Thiếu gas nghiêm trọng, người Ấn Độ chật vật từng ngày

Người dân xếp hàng để nạp đầy bình gas LPG ở Delhi. Ảnh: EPA

Đời sống thường nhật bị xáo trộn

Xếp hàng suốt 4 ngày vẫn không đổi được bình gas để nấu ăn, cuộc sống của hàng triệu gia đình Ấn Độ gặp khó trước sự đứt gãy của chuỗi cung ứng năng lượng.

Theo tờ The Guardian, nhiều ngày qua, Maya Rani (36 tuổi) đến điểm phân phối gas ở Delhi từ sáng sớm, nhưng lần nào cũng phải ra về tay trắng. Xung quanh cô, dòng người xếp hàng cũng dần giải tán trong sự mệt mỏi và thất vọng. Thiếu chất đốt, cả gia đình chỉ có một bữa ăn trong ngày.

Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng còn gây thiệt hại nặng nề cho hoạt động kinh doanh. Các nhà hàng và khách sạn nằm trong số những ngành chịu tác động rõ rệt nhất. Tại Mumbai, khoảng 20% cơ sở ăn uống phải đóng cửa hoặc thu hẹp hoạt động.

Khi nguồn cung khan hiếm, giá gas trên thị trường chợ đen tăng vọt. Một bình gas có giá khoảng 900 rupee (khoảng 280.000 VND) trước đây, nay bị đẩy lên tới 4.000 rupee (khoảng hơn 1 triệu VND). Giá thực phẩm cũng leo thang, đẩy cuộc sống của người lao động vào cảnh bấp bênh.

Điều đáng quan tâm không chỉ là sự thiếu hụt trước mắt, mà chính là cách hệ thống năng lượng vận hành khi đối mặt với biến động bên ngoài. Nguyên nhân trực tiếp của tình trạng này bắt nguồn từ việc gián đoạn nguồn cung khí hóa lỏng (LPG) qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược của năng lượng toàn cầu.

Khi dòng chảy qua khu vực này bị thu hẹp do căng thẳng địa chính trị, lượng LPG nhập khẩu vào châu Á, trong đó có Ấn Độ, lập tức bị ảnh hưởng. Với Ấn Độ, nơi khoảng 60% nhu cầu LPG phụ thuộc nhập khẩu và phần lớn đi qua Hormuz, sự gián đoạn dù ngắn hạn cũng đủ tạo áp lực lớn lên thị trường nội địa.

Hàng triệu người dân và doanh nghiệp ở Ấn Độ rơi vào cảnh lao đao do thiếu khí đốt. Ảnh: EPA

Điểm nghẽn trong hệ thống năng lượng

Yếu tố bên ngoài chỉ là một phần của thực trạng này. Điểm đáng chú ý nằm ở cấu trúc cung ứng năng lượng của Ấn Độ khi năng lực dự phòng chưa tương xứng với tốc độ gia tăng nhu cầu.

Trong nhiều năm, LPG trở thành nhiên liệu thiết yếu cho sinh hoạt của hàng trăm triệu hộ gia đình, đặc biệt tại khu vực đô thị và nông thôn đang chuyển dịch từ nhiên liệu truyền thống sang nguồn năng lượng sạch hơn.

Trong khi đó, so với nhiều quốc gia duy trì mức dự phòng đủ dùng trong 40 - 60 ngày, lượng dự trữ LPG của Ấn Độ ở mức thấp hơn đáng kể, khiến hệ thống khó có “đệm an toàn” để hấp thụ cú sốc từ bên ngoài. Nguồn nhập khẩu chậm lại dẫn đến tình trạng khan hiếm cục bộ và thời gian chờ đợi kéo dài.

Cách thức phân bổ nguồn cung trong giai đoạn khẩn cấp cũng góp phần làm thay đổi cán cân trên thị trường. Để bảo đảm nhu cầu thiết yếu, nguồn LPG được ưu tiên cho hộ gia đình, bệnh viện và các dịch vụ công, trong khi khu vực kinh doanh bị hạn chế.

Đây là lựa chọn mang tính điều tiết nhằm bảo vệ nhóm dễ tổn thương, song lại khiến nhà hàng, khách sạn và cơ sở sản xuất phải tìm giải pháp thay thế hoặc tạm ngừng hoạt động. Từ đó, tác động lan sang việc làm và thu nhập của người lao động.

Hiện, một bộ phận người dân có thể chuyển sang bếp điện hoặc các nguồn năng lượng khác, nhưng với nhiều hộ gia đình thu nhập thấp, LPG vẫn là lựa chọn gần như duy nhất. Khi nguồn cung bị siết lại và giá tăng, họ buộc phải giảm chi tiêu, thay đổi thói quen sinh hoạt, thậm chí tìm đến giải pháp tạm thời như dùng nhiên liệu truyền thống.

Trong một nền kinh tế quy mô lớn và đang tăng trưởng nhanh, nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng là điều tất yếu. Nhưng câu chuyện hiện tại cho thấy, điều quan trọng không chỉ là đáp ứng nhu cầu, mà còn là xây dựng cấu trúc đủ linh hoạt để ứng phó với những biến động bất ngờ.

THƯ LÊ