Thị trường tài sản số mở rộng nhanh, áp lực nhân lực ngày càng gia tăng

Phiên thảo luận về chủ đề “Sinh viên thời đại số – Cơ hội bứt phá trong thế giới công nghệ”, làm rõ vai trò nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số.

Quy mô tăng trưởng nhanh không chỉ phản ánh mức độ phổ cập cao, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực có đủ năng lực công nghệ và tuân thủ để vận hành thị trường.

Tại chương trình ABAII Unitour #40 do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) phối hợp cùng Ngân hàng TMCP Nam Á và Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh tổ chức sáng 31/3 ở TP. Hồ Chí Minh, các diễn giả cho rằng sự phát triển của blockchain, fintech và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cả cấu trúc thị trường lao động lẫn mô hình vận hành của ngành tài chính.

Theo ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech của VBA, dữ liệu từ CoinMarketCap và JPMorgan cho thấy thị trường tài sản số toàn cầu đạt khoảng 2.540 tỷ USD vào tháng 3/2026 và có thể đạt 10.000 tỷ USD vào năm 2030. Xu hướng này cho thấy tài sản số đang dần trở thành một lớp hạ tầng giá trị mới của hệ thống tài chính toàn cầu.

Đối với Việt Nam, dẫn số liệu từ Triple-A, ông Dinh cho biết hơn 17 triệu người đã tham gia thị trường tài sản mã hóa, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có mức độ tiếp cận cao hàng đầu. Tuy nhiên, theo ông, tốc độ phát triển nhanh này đồng thời đặt ra bài toán về năng lực vận hành và quản trị rủi ro trong môi trường tài chính số.

Ở góc độ tổ chức tài chính, ông Nguyễn Vĩnh Tuyên, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á kiêm Trưởng Ban Tài chính số - Hội Truyền thông số Việt Nam nhận định, chuyển đổi số trong ngành ngân hàng không còn dừng ở số hóa mà đang tiến tới tái cấu trúc toàn diện mô hình vận hành.

Theo ông, fintech đang thúc đẩy các ngân hàng chuyển sang mô hình nền tảng mở, linh hoạt hơn, với sự tham gia của các công nghệ như eKYC, Open API, trí tuệ nhân tạo và blockchain nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng.

“Xu hướng này cho phép ngân hàng mở rộng hệ sinh thái thông qua hợp tác với các đối tác công nghệ; đồng thời nâng cao năng lực phân tích dữ liệu, kiểm soát rủi ro và củng cố niềm tin trong môi trường tài chính số”, ông Tuyên nhấn mạnh.

Tuy nhiên, việc mở rộng hệ sinh thái cũng đồng nghĩa với việc gia tăng độ phức tạp trong quản trị, khi rủi ro không còn giới hạn trong nội bộ mà lan sang các đối tác liên kết.

Song song với sự thay đổi của hệ thống tài chính, stablecoin đang nổi lên như một cấu phần hạ tầng quan trọng của thị trường. Đây là loại tài sản mã hóa được thiết kế để giữ giá ổn định, thường neo theo USD; đồng thời đóng vai trò trung gian thanh khoản và phương tiện thanh toán trên các nền tảng blockchain.

Theo ước tính, tổng khối lượng giao dịch stablecoin trong 3 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 3.680 tỷ USD, cho thấy mức độ sử dụng ngày càng lớn trong cả giao dịch và thanh toán.

Bà Khuất Bích Thủy, Giám đốc pháp lý và cấp phép thị trường Việt Nam của Tập đoàn Công nghệ Tether cho biết, USDT – một loại stablecoin hiện đang giữ vai trò trung tâm trên thị trường.

Với hơn 96% giao dịch giao ngay sử dụng USDT làm tài sản định giá trong quý IV/2025, USDT góp phần nâng cao hiệu quả thị trường, thu hẹp khoảng cách chênh lệch giá, và rút ngắn quá trình phát hiện giá trên quy mô toàn cầu.

Theo bà Thủy, stablecoin hiện cũng được ứng dụng ngày càng rộng trong thanh toán du lịch, thương mại điện tử và chuyển tiền xuyên biên giới tại các nền kinh tế mới nổi. Tuy nhiên, điều này đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về nguồn nhân lực trong các lĩnh vực bảo mật, tuân thủ và quản trị rủi ro.

Ở phía cung nhân lực, PGS.TS Phan Hồng Hải, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho rằng, sự thay đổi nhanh của công nghệ đang buộc hệ thống giáo dục phải điều chỉnh theo hướng đào tạo năng lực thích ứng thay vì chỉ truyền đạt kiến thức.

Theo PGS.TS Phan Hồng Hải, nhà trường đang tích hợp các nội dung về blockchain, fintech và trí tuệ nhân tạo vào chương trình đào tạo, đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn. Bên cạnh đó, sinh viên được định hướng phát triển tư duy liên ngành, kết hợp giữa công nghệ, tài chính và pháp lý.

Dù vậy, theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở số lượng người tham gia thị trường mà ở chất lượng nguồn lực. Khi thị trường tài sản số bước sang giai đoạn phát triển theo chiều sâu, khả năng vận hành hệ thống, kiểm soát rủi ro và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế sẽ trở thành yếu tố quyết định. Trong bối cảnh đó, bài toán nhân lực không chỉ là vấn đề của riêng ngành giáo dục hay doanh nghiệp, mà là yếu tố then chốt để Việt Nam có thể tận dụng hiệu quả cơ hội từ sự phát triển của nền kinh tế số.

Hứa Chung/vnanet.vn