Thiết bị giám sát hành trình tàu cá phải lưu dữ liệu tối thiểu 36 tháng

Hệ thống kết nối thiết bị VMS trên tàu cá

Nghị định 41/2026/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 25-1-2026, bổ sung hàng loạt quy định về quản lý thiết bị, phần mềm và hệ thống giám sát hành trình tàu cá (VMS), yêu cầu truyền dữ liệu liên tục, bảo mật, lưu trữ tối thiểu 36 tháng và sử dụng làm căn cứ pháp lý trong xử lý vi phạm, truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Theo nghị định, mỗi tàu cá chỉ được lắp đặt tối đa 2 thiết bị giám sát hành trình; trong cùng một thời điểm, hệ thống chỉ ghi nhận tín hiệu của một thiết bị. Thiết bị phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của cơ quan quản lý nhà nước.

Phần mềm giám sát của đơn vị cung cấp thiết bị phải bảo đảm kết nối, truyền dữ liệu liên tục, đầy đủ về hệ thống quản lý tập trung của cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường; đồng thời ghi nhận, lưu trữ toàn bộ hành trình và sẵn sàng đồng bộ khi có yêu cầu.

Thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá.

Đối với phần mềm giám sát do cơ quan quản lý vận hành, hệ thống phải tương thích trên các nền tảng Windows, Android, iOS; giao diện tiếng Việt; hiển thị vị trí tàu theo thời gian thực, vận tốc, hướng di chuyển, tín hiệu cảnh báo, thông tin thời tiết, ngư trường và trạng thái thiết bị. Dữ liệu hành trình không được phép chỉnh sửa. Hệ thống cũng tích hợp chức năng thống kê, lập báo cáo, phân vùng quản lý và tự động cảnh báo khi tàu ra, vào khu vực giám sát.

Về tổ chức vận hành, cơ quan quản lý thủy sản trung ương chịu trách nhiệm xây dựng, quản trị hệ thống thống nhất trên toàn quốc; các tỉnh, thành phố có tàu cá phải tổ chức trực 24/7 để theo dõi, khai thác dữ liệu, phục vụ quản lý đội tàu, truy xuất nguồn gốc, xử lý vi phạm và thực hiện chính sách hỗ trợ ngư dân.

Chủ tàu và thuyền trưởng phải bảo đảm thiết bị giám sát hành trình hoạt động liên tục 24/7 cả khi khai thác trên biển lẫn khi neo đậu. Trường hợp mất tín hiệu ngoài khơi, thuyền trưởng phải báo cáo vị trí tàu không quá 6 giờ/lần bằng phương tiện liên lạc khác và khắc phục sự cố; nếu không khắc phục được phải đưa tàu về bờ trong thời hạn 10 ngày. Nếu tạm ngừng khai thác từ 3 tháng trở lên, chủ tàu phải thông báo cơ quan chức năng và định kỳ báo cáo vị trí neo đậu.

Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của đơn vị cung cấp thiết bị: chỉ được cung cấp sau khi cơ quan chức năng đánh giá, công bố; lắp đặt thiết bị cố định, niêm chì, cập nhật thông tin tàu cá lên hệ thống; thông báo trước 30 ngày khi hết hạn dịch vụ; xử lý sự cố kỹ thuật trong vòng 48 giờ và phối hợp cung cấp dữ liệu khi có yêu cầu. Đơn vị cung cấp dịch vụ vệ tinh phải bảo đảm kết nối thông suốt, kịp thời khắc phục sự cố truyền dẫn.

Đáng chú ý, toàn bộ dữ liệu giám sát hành trình phải được lưu trữ tối thiểu 36 tháng, máy chủ đặt tại Việt Nam; dữ liệu không được xóa, thay đổi và phải được mã hóa trong quá trình truyền dẫn. Dữ liệu này được xác định là căn cứ pháp lý phục vụ quản lý hoạt động tàu cá, xử phạt vi phạm hành chính, giải quyết tranh chấp nghề cá trên biển, xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác và thực hiện các chính sách trong lĩnh vực thủy sản.

THÀNH HUY