Theo chân 'ổ' khai thác đất trái phép nằm lưng chừng núi ở Gia Lai

Phóng sự ghi nhận nhiều ngày nạn khai thác đất trái phép tại xã Canh Vinh, tỉnh Gia Lai

"Ổ đất tặc" giữa lưng chừng núi

Sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân, phóng viên Báo Điện tử VTC News đã nhiều ngày theo dõi và ghi nhận hoạt động khai thác đất trái phép ở lưng chừng núi thuộc địa bàn thôn An Long, xã Canh Vinh (tỉnh Gia Lai) để cung cấp cho những nhà vườn trồng keo giống trên địa bàn.

Ghi nhận liên tiếp gần 10 ngày cuối tháng 5 và đầu tháng 6, nhằm che mắt chính quyền và người dân khu vực, "đất tặc" đã lựa chọn vị trí khuất sau tán rừng tràm ở lưng chừng núi thôn An Long, giáp ranh với khu công nghiệp để khai thác.

Hiện trường một mảng núi tại thôn An Long, xã Canh Vinh (tỉnh Gia Lai) bị đất tặc khai thác nham nhở (Ảnh ghi nhận ngày 25/5/2026)

Tại đây, 2 chiếc xe tải Chiến Thắng biển kiểm soát 77H 037.66 và 77C 033.32 liên tục nối đuôi nhau có mặt tại vị trí khai thác để nạp "hàng". Một chiếc máy múc đã chờ sẵn, không chỉ múc đất thô đem bán. Tại hiện trường, những kẻ khai thác đất trái phép còn chế tạo sẵn một khung thép có lớp lưới sàng cỡ lớn, đặt lên xe tải sau đó mới đổ đất thô lên trên để sàng lọc tại chỗ, lấy phần đất mịn để cung cấp cho các nhà vườn.

Khi xe tải đầy, họ vận chuyển đất đã khai thác di chuyển theo đường mòn độc đạo từ trên núi xuống, qua nghĩa trang thôn An Long sau đó nhập đường Quốc lộ 19C đến đổ tại các điểm là nhà vườn trồng keo giống trên địa bàn xã Canh Vinh.

Quá trình theo dõi nhiều ngày, phóng viên Báo Điện tử VTC News ghi nhận khu vực lưng chừng núi thôn An Long bị "đất tặc" dùng máy múc khoét sâu tạo thành một bãi đất trống hoang tàn, nham nhở.

1 trong 2 chiếc xe Chiến Thắng vận chuyển đất khai thác trái phép theo con đường độc đạo từ trên núi xuống.

Việc khai thác và vận chuyển đất trái phép được thực hiện công khai trong khung giờ hành chính, trong suốt nhiều ngày. Tại các điểm đầu tuyến đường dẫn vào bãi đất đều có người cảnh giới, túc trực trong quá trình khai thác, sẵn sàng báo động khi có người lạ xuất hiện.

Áp sát hiện trường

Sau gần 10 ngày ghi nhận đầy đủ chứng cứ hoạt động khai thác đất trái phép, phóng viên Báo Điện tử VTC News đã liên lạc với chính quyền, lực lượng chức năng xã Canh Vinh để thông tin về sự việc. Đồng thời cùng lực lượng chức năng xã Canh Vinh áp sát hiện trường.

Bị đột kích bất ngờ, nhóm “đất tặc” không kịp tẩu tán phương tiện. Lực lượng chức năng đã phong tỏa hiện trường, đồng thời ra quyết định tạm giữ tang vật, phương tiện có hành vi khai thác khoáng sản trái phép nói trên.

"Đất tặc" dùng sàng cỡ lớn để lấy đất mịn (Ảnh chụp ngày 28/5)

Tại hiện trường, lực lượng chức năng xã Canh Vinh đã tạm giữ các phương tiện gồm 1 máy múc, 1 xe tải 77C 033.32 và tang vật sàng đất. Đồng thời lập biên bản xử lý đối với những người có mặt tại hiện trường gồm: Đ.T.T (SN 1976, Trú tại thôn Bình Long, xã Canh Vinh, tỉnh Gia Lai); P.H.T (SN 2003, trú tại thôn An Long 2, xã Canh Vinh, tỉnh Gia Lai); H.T.A (SN 1995, trú tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai).

Theo ông Dương Hiệp Hòa - Chủ tịch UBND xã Canh Vinh, vị trí khai thác đất ở lưng chừng núi thôn An Long là của các hộ dân trồng keo và không được được cấp phép khai thác đất.

“Hiện tại Công an xã Canh Vinh đã ra quyết định tạm giữ tang vật và phương tiện vi phạm. Chúng tôi đã phong tỏa hiện trường đồng thời thành lập tổ xác minh, đánh giá trữ lượng khoáng sản khai thác trái phép. Khi nào có kết quả, chúng tôi sẽ thông tin”, ông Dương Hiệp Hòa nói.

Đất trái phép được nhóm người vận chuyển đi đổ bán tại nhiều điểm trồng keo giống trên địa bàn.

Tuy nhiên, Quyết định tạm giữ phương tiện và tang vật của UBND xã Canh Vinh mới chỉ là bước xử đầu. Báo chí và dư luận Gia Lai đang chờ đợi một kết quả xác minh minh bạch về khối lượng khoáng sản thất thoát, cũng như làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan khi để "ổ đất lậu" này khai thác trong thời gian dài.

Trước đó tháng 3/2026, tại Hội nghị về tăng cường công tác quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh Gia Lai, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Thanh đã yêu cầu tăng cường chỉ đạo, siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm của từng sở, ngành, địa phương, đặc biệt là cấp cơ sở trong công tác quản lý tài nguyên khoáng sản.

Theo ông Thanh, cấp xã là lực lượng "tuyến đầu", chịu trách nhiệm trực tiếp trước UBND tỉnh trong công tác quản lý khoáng sản trên địa bàn. Các địa phương phải ngăn chặn, xử lý dứt điểm các vi phạm ngay từ khi mới phát sinh, không để hình thành điểm nóng.

"Nghiêm cấm việc né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Không được viện dẫn các lý do như không nắm được tình hình, thiếu lực lượng, không có thẩm quyền để biện minh cho việc buông lỏng quản lý tại địa phương", ông Thanh yêu cầu.

Nguyễn Gia