Đưa nhạc jazz trở thành thương hiệu văn hóa mới của Hà Nội

Nghệ sĩ ưu tú Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club biểu diễn trong chương trình Âm nhạc cuối tuần tại Nhà Bát Giác.

Một cộng đồng nhạc jazz rộng mở

Trong cuốn sách “Jazz ở Hà Nội: Ngẫu hứng giữa các thế giới” vừa ra mắt đầu năm 2026, TS Stan BH Tan-Tangbau - nhà nghiên cứu Việt Nam học, người đã “lang thang theo tiếng kèn jazz Hà Nội” suốt nhiều năm - đặt ra một câu hỏi thú vị: Vì sao jazz lại phát triển mạnh ở Hà Nội, chứ không phải ở một không gian văn hóa khác của Việt Nam?

Theo tác giả, chính vị thế của Hà Nội với tư cách trung tâm chính trị, văn hóa của cả nước đã tạo nên những điều kiện đặc biệt để jazz thích nghi, phát triển và hình thành bản sắc riêng. Cuốn sách khẳng định, jazz Hà Nội là một cộng đồng độc đáo mà “cho đến nay khó có nơi nào trong nước sánh được về chiều sâu và tính liên tục”.

Những nhận định đó đang được kiểm chứng sinh động ngay giữa lòng Thủ đô. Từ ngày 30-11-2025, đều đặn mỗi chiều chủ nhật, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” với sự tham gia của Nghệ sĩ ưu tú Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club và nhiều nghệ sĩ trẻ đã tạo nên một điểm hẹn âm nhạc đặc sắc tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ bên hồ Hoàn Kiếm.

Qua những buổi biểu diễn, các nghệ sĩ khéo léo dẫn dắt khán giả đi từ những tác phẩm jazz kinh điển thế giới như: Yardbird Suite, Blue Bossa, St. Thomas, Summertime... đến những giai điệu Hà Nội thân quen được khoác lên sắc màu jazz như: Hà Nội - Niềm tin và hy vọng, Nhớ mùa thu Hà Nội, Mùa đông của anh... Khi được phối theo phong cách jazz cùng tiếng saxophone đầy ngẫu hứng, những ca khúc quen thuộc ấy mang một sắc thái vừa gần gũi vừa phóng khoáng.

Khán giả đến với không gian “Âm nhạc cuối tuần” theo nhiều cách. Có những người chủ động tìm đến từ sớm, có những người đang dạo quanh hồ, đặt chân nơi tiếng nhạc. Du khách quốc tế trong hành trình khám phá Hà Nội cũng nán lại thưởng thức. Trên sân khấu quan sát, Nghệ sĩ ưu tú Quyền Văn Minh nhận định: “Sự tiếp nhận, chờ đón của khán giả ngày càng tăng lên và truyền cảm hứng cho các nghệ sĩ. Đây là một dự án rất tuyệt vời với nhạc jazz nói riêng và với văn hóa, cộng đồng nói chung, đưa nhạc jazz đến với công chúng và chứng minh cho khán giả quốc tế biết Việt Nam cũng chơi jazz rất bài bản”.

Là một khán giả quen thuộc của “Âm nhạc cuối tuần”, chị Trần Lê Diệu Linh (ở phố Lò Đúc, phường Hai Bà Trưng) cho biết: “Tôi rất thích không khí của những buổi biểu diễn jazz bên hồ Hoàn Kiếm. Âm nhạc ở đây vừa có sự ngẫu hứng thú vị, vừa gần gũi nên dễ cảm nhận. Tôi có thể đi cùng con nhỏ hoặc đưa bố mẹ đến nghe đều phù hợp. Đây đã trở thành một điểm hẹn văn hóa cuối tuần mà gia đình tôi rất mong đợi”.

Tham vọng hình thành thương hiệu quốc tế

Thành công của chương trình “Âm nhạc cuối tuần” nằm trong chiến lược phát triển văn hóa của Hà Nội. Nghệ sĩ nhân dân Huỳnh Tấn Minh, Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long Hà Nội cho biết, đây là hoạt động triển khai theo chỉ đạo của thành phố và Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội nhằm tạo không gian âm nhạc, đưa nghệ thuật chất lượng cao đến cộng đồng. Việc lựa chọn Nhà Bát Giác làm sân khấu mở, kết hợp với không gian nghệ thuật sắp đặt tinh tế bên hồ Hoàn Kiếm góp phần để nghệ thuật hòa vào đời sống, tạo trải nghiệm đa giác quan, hình thành thói quen tiếp cận văn hóa một cách tự nhiên.

Từ nền tảng đó, Hà Nội đang thực hiện một bước lớn hơn - tổ chức Liên hoan nhạc jazz quốc tế Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Jazz Hà Nội - Giai điệu không biên giới”, dự kiến diễn ra từ ngày 17 đến 19-9. Đây là hoạt động do UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì, quy tụ 5-8 ban nhạc jazz quốc tế cùng 3-5 ban nhạc tiêu biểu trong nước, với kỳ vọng thu hút 1.000-4.000 lượt khán giả mỗi buổi diễn.

Ba ngày liên hoan được thiết kế với từng chủ đề riêng. Ngày khai mạc (17-9) mang chủ đề “Khởi nguồn”, với triển lãm “Jazz & Phố”, workshop “Ngôn ngữ jazz trong âm nhạc truyền thống” và lễ khai mạc tại Vườn âm nhạc Nhà hát Lớn Hà Nội. Ngày 18-9 với chủ đề “Đối thoại” gồm tọa đàm quốc tế “Hà Nội và nhạc jazz”, đêm nhạc “Jazz - Mùa đông yêu dấu” và chương trình “Jazz Jam Session”. Ngày bế mạc (19-9) mang tên “Thăng hoa” với chương trình “Jazz đường phố”, đêm Gala liên hoan Jazz Hà Nội - 2026 với sự tham dự của các nghệ sĩ hàng đầu.

Liên hoan nhạc jazz quốc tế Hà Nội là hoạt động thiết thực triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Sự kiện cũng là bước đi trong cam kết của Hà Nội với Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO, đồng thời đưa nhạc jazz trở thành thương hiệu văn hóa mới của Hà Nội, mang tầm quốc tế.

An Nhi