Thứ trưởng Bộ GD&ĐT: Tiếng Anh và chuyển đổi số là chìa khóa hội nhập

Không còn dừng lại ở một môn học kiến thức, tiếng Anh đang được xác lập là “năng lực cốt lõi” để hình thành thế hệ công dân toàn cầu.

Tại đêm Chung kết Speak Up 2025, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng khẳng định lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai là một định hướng chiến lược, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Tiếng Anh: từ môn học kiến thức đến năng lực hội nhập

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại Chung kết Speak Up 2025.

Phát biểu tại Vòng Chung kết Speak Up 2025 diễn ra tối 17/1/2026 tại Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GD&ĐT)Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh giáo dục Việt Nam đang thực hiện cuộc đổi mới căn bản và toàn diện. Theo thứ trưởng, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đã và đang triển khai đổi mới phương pháp dạy học, trong đó tập trung hình thành phẩm chất năng lực cho học sinh. Ngoài những kiến thức văn hóa, hai điều kiện hết sức quan trọng để hòa nhập với thế giới chính là kỹ năng về chuyển đổi số và ngoại ngữ.

“Với yêu cầu hội nhập ngày càng cao, với mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước và đưa học sinh Việt Nam trở thành những công dân toàn cầu, tiếng Anh là kỹ năng hết sức quan trọng”, thứ trưởng khẳng định.

Đáng chú ý, thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị, Bộ GD&ĐT đang tích cực xây dựng lộ trình từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Đây được xem là một trong những mục tiêu giáo dục, thể hiện quyết tâm nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh của quốc gia trong kỷ nguyên kết nối toàn cầu.

Thí sinh trong vòng thi phản biện bằng tiếng Anh.

Thứ trưởng cho rằng để đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai cần chuyển đổi cả về chương trình giảng dạy, phương pháp giảng dạy, nhận thức và tư duy vì hoàn toàn khác nhau về bản chất. Và để làm được điều đó, không chỉ riêng nhà nước hay các trường học mà cần phải liên kết với doanh nghiệp và xã hội hóa rất cao. Các Sở GD&ĐT, nhà trường phối hợp với các tổ chức giáo dục quốc tế nhiều năm qua trong công tác dạy và học ngoại ngữ là chủ trương hết sức đúng đắn.

Cuộc thi Speak Up 2025 do Tổ chức Giáo dục ILA Việt Nam thực hiện được đánh giá là một minh chứng sinh động cho sự kết hợp chặt chẽ này. Với hơn 30 năm đồng hành cùng giáo dục Việt Nam, ILA đã kiên trì xây dựng các sân chơi học thuật, góp phần đưa tiếng Anh ra khỏi khuôn khổ lớp học, trở thành công cụ giúp học sinh rèn luyện tư duy, bản lĩnh và khả năng hội nhập.

Thứ trưởng cũng lưu ý, các sở ban ngành địa phương và nhà trường cần lựa chọn những hoạt động giáo dục thiết thực, phù hợp để phát triển phẩm chất năng lực cho các em, giúp các em có điều kiện tiếp cận với các chương trình, các thầy cô giáo có năng lực, có phương pháp, có kỹ năng.

Speak Up 2025: Khi học sinh “sử dụng” tiếng Anh để tư duy

Thí sinh thể hiện tài năng piano tại Chung kết Speak Up 2025.

Speak Up 2025 diễn ra từ tháng 9, với gần 20.000 thí sinh toàn quốc tham dự. Vòng Chung kết Speak Up 2025với chủ đề “Voice in Power – Tiếng nói là sức mạnh” quy tụ Top 8 thí sinh xuất sắc nhất ở hai bảng Super Juniors (8–11 tuổi) và Smart Teens (12–16 tuổi). Các em trải qua ba phần thi đòi hỏi cao về tư duy và bản lĩnh: thuyết trình, biểu diễn tài năng và tranh biện trực tiếp.

Ông Jonathan Bird, Giám đốc Đào tạo ILA Việt Nam, đánh giá chất lượng thí sinh năm nay ở mức cao nhất từ trước đến nay. Ông nhận định: “Các em thể hiện dải kỹ năng tiếng Anh rất đa dạng, từ nền tảng ngôn ngữ vững vàng, sự tự tin cho đến niềm đam mê và khả năng thích ứng trên sân khấu. Điều ấn tượng nhất là các em thực sự sử dụng tiếng Anh để thể hiện tư duy và quan điểm cá nhân”. Nhiều dự án và bài hùng biện tại đêm chung kết cho thấy các em hoàn toàn có thể sử dụng tiếng Anh như một công cụ tư duy và đối thoại, nếu được đặt trong một hệ sinh thái giáo dục phù hợp.

Giá trị vượt ra ngoài giải thưởng

Hai quán quân của hai bảng đấu thuộc về Lê Quang Phúc và Nguyễn Khánh Hân.

Khép lại Speak Up 2025, các thí sinh xuất sắc được trao những giải thưởng giá trị, bao gồm các chuyến du học hè quốc tế và học bổng dài hạn với tổng trị giá gần 1 tỷ đồng. Quán quân bảng Super Juniors năm nay thuộc về em Lê Quang Phúc (8 tuổi, ILA Vũng Tàu). Bảng Smart Teens gọi tên em Nguyễn Khánh Hân (12 tuổi, ILA Phan Văn Trị, TP. HCM).

Tuy nhiên, theo đánh giá của giới chuyên môn, giá trị lớn nhất mà cuộc thi mang lại chính là sự tự tin, năng lực diễn đạt và khát vọng hội nhập. Mỗi học sinh hôm nay đều có thể trở thành một “đại sứ tương lai”, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, sánh vai cùng các cường quốc năm châu.

Với Speak Up,hành trình học tiếng Anh không dừng lại ở việc “học để thi”, mà được mở rộng thành hành trình học để thể hiện bản thân, để đối thoại với thế giới và để kiến tạo tương lai – một cách tiếp cận giáo dục hiện đại mà ILA đã bền bỉ theo đuổi trong suốt ba thập kỷ qua.