Thêm tỉnh, thành miễn phí sách giáo khoa sớm

Đến năm 2030, cả nước hoàn thành việc cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh. Ảnh minh họa: Hoài Bảo.

Theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị và các chính sách của Chính phủ, học sinh cả nước sẽ được miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029-2030.

Chính sách được triển khai theo mô hình thư viện dùng chung: Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục. Học sinh và giáo viên được mượn sách giáo khoa sử dụng trong năm học hoặc học kỳ và hoàn trả sau khi kết thúc thời gian sử dụng để tiếp tục quản lý, tái sử dụng.

Dù lộ trình toàn quốc còn 3 năm nữa, song từ năm học 2026-2027, nhiều địa phương cho biết sẽ triển khai chủ trương cho học sinh mượn sách giáo khoa miễn phí do cân đối được ngân sách.

Năm học 2026-2027, tỉnh Nghệ An có hơn 700.000 học sinh phổ thông. Trong đó, hơn 208.000 học sinh thuộc diện đối tượng ưu tiên được mượn, sử dụng sách giáo khoa miễn phí.

Những trường hợp được ưu tiên bao gồm con em thương binh, liệt sĩ, con mồ côi không nuôi dưỡng, hộ nghèo, hộ cận nghèo, học sinh khuyết tật, học sinh thường trú tại vùng khó khăn, học sinh ở các trường nội trú, học sinh ở các trường nội trú liên cấp và học sinh có hoàn cảnh khó khăn khác.

Sở GD&ĐT Nghệ An cho biết việc cấp phát sẽ được hoàn thành trước ngày 20/8, bảo đảm học sinh có đầy đủ sách giáo khoa trước khi bước vào năm học mới. Để đáp ứng nhu cầu thực tế, tỉnh dự kiến cần hơn 80 tỷ đồng để mua sắm bổ sung sách giáo khoa mới.

Trong khi đó, TP Hải Phòng sẽ triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh giáo dục phổ thông từ năm học 2027-2028, sớm hơn 2 năm so với lộ trình áp dụng trên phạm vi cả nước.

Theo phương án được đề xuất, mỗi học sinh sẽ được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ theo chương trình học của từng lớp. Đối với bậc THPT, số lượng sách sẽ được xác định căn cứ vào nhu cầu đăng ký các môn học tự chọn của học sinh.

Bên cạnh đó, mỗi giáo viên trực tiếp giảng dạy cũng được mượn một bộ sách giáo khoa gồm đầy đủ các lớp trong cấp học của môn học mình phụ trách để phục vụ công tác giảng dạy.

Dự kiến, kinh phí trang bị ban đầu để đáp ứng nhu cầu sách giáo khoa miễn phí cho 100% học sinh và giáo viên trên địa bàn là 241,517 tỷ đồng.

Nêu lý do chưa triển khai ngay từ năm học 2026-2027, thành phố cho biết sẽ phát sinh nhiều khó khăn, bởi việc mua sắm tập trung phải thực hiện từ tháng 6-7 hàng năm, trong khi đến tháng 7-8, học sinh lớp 10 mới hoàn tất tuyển sinh và đăng ký các môn học lựa chọn. Nếu mua sách trước thời điểm này có thể dẫn đến tình trạng dư thừa, lãng phí tài sản công.

Ngoài ra, nguồn kinh phí sự nghiệp giáo dục và kế hoạch đầu tư công trung hạn năm 2026 của thành phố đã được phê duyệt, nên chưa thuận lợi để triển khai ngay.

Trước Nghệ An và Hải Phòng, một số tỉnh, thành đã thông báo miễn phí sách giáo khoa từ năm học tới, đi trước lộ trình chung ba năm, bao gồm Quảng Ninh, TP Huế, Cà Mau, TP.HCM (dự kiến).

Ở quy mô nhỏ hơn, xã Hòa Vang (TP Đà Nẵng) và phường Đồng Xoài, xã Bù Đăng (TP Đồng Nai) đã xây dựng các phương án như thư viện dùng chung để học sinh mượn sách miễn phí ngay trong năm học tới.

Phương Lam