Thị trường chứng khoán hướng tới huy động 5,4 triệu tỷ đồng vốn trung và dài hạn

Toàn cảnh buổi tọa đàm. (Ảnh: Minh Phương)

Ba thập kỷ phát triển, khẳng định vai trò kênh dẫn vốn

Sáng 21/10, Tạp chí Kinh tế-Tài chính (Bộ Tài chính) tổ chức Tọa đàm “30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam: Động lực mới, Vị thế mới, Sức bật mới”, nhằm nhìn lại chặng đường hình thành, phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, đồng thời trao đổi các giải pháp nâng cao chất lượng thị trường, phát huy vai trò huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Tọa đàm nằm trong chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm 30 năm thành lập ngành Chứng khoán Việt Nam (28/11/1996-28/11/2026), diễn ra trong bối cảnh thị trường vừa ghi nhận dấu mốc nâng hạng quan trọng và yêu cầu huy động nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế ngày càng lớn.

TS Phạm Thu Phong, Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế-Tài chính cho biết, thị trường chứng khoán đã trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp huy động nguồn lực và thu hút dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.

Số tài khoản nhà đầu tư tăng từ khoảng 3.000 trong năm đầu hoạt động lên hơn 14,1 triệu vào cuối tháng 9/2026. Từ 2 cổ phiếu trong phiên giao dịch đầu tiên ngày 28/7/2000, thị trường hiện có 727 cổ phiếu và chứng chỉ quỹ niêm yết, cùng 819 cổ phiếu đăng ký giao dịch trên UPCoM.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, tính đến ngày 30/9/2026, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt hơn 10,3 triệu tỷ đồng, tăng 3,3% so với cuối năm 2025. Trong 9 tháng năm 2026, tổng mức huy động vốn qua thị trường chứng khoán đạt 731,6 nghìn tỷ đồng, tăng 85,6% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị giao dịch cổ phiếu bình quân đạt 25,6 nghìn tỷ đồng mỗi phiên.

Cùng với sự gia tăng về quy mô, số lượng tài khoản nhà đầu tư đã tăng từ khoảng 3.000 tài khoản trong năm đầu hoạt động lên hơn 14,1 triệu tài khoản vào cuối tháng 9/2026. Sự phát triển của các tổ chức trung gian, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và các quỹ đầu tư đã góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thị trường, tạo thêm kênh huy động và phân bổ nguồn vốn cho nền kinh tế.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: TL)

Phát biểu tại tọa đàm, ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đánh giá, thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, mô hình tổ chức, cơ sở hạ tầng, hàng hóa và cơ sở nhà đầu tư. Dù là thị trường ra đời sau nhiều quốc gia trong khu vực, Việt Nam đã hình thành đầy đủ các cấu trúc thị trường và tổ chức trung gian, với quy mô tương đương những thị trường lớn trong khu vực.

Theo ông Hoàng Văn Thu, một trong những kết quả quan trọng là thị trường chứng khoán đã từng bước trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, góp phần đa dạng hóa nguồn lực tài chính của doanh nghiệp.

Đặc biệt, ngày 21/9/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell, theo thông tin được công bố tại tọa đàm. Dấu mốc này ghi nhận những nỗ lực cải cách thể chế, nâng cấp hạ tầng và cải thiện khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài.

Việc nâng hạng mở ra cơ hội thu hút các dòng vốn đầu tư quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về minh bạch thông tin, quản trị doanh nghiệp, chất lượng hàng hóa và năng lực vận hành thị trường theo các chuẩn mực quốc tế.

Nâng chất lượng thị trường, khơi thông nguồn vốn cho tăng trưởng

Bước sang giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra đối với thị trường chứng khoán không dừng lại ở việc mở rộng quy mô, mà còn phải nâng cao hiệu quả huy động và phân bổ vốn, đáp ứng nhu cầu nguồn lực ngày càng lớn của nền kinh tế.

Tại tọa đàm, ông Lương Hải Sinh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, cho biết để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, thị trường chứng khoán được đặt mục tiêu huy động khoảng 5,4 triệu tỷ đồng vốn trung và dài hạn, tương đương hơn 200 tỷ USD.

Ông Lương Hải Sinh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: HD)

Theo ông Lương Hải Sinh, những mục tiêu này đã được Chính phủ cụ thể hóa tại Quyết định số 1413/QĐ-TTg ngày 27/7/2026 về phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045.

Để đáp ứng yêu cầu đó, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam tập trung vào ba nhóm giải pháp chính, gồm đa dạng hóa hàng hóa và phát triển sản phẩm mới; nâng cấp hạ tầng công nghệ, hoàn thiện cơ chế thanh toán, bù trừ; đồng thời tăng cường giám sát, bảo đảm thị trường vận hành an toàn, ổn định.

Trong đó, việc mở rộng các sản phẩm đầu tư, nghiên cứu phát triển những phân khúc thị trường mới và nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết được xác định là những hướng đi quan trọng nhằm tăng sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam đối với nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Cùng với định hướng của đơn vị tổ chức vận hành thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng xác định tiếp tục triển khai các nhiệm vụ trọng tâm theo Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030.

Tại tọa đàm, các nội dung trao đổi được triển khai qua hai phiên, gồm “Động lực mới, vị thế mới nâng tầm thị trường chứng khoán Việt Nam” và “Kiến tạo giá trị mới cho thị trường chứng khoán, khơi thông nguồn vốn trung và dài hạn”.

Các đại biểu tập trung thảo luận những vấn đề liên quan đến hoàn thiện thể chế, nâng hạng thị trường, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng hàng hóa, phát triển nhà đầu tư tổ chức và tăng năng lực hoạt động của các định chế trung gian. Những yêu cầu về minh bạch thông tin, quản trị doanh nghiệp và bảo vệ nhà đầu tư cũng được đặt ra trong bối cảnh thị trường bước vào giai đoạn hội nhập sâu rộng hơn.

Nhiều đại biểu nhận định, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển mới, song cũng phải đáp ứng những yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả và tính bền vững. Việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, hiện đại hóa hạ tầng và mở rộng cơ sở nhà đầu tư được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để thị trường phát huy tốt hơn vai trò huy động vốn trung và dài hạn, góp phần đáp ứng nhu cầu nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.

MINH PHƯƠNG