Thói quen sinh hoạt đang bào mòn sức khỏe của người trẻ đô thị

Nhữngthóiquensinhhoạtthiếulànhmạnh giữa lòng đô thị

Tại các thành phố, các khu đô thị lớn, không khó để bắt gặp hình ảnh người dân trở về nhà khi đồng hồ đã điểm 22–23 giờ. Bữa tối diễn ra muộn, thời gian nghỉ ngơi bị rút ngắn, trong khi công việc và các mối bận tâm vẫn tiếp diễn trên màn hình điện thoại.

Việc sinh hoạt không đúng nhịp sinh học, thiếu thời gian nghỉ ngơi và vận động đang dần trở thành một thực trạng phổ biến, đặc biệt trong nhóm lao động trẻ và người làm việc văn phòng.

Nhịp sống về đêm tại các khu đô thị, ánh đèn vẫn sáng trong các căn hộ. Ảnh: Mạnh Khôi.

23 giờ đêm, căn hộ nhỏ tại một khu chung cư ở trung tâm thành phố vẫn còn ánh đèn hắt ra từ bàn làm việc. Anh Lương Minh Hiếu, 30 tuổi, nhân viên văn phòng, đang chăm chú nhìn vào màn hình máy tính để hoàn thành những công việc còn dang dở trong ngày. Trước mặt anh là chiếc laptop, bên cạnh là cốc cà phê đã nguội từ lúc nào.

Theo anh Hiếu, guồng quay công việc bắt đầu từ sáng sớm và chỉ thực sự kết thúc khi đã tối muộn. Ban ngày làm việc tại cơ quan, tối về nhà, sau bữa cơm vội vàng, anh lại mở máy tính để xử lý thêm tài liệu, trả lời email hoặc chuẩn bị cho công việc ngày hôm sau. "Có những hôm chỉ định làm thêm một lúc, nhưng khi ngẩng lên thì đồng hồ đã gần nửa đêm", anh chia sẻ.

Anh Hiếu làm việc ngay sau khi ăn tối. Ảnh: Mạnh Khôi.

Việc sinh hoạt muộn kéo dài khiến nhịp sống của anh Hiếu dần đảo lộn. Những buổi sáng thức dậy trong trạng thái uể oải, thiếu ngủ trở thành điều quen thuộc. Thói quen tập thể dục từng được duy trì trước đây cũng dần bị gác lại vì cơ thể luôn trong tình trạng mệt mỏi. "Tối ngủ muộn, sáng chỉ muốn tranh thủ thêm vài phút nghỉ ngơi, nên việc vận động gần như bị bỏ hẳn", anh nói.

Không chỉ thiếu vận động, bữa ăn của anh Hiếu cũng ngày càng thất thường. Bữa sáng nhiều khi bị bỏ qua, bữa trưa ăn nhanh tại văn phòng, còn bữa tối thường diễn ra muộn và gắn liền với công việc trên màn hình máy tính. Theo anh, đây là lối sinh hoạt mà nhiều người trẻ đang làm việc tại đô thị lớn gặp phải, khi áp lực công việc khiến việc chăm sóc sức khỏe cá nhân trở thành ưu tiên thứ yếu.

Dù nhận thức được những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, anh Hiếu thừa nhận việc thay đổi thói quen sinh hoạt là điều không dễ dàng. "Biết là không tốt, nhưng công việc cuốn đi lúc nào không hay. Nhiều khi chỉ nghĩ cố gắng thêm một chút nữa", anh chia sẻ.

Sau những lần cơ thể liên tục phát ra tín hiệu mệt mỏi, anh Lương Minh Hiếu bắt đầu suy nghĩ nhiều hơn về nhịp sống mà mình đang theo đuổi. Dù chưa thể thay đổi ngay toàn bộ thói quen sinh hoạt, anh cho biết đã cố gắng điều chỉnh những điều nhỏ nhất, như hạn chế làm việc quá khuya, tranh thủ vận động nhẹ sau giờ làm và chú ý hơn đến bữa ăn hằng ngày.

"Không phải lúc nào cũng làm được, nhưng ít nhất tôi đã nhận ra sức khỏe không thể đánh đổi mãi bằng công việc", anh Hiếu chia sẻ. Với anh, việc chậm lại đôi chút giữa nhịp sống đô thị không chỉ là cách để bảo vệ sức khỏe, mà còn là cơ hội để cân bằng lại giữa công việc, cuộc sống và những nhu cầu cơ bản của bản thân.

Câu chuyện của anh Hiếu cho thấy, giữa guồng quay hối hả của đô thị, việc lắng nghe cơ thể và điều chỉnh thói quen sinh hoạt, dù chỉ từ những thay đổi nhỏ, cũng là bước khởi đầu quan trọng để hướng tới một lối sống bền vững hơn.

Trong khi đó, cùng thời gian đấy, chị Nguyễn Yến Minh, 28 tuổi, hiện sinh sống tại một khu dân cư đông đúc ở thành phố, cho biết lịch sinh hoạt của chị thường xoay quanh công việc và các mối bận tâm gia đình. Mỗi ngày, chị rời nhà từ sớm, trở về khi trời đã tối, phần lớn thời gian còn lại dành cho việc xử lý công việc tồn đọng hoặc chăm sóc con cái.

"Có những ngày tôi gần như không có thời gian cho bản thân. Ăn uống thất thường, ngủ muộn và hầu như không vận động", chị Minh chia sẻ. Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học kéo dài khiến chị thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, tinh thần căng thẳng và khó tập trung trong công việc.

Chị Minh làm việc muộn trong phòng trọ. Ảnh: Mạnh Khôi.

Dù nhận thức được những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, chị Minh cho rằng việc thay đổi thói quen sinh hoạt là điều không hề dễ dàng trong bối cảnh cuộc sống đô thị bận rộn. "Nhiều khi chỉ nghĩ cố gắng thêm một chút, rồi để cuối tuần nghỉ ngơi bù lại", chị nói. Tuy nhiên, theo chị, việc nghỉ ngơi không điều độ và dồn vào cuối tuần không đủ để bù đắp cho sự thiếu hụt kéo dài trong sinh hoạt hằng ngày.

Câu chuyện của chị Minh phản ánh thực tế của nhiều người lao động đô thị, đặc biệt là phụ nữ, khi vừa phải đối mặt với áp lực công việc, vừa gánh vác trách nhiệm gia đình, khiến việc chăm sóc sức khỏe cá nhân dễ bị xem nhẹ.

Không chỉ riêng anh Hiếu và chị Minh, tình trạng ít vận động đang trở thành thực tế chung của nhiều người làm việc trong môi trường đô thị, đặc biệt là nhóm lao động văn phòng và kinh doanh dịch vụ. Dù khác nhau về độ tuổi và nghề nghiệp, họ đều có điểm chung là sinh hoạt muộn, thời gian nghỉ ngơi bị thu hẹp và khó duy trì một nhịp sống khoa học, cân bằng giữa công việc và chăm sóc sức khỏe cá nhân.

Thiếtbị điệntử vànhững bữaănvộivàng

Không gian sống đô thị gắn liền với sự hiện diện của điện thoại thông minh và máy tính. Anh Lê Minh Đức, một người làm việc trong lĩnh vực tài chính, thừa nhận bản thân khó tách rời thiết bị điện tử ngay cả trong bữa ăn.

"Nhiều hôm vừa ăn vừa lướt điện thoại, có khi ăn xong mà không nhớ mình đã ăn gì", anh Đức chia sẻ.

Anh Đức quen sử dụng điện thoại trong bữa ăn. Ảnh: Mạnh Khôi.

Bữa sáng thường bị bỏ qua vì vội đi làm, bữa trưa ăn nhanh tại văn phòng và bữa tối diễn ra muộn là thói quen chung của không ít người dân thành thị. Việc ăn uống thiếu điều độ, kết hợp với ít vận động đang dần trở thành "chuẩn sinh hoạt" của đời sống đô thị hiện đại.

Bên cạnh đó, thói quen ăn uống thiếu điều độ cũng ngày càng phổ biến. Bữa sáng qua loa, bữa trưa tranh thủ và bữa tối muộn khiến chế độ dinh dưỡng mất cân đối, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe lâu dài.

Áp lực công việc kéo dài, thời gian di chuyển đông đúc, môi trường sống chật chội cùng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ là những nguyên nhân chính hình thành các thói quen sinh hoạt thiếu khoa học của người dân đô thị. Nhịp sống nhanh khiến nhiều người phải kéo dài thời gian làm việc trong ngày, trong khi quỹ thời gian dành cho nghỉ ngơi và chăm sóc sức khỏe ngày càng bị thu hẹp.

Bên cạnh đó, không ít người cho rằng những thói quen này là điều "bình thường" của cuộc sống thành thị và có thể khắc phục tạm thời bằng cà phê, nước tăng lực hoặc ngủ bù vào cuối tuần. Tuy nhiên, việc duy trì cách sinh hoạt thiếu khoa học trong thời gian dài đang dần trở thành một

vòng lặp khó thoát, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Khisức khỏelêntiếng

Sinh hoạt không hợp lý trong thời gian dài khiến nhiều người rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, căng thẳng, suy giảm chất lượng giấc ngủ và hiệu suất làm việc.

Về lâu dài, tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần mà còn tác động tiêu cực đến hệ miễn dịch và thể chất, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như rối loạn chuyển hóa, tim mạch hay các vấn đề liên quan đến căng thẳng kéo dài. Tuy nhiên, không ít người vẫn chủ quan, cho rằng đó chỉ là hệ quả tạm thời của công việc bận rộn.

Chỉ đến khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu rõ rệt hơn, nhiều người mới bắt đầu quan tâm đến việc thay đổi lối sống. Lúc này, việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt đã trở nên khó khăn, bởi nhịp sống thiếu khoa học đã ăn sâu vào đời sống hằng ngày của người dân đô thị.

Điều chỉnh thói quen là điềucần thiết

Theo PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, tình trạng rối loạn giấc ngủ và suy giảm sức khỏe do thói quen sinh hoạt thiếu khoa học đang ngày càng phổ biến trong đời sống đô thị hiện nay. Áp lực công việc kéo dài, sinh hoạt muộn và việc lạm dụng thiết bị điện tử khiến nhịp sinh học của nhiều người bị đảo lộn trong thời gian dài.

PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo. Ảnh: Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM.

PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo cho biết, việc ngủ không đủ giấc và thiếu vận động không chỉ gây mệt mỏi trước mắt mà còn làm suy giảm hệ miễn dịch, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa nếu không được điều chỉnh kịp thời. Ông khuyến cáo người dân đô thị cần chủ động xây dựng lối sống khoa học hơn, duy trì giờ giấc sinh hoạt hợp lý, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ và dành thời gian vận động mỗi ngày để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ, áp lực công việc và nhịp sống gấp gáp là điều khó tránh khỏi đối với nhiều người dân thành thị. Tuy nhiên, việc chủ động điều chỉnh thói quen sinh hoạt không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là sự đầu tư lâu dài cho sức khỏe. Những thay đổi nhỏ như ngủ sớm hơn, ăn uống điều độ, dành thời gian vận động hay hạn chế sử dụng thiết bị điện tử vào buổi tối có thể giúp cơ thể dần lấy lại sự cân bằng.

Khi biết lắng nghe những tín hiệu của cơ thể và trân trọng các nhu cầu cơ bản, người dân đô thị sẽ có thêm cơ hội cải thiện sức khỏe thể chất, ổn định tinh thần và nâng cao chất lượng cuộc sống. Một lối sống lành mạnh

không chỉ giúp mỗi cá nhân thích ứng tốt hơn với nhịp sống hiện đại, mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng đô thị bền vững, nơi con người có thể cân bằng hài hòa giữa công việc, cuộc sống và sức khỏe lâu dài.

Mạnh Khôi