Thời khóa biểu cho giai đoạn nước rút

Hoạt động thể thao giúp sĩ tử tái tạo năng lượng, giữ tinh thần cân bằng để học tập hiệu quả hơn. Ảnh: Tư liệu

Chính trong giai đoạn tăng tốc này, một vấn đề cần được nhìn nhận lại: học nhiều hơn có thực sự đồng nghĩa với hiệu quả hơn? Và đâu mới là thời khóa biểu phù hợp cho giai đoạn ngắn ngủi nhưng quyết định này?

Đừng học nhiều hơn, hãy học thông minh hơn

Thực tế cho thấy, một thời khóa biểu hiệu quả không bắt đầu từ việc lấp kín quỹ thời gian, mà được phải được xây dựng từ việc “lắng nghe” chính bản thân mình. Từng trải qua kỳ thi tuyển sinh với kết quả nổi bật, Trần Quang Huy, học sinh lớp 10/7 Trường THPT Phan Châu Trinh, xem đây là yếu tố then chốt.

Trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2025 - 2026, Huy vượt qua hàng ngàn thí sinh để trúng tuyển vào một trong những trường top đầu, đồng thời đỗ lớp chuyên Toán của trường. “Kết quả đó không chỉ là con số trên bảng điểm, mà là thành quả của một chiến thuật ôn tập hợp lý”, Huy chia sẻ.

Ở giai đoạn nước rút, Huy không chọn cách kéo dài thời gian học. Em dừng việc học sau 23 giờ. Thay vào đó, khoảng 5 - 7 giờ sáng trở thành giờ vàng để hệ thống công thức, học từ vựng. Theo Huy, đây là lúc đầu óc tỉnh táo nhất, việc ghi nhớ diễn ra tự nhiên và sâu hơn. Ban ngày, Huy còn tăng cường luyện đề theo đúng khung giờ thi thật để rèn phản xạ và giữ tâm lý ổn định.

Cách học cũng được Huy tổ chức lại. Không học kéo dài, Huy chia thời gian thành các phiên 60 - 90 phút, xen kẽ 10 - 15 phút nghỉ. Trong lúc nghỉ, em tránh sử dụng điện thoại, chỉ vận động nhẹ hoặc nghe nhạc. Sự điều chỉnh này giúp duy trì tập trung mà không rơi vào quá tải. Sau mỗi quãng nghỉ, não bộ được “làm mới”, sẵn sàng tiếp nhận thông tin tốt hơn.

Khi thời gian không còn nhiều, nhận thấy việc “ôm” thêm kiến thức mới không đem lại hiệu quả, Huy quay lại rà soát những lỗi sai, những phần từng mất điểm để lấp đầy các khoảng hổng. Nhờ vậy, việc ôn tập giữ được trọng tâm, khép lại giai đoạn nước rút bằng sự chắc chắn thay vì dàn trải.

Chú trọng yếu tố tâm lý

Trong những tuần cuối, áp lực không chỉ nằm ở khối lượng kiến thức, mà còn đến từ cảm giác thời gian đang rút ngắn từng ngày. Khi cường độ ôn tập bị đẩy nhanh, trạng thái tâm lý trở thành yếu tố chi phối trực tiếp đến hiệu quả học tập.

Nguyễn Đăng Luân, á khoa đầu vào lớp 10 chuyên Anh, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, đã chọn cách xây dựng kế hoạch ôn tập theo mục tiêu như một cách giải tỏa tâm lý của mình. “Mỗi ngày, em đặt ra 2 - 3 mục tiêu chính, có thể là hoàn thành một đề Toán, hoặc ôn xong một chuyên đề tiếng Anh”, Luân chia sẻ.

Theo Luân, thời gian biểu này tạo ra độ linh hoạt cần thiết trong giai đoạn áp lực cao. Thay vì tự “trói” vào một lịch trình cố định, Luân điều chỉnh nhịp học theo trạng thái thực tế của bản thân. Vẫn đảm bảo tiến độ, nhưng không tạo áp lực dồn ép.

Ngược lại, việc vạch ra thời khóa biểu chi tiết đến từng phút, với kỳ vọng kiểm soát tối đa quỹ thời gian còn lại, đôi khi lại phản tác dụng, dễ khiến các bạn rơi vào trạng thái căng thẳng khi không hoàn thành đúng kế hoạch đã đề ra.

“Điều quan trọng nhất là giữ được sự ổn định về thể chất lẫn tinh thần. Các bạn cần ăn ngủ đúng giờ vì sức khỏe rất quan trọng. Đồng thời phải phân chia thời gian giữa môn chuyên (nếu có) và môn thường một cách hợp lý để tránh tình trạng chênh lệch điểm”, Luân nhấn mạnh.

Từ trải nghiệm của mình, Hồ Khuê Minh, học sinh lớp 10 chuyên Văn, Trường THPT Phan Châu Trinh, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của việc cân bằng yếu tố tâm lý trong khoảng thời gian ôn thi. “Em luôn sắp xếp thời gian học tập và giải trí song song. Khi cảm thấy quá tải, em sẽ quay lại với những sở thích cá nhân để giải tỏa”, Minh cho biết.

Với môn Ngữ văn, Minh chủ động hệ thống dẫn chứng theo từng chủ đề để dễ ghi nhớ. Trong những tuần cuối, Minh tiếp tục theo dõi các thông tin thời sự để bổ sung chất liệu cho bài nghị luận xã hội. Đồng thời duy trì thói quen đọc các tác phẩm văn học để giữ mạch cảm xúc và làm giàu vốn từ.

Bằng phương pháp học có định hướng của mình, Minh không chỉ xuất sắc chinh phục kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2025 - 2026 với vị trí top 40 của Trường THPT Phan Châu Trinh mà còn tiếp tục giành được huy chương Bạc môn Ngữ văn tại Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 năm 2026. Kết quả này là minh chứng cho một cách học bền vững: chủ động, có chiến lược và quan trọng hơn, giữ được sự cân bằng cho tinh thần - yếu tố mang tính quyết định trong những giai đoạn áp lực cao.

THU THẢO