Thí điểm AI trong dạy học tại Hà Nội

Tại hội nghị báo cáo kết quả thí điểm mô hình ứng dụng AI trong dạy học do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội vừa tổ chức, nhiều “điểm nghẽn” trong quá trình triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã được chỉ ra. Cụ thể, học liệu còn phân tán; phương pháp dạy học chưa tạo được trải nghiệm học tập sâu; học sinh đã tiếp cận AI nhưng thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin; trong khi giáo viên vẫn còn không ít băn khoăn khi tiếp cận công nghệ mới.

Học sinh trình bày sản phẩm học tập, trình diễn sản phẩm sáng tạo ứng dụng AI, trải nghiệm hệ thống AI hỗ trợ học tập. Ảnh: hanoi.gov.vn.

Từ thực tiễn đó, mô hình thí điểm được xây dựng với quan điểm xuyên suốt: công nghệ không thay thế người thầy, mà là công cụ hỗ trợ, trao quyền cho giáo viên và nâng cao năng lực người học.

Không để AI “tự do” trả lời mọi câu hỏi, mô hình thí điểm tại Hà Nội đặt ra nguyên tắc kiểm soát chặt chẽ nguồn dữ liệu. Cụ thể, hệ thống AI chỉ khai thác thông tin từ sách giáo khoa và các nguồn tư liệu chính thống đã được kiểm chứng. Mỗi câu trả lời đều có trích dẫn rõ ràng, giúp học sinh không chỉ tiếp cận thông tin mà còn hiểu đúng bản chất kiến thức. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thông tin trên mạng ngày càng đa dạng, nhưng không phải lúc nào cũng chính xác.

Việc kiểm soát dữ liệu đầu vào không chỉ giúp đảm bảo tính chuẩn xác mà còn định hướng cho học sinh cách học đúng. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào AI để tìm câu trả lời, các em được khuyến khích đặt câu hỏi, đối chiếu thông tin và kiểm chứng lại kết quả. Qua đó, AI trở thành công cụ hỗ trợ quá trình học tập, giúp phát triển tư duy phản biện và khả năng tự học – những kỹ năng cốt lõi trong thời đại số.

Đối với học sinh, việc tiếp cận AI ngay trong môi trường học đường giúp các em hình thành kỹ năng sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm. Thay vì “hỏi để chép”, học sinh được hướng dẫn cách đặt câu hỏi đúng, hiểu cách AI hoạt động và nhận diện những hạn chế của công cụ này. Thực tế cho thấy, nhiều học sinh đã bước đầu biết “bắt lỗi AI”, không phụ thuộc hoàn toàn vào câu trả lời mà biết kiểm tra, đánh giá lại thông tin. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hình thành năng lực số cho thế hệ trẻ.

Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ học tập trên lớp, mô hình còn mở rộng không gian học tập thông qua việc số hóa nội dung và xây dựng các sản phẩm học tập số. Học sinh có thể tham gia vào các dự án như số hóa di sản, xây dựng không gian trưng bày trực tuyến hoặc phát triển các sản phẩm sáng tạo ứng dụng AI. Qua đó, các em không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn tham gia vào quá trình tạo lập tri thức, góp phần hình thành tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Tại hội nghị, nhiều sản phẩm ứng dụng AI của học sinh đã được trình diễn.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng tặng hoa đại diện các nhóm học sinh tham gia chương trình thí điểm. Ảnh: hanoi.gov.vn

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng đánh giá cao kết quả thí điểm, khẳng định đây là hướng đi đúng, được triển khai nghiêm túc và bước đầu mang lại hiệu quả. Theo ông, mô hình góp phần hình thành phương thức dạy học mới gắn với công nghệ, đồng thời mở ra cách tiếp cận kết nối giáo dục với dữ liệu số và văn hóa Thủ đô, hướng tới xây dựng hệ sinh thái giáo dục số lấy con người làm trung tâm.

Để triển khai hiệu quả, lãnh đạo Thành phố đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tiếp tục tổng kết, hoàn thiện mô hình, xây dựng tiêu chí đánh giá và lộ trình nhân rộng phù hợp; đồng thời giữ vững nguyên tắc công nghệ là công cụ, giáo viên là trung tâm, học sinh là chủ thể.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, mô hình thí điểm đã bước đầu đạt kết quả tích cực, học sinh ngày càng tự tin ứng dụng công nghệ trong học tập. Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục hoàn thiện, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát triển học liệu và mở rộng triển khai theo hướng bài bản, bền vững.

Thu Hương