạo văn hay để xảy ra xung đột lợi ích; đồng thời phải chú trọng các nguyên tắc đạo đức liên quan đến con người, động vật, dữ liệu cá nhân, AI và công nghệ mới.

Quang cảnh hội nghị

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần quan tâm quyền lợi người lao động, bảo vệ quyền tài sản của tác giả, thúc đẩy chia sẻ tri thức và lợi ích với cộng đồng; đồng thời sử dụng tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, quản lý chất thải và ưu tiên công nghệ xanh, công nghệ tuần hoàn.

Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ, việc bảo vệ quyền của chủ thể khác, thẩm định công nghệ, tuân thủ danh mục cấm chuyển giao cũng như bảo đảm thông tin, ghi nhãn, quảng cáo minh bạch và truy xuất nguồn gốc là những yêu cầu đáng chú ý.

Thực tế tại doanh nghiệp cũng cho thấy hướng tiếp cận này đang từng bước được cụ thể hóa. Nutifood cho biết mỗi năm dành 20-50 triệu USD cho nghiên cứu và phát triển, công nghệ chế biến, giải pháp đóng gói; đồng thời chú trọng tuân thủ quy định về nhãn hàng hóa, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Việc đưa kinh doanh có trách nhiệm trở thành một phần của quản trị doanh nghiệp không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu pháp luật mà còn góp phần xây dựng niềm tin, nâng cao sức cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong quá trình hội nhập.

Chu Phương