Thu hút CASA bằng chiến lược nuôi dưỡng dòng tiền giao dịch của khách hàng

CASA - “mạch máu lợi nhuận” trong giai đoạn NIM chịu áp lực

Dữ liệu mới nhất cho thấy xu hướng người dân gửi tiền vào ngân hàng ngày càng rõ nét. Theo báo cáo của NHNN về kết quả thực hiện Chiến lược tài chính toàn diện giai đoạn 2020 - 2025, tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản thanh toán đã đạt 86,97%, vượt mục tiêu đề ra. Đáng chú ý, 33% người trưởng thành có tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng trong 12 tháng qua, cao hơn mức mục tiêu 25 - 30%.

Tính đến ngày 31/12/2025, tổng huy động tiền gửi khách hàng tại 29 ngân hàng thương mại trong nước đạt 15,324 triệu tỷ đồng, tăng 17% so với đầu năm và thiết lập kỷ lục mới. Trong bối cảnh nền kinh tế đang nỗ lực phục hồi, bài toán không chỉ dừng lại ở việc “hút tiền gửi”, mà là làm sao duy trì và nâng cao tỷ lệ CASA - nguồn vốn chi phí thấp có ý nghĩa chiến lược đối với toàn hệ thống.

Chiến lược thu hút tiền gửi không kỳ hạn (CASA) đang bước sang giai đoạn mới - nơi công nghệ chỉ là điều kiện cần, còn chìa khóa thực sự nằm ở khả năng kiểm soát và nuôi dưỡng dòng tiền giao dịch hằng ngày của khách hàng

CASA từ lâu được ví như “mạch máu lợi nhuận” của các tổ chức tín dụng. Khác với tiền gửi có kỳ hạn phải chịu chi phí lãi suất cao, CASA thường chỉ ở mức 0,1% – 0,5%/năm. Khi mặt bằng lãi suất huy động năm 2025 biến động phức tạp, biên lãi ròng (NIM) của ngành ngân hàng chịu áp lực thu hẹp, CASA tiếp tục đóng vai trò “tấm đệm” quan trọng. Việc duy trì tỷ lệ CASA cao không chỉ giúp ngân hàng tối ưu chi phí vốn, mà còn tạo dư địa để giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn hợp lý hơn - yếu tố then chốt trong giai đoạn phục hồi kinh tế.

Bức tranh năm 2025 cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngân hàng. Tại Techcombank, tổng huy động đạt 665,6 nghìn tỷ đồng, trong đó CASA chiếm tới 40,4% - thuộc nhóm cao nhất hệ thống. Thành quả này đến từ chiến lược lấy khách hàng làm trung tâm, nổi bật với sản phẩm Auto-earning 2.0, giải quyết bài toán “tiền nhàn rỗi vừa sinh lời, vừa linh hoạt thanh toán”. Theo Tổng Giám đốc Jens Lottner, khác biệt nằm ở trải nghiệm: chỉ một thao tác trên ứng dụng, dòng tiền được tối ưu tự động.

Trong khi đó, MB duy trì tỷ lệ CASA ổn định quanh 36%, nhờ tệp khách hàng trả lương và doanh nghiệp lớn. Với tổng tài sản tiệm cận 1,5 triệu tỷ đồng và tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) ở mức thấp kỷ lục 32%, MB đang sở hữu nguồn vốn rẻ dồi dào. Dự báo năm 2026, CASA của ngân hàng này có thể tiến sát 43%, củng cố thêm dư địa giảm lãi vay.

Ở khối quốc doanh, VietinBank đạt tỷ trọng CASA trên 25%. Việc thành lập Khối Dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo giúp ngân hàng cá nhân hóa dịch vụ, đưa 99% giao dịch lên kênh số, qua đó hút mạnh dòng tiền thanh toán từ dân cư.

Còn tại MSB, chiến lược gia tăng CASA gắn chặt với hệ sinh thái hộ kinh doanh. Dự án MSBPay cùng ứng dụng Merchant App MSB cung cấp giải pháp quản lý tài chính, thanh toán QR, hóa đơn điện tử, thu hộ – chi hộ… Qua đó, ngân hàng tiếp cận sâu hơn vào dòng tiền hằng ngày của tiểu thương và hộ kinh doanh – phân khúc tạo nguồn CASA ổn định, bền vững.

Từ “miễn phí chuyển khoản” đến cuộc đua hệ sinh thái dòng tiền

Theo ông Bùi Văn Huy – Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Khối Nghiên cứu Đầu tư tại CTCP FIDT, động lực công nghệ thuần túy đã bước sang pha lợi suất giảm dần. Giai đoạn trước, chỉ cần miễn phí chuyển khoản, cải thiện giao diện ứng dụng, tăng trải nghiệm người dùng là CASA có thể tăng mạnh. Nhưng hiện nay, hầu hết ngân hàng đã đạt mặt bằng công nghệ tương đối đồng đều.

“Số hóa vẫn là điều kiện cần, nhưng không còn là điều kiện đủ”, ông Huy nhận định.

Động lực tăng CASA trong giai đoạn tới sẽ đến từ gói giải pháp tích hợp: chi lương, thanh toán doanh nghiệp, quản trị dòng tiền hộ kinh doanh, thu hộ – chi hộ, hệ sinh thái tiêu dùng và các sản phẩm tiền gửi linh hoạt kiểu sinh lời tự động. Ngân hàng nào kiểm soát được dòng tiền giao dịch thực, giữ được khách hàng sử dụng tài khoản thanh toán mỗi ngày, ngân hàng đó sẽ chiếm ưu thế.

Thực tế cuối năm 2025 cho thấy, khi thanh khoản hệ thống từng căng thẳng, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng tại một số ngân hàng lớn tăng lên khoảng 5,2%/năm. Điều này khiến một bộ phận khách hàng tạm thời dịch chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn, làm tỷ lệ CASA bị nén trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất tuyệt đối vẫn được đánh giá là hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, cơ quan điều hành ưu tiên ổn định thanh khoản hơn là siết chặt. Điều này tạo không gian để các ngân hàng tái thiết chiến lược CASA theo hướng chất lượng hơn, thay vì tăng nóng bằng khuyến mại ngắn hạn. Báo cáo ngành Ngân hàng 2026 của Công ty Chứng khoán VCBS cũng cho rằng, CASA tiếp tục đóng vai trò lá chắn giúp giảm phụ thuộc vào nguồn vốn chi phí cao và duy trì NIM. Tuy nhiên, CASA khó quay lại mức đỉnh đầu năm 2022 trong ngắn hạn; xu hướng tăng sẽ chọn lọc và phân hóa theo năng lực vận hành hệ sinh thái của từng ngân hàng.

TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh gợi ý, ngân hàng cần phân chia khách hàng theo từng phân khúc với sự thấu hiểu sâu sắc nhu cầu riêng biệt. Từ đó xây dựng bộ sản phẩm tích hợp gồm tài khoản thanh toán, tiết kiệm, thẻ tín dụng, vay thế chấp, vay tín chấp, bảo hiểm, ứng dụng tài chính…

Khi khách hàng sử dụng một dịch vụ, họ có thể kết nối sang các sản phẩm khác và nhận giá trị gia tăng. Bên cạnh miễn phí giao dịch, ngân hàng cần đẩy mạnh hoàn tiền khi chi tiêu, ưu đãi theo hệ sinh thái tiêu dùng, qua đó tạo động lực giữ tiền trong tài khoản thay vì rút ra chuyển kênh.

Quỳnh Trang