Thiềng Liềng vang tiếng đờn ca tài tử

Ngân nga tiếng đờn lời ca

Nhà chú Tư Huỳnh có một chiếc ghế băng dài được đặt ngay cạnh gốc me già, khách đến cùng ngồi xung quanh, dưới những tán cây, chờ các thành viên câu lạc bộ so dây, chỉnh đờn. Rồi bé Thùy Trang xuất hiện giản dị trong tà áo bà ba. Em bẽn lẽn giới thiệu sẽ trình diễn 2 câu trong bản Lưu thủy trường 32 câu - Biển đảo Tổ quốc tôi (tác giả Minh Đăng).

Khác hẳn vẻ rụt rè ban đầu, câu ca đầu tiên vang lên “Trập trùng, từng lượn sóng oai hùng âm vang chiến tích lẫy lừng, mỗi ngọn sóng hóa ngàn mũi chông”, cô bé trình diễn tự tin với giọng ngọt lịm mà vẫn giữ được vẻ mộc mạc, thuần chất của người dân làng muối. Suốt tiết mục trình diễn kéo dài khoảng 6 phút, cô bé khiến toàn bộ các đại biểu chăm chú lắng nghe và không tiếc lời khen ngợi. Theo lời kể của chú Tư Huỳnh, Thùy Trang mới học đờn ca tài tử khoảng 3 năm. Thấy cháu có năng khiếu ca hát, người cậu đã giới thiệu em tham gia câu lạc bộ.

“Con nghe cải lương từ nhỏ nên thích và đồng ý tham gia liền”, cô bé trả lời ngắn gọn. Cứ như thế, hàng tháng Thùy Trang đều đặn tham gia sinh hoạt cùng các ông bà, cô chú trong câu lạc bộ Đờn ca tài tử.

Các thành viên câu lạc bộ Đờn ca tài tử ấp Thiềng Liềng biểu diễn trong không gian nhà chú Tư Huỳnh

Ở ấp đảo Thiềng Liềng này, người đầu tiên gắn bó với câu lạc bộ Đờn ca tài tử không ai khác chính là chú Tư Huỳnh. Dù đã bước qua tuổi 76 nhưng ngón đờn của ông vẫn thanh thoát và điêu luyện. Đã mấy mươi năm gắn bó với cây guitar phím lõm, nhưng cách đây vài năm, khi câu lạc bộ thiếu một tay đờn sến, thế là ông quyết định mày mò tự học. Chú Tư Huỳnh cho biết, ông về sống ở mảnh đất này từ năm 1976 nhưng đã làm quen với đờn ca tài tử từ khi còn nhỏ. Ở ấp, các hoạt động biểu diễn đờn ca tài tử đã nhen nhóm từ năm 2005 nhưng phải đến năm 2012 mới chính thức thành lập câu lạc bộ. Đến nay, câu lạc bộ có 12 thành viên, trong đó ông là người lớn tuổi nhất, còn Thùy Trang nhỏ tuổi nhất. Câu lạc bộ Đờn ca tài tử có đầy đủ ban đờn với 4 tay đờn cùng các giọng ca nhiều lứa tuổi khác nhau.

“Thường thì chúng tôi gặp gỡ mỗi tuần một lần, vào những dịp bận rộn thì cố gắng tập hợp lại mỗi tháng một lần để sinh hoạt đờn ca. Việc này cũng khá thuận lợi vì các thành viên đều là người dân trong ấp”, chú Tư Huỳnh chia sẻ.

Có lẽ chính tình yêu dành cho đờn ca tài tử đã giúp câu lạc bộ hoạt động bền bỉ suốt gần 15 năm qua. Để rồi, giữa ấp đảo Thiềng Liềng, tiếng đờn, lời ca vẫn ngày ngày ngân vang hòa cùng vị mặn của biển, giọt mồ hôi trên những đồng muối và tiếng sóng không ngừng vỗ về.

Nuôi dưỡng hạt mầm truyền thống

Theo ông Nguyễn Văn Yến, Bí thư chi bộ kiêm Trưởng ấp Thiềng Liềng, câu lạc bộ Đờn ca tài tử ra đời từ chính niềm đam mê của người dân địa phương. Sau những giờ lao động vất vả trên đồng muối hay trong rừng ngập mặn, bà con lại tụ họp để đờn ca, giải tỏa nhọc nhằn và tìm niềm vui trong cuộc sống. Từ nhu cầu tự thân ấy, câu lạc bộ được hình thành. Hạt nhân đầu tiên là chú Tư Huỳnh - cũng là người đầu tiên ở Cần Giờ được công nhận nghệ nhân dân gian.

Không chỉ duy trì sinh hoạt định kỳ, câu lạc bộ còn tham gia phục vụ các dịp lễ hội, hoạt động của địa phương. Đặc biệt, khi Thiềng Liềng phát triển mô hình du lịch cộng đồng, căn nhà của chú Tư Huỳnh trở thành điểm dừng chân quen thuộc. Tấm biển bằng gỗ mộc mạc dựng trước cổng với dòng chữ viết tay “Hộ Tư Huỳnh - Tài tử đờn sến” thay cho lời mời gọi du khách đầy chân tình.

“Nếu các đoàn khách có nhu cầu, chúng tôi luôn sẵn sàng biểu diễn phục vụ”, chú Tư Huỳnh chia sẻ. Với một ấp đảo xa, các hoạt động văn hóa, văn nghệ còn thiếu vắng, câu lạc bộ Đờn ca tài tử đã góp phần quan trọng nâng cao đời sống tinh thần, giúp người dân có thêm cơ hội hưởng thụ các giá trị văn hóa truyền thống. Bên cạnh phục vụ cộng đồng, câu lạc bộ còn tham gia nhiều hội diễn và chương trình, đoạt nhiều giải thưởng lớn. Câu lạc bộ từng nhận bằng khen của Bộ VH-TT-DL. Năm 2023, Thùy Trang xuất sắc đoạt giải A (bảng B) tại Liên hoan Đờn ca tài tử thiếu nhi TPHCM - Giải Cánh sen hồng.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Yến, thành lập câu lạc bộ không khó, điều quan trọng là duy trì hoạt động bền bỉ suốt hàng chục năm qua. Để các buổi sinh hoạt diễn ra đều đặn, câu lạc bộ nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ đơn vị bộ đội biên phòng địa phương về kinh phí và trang thiết bị. Bên cạnh đó, như lời chú Tư Huỳnh, tất cả thành viên đều tự nguyện đóng góp vì niềm đam mê. Họ sẵn sàng bỏ tiền bạc, thời gian để tập luyện, sinh hoạt và biểu diễn mà không đặt nặng thù lao.

BẢO LÂM