Đồng hành để bộ sách giáo khoa thống nhất phát huy hiệu quả

Ông Đặng Thanh Hải - Phó Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Đây là bước chuyển quan trọng nhằm hiện thực hóa chủ trương đổi mới giáo dục, đồng thời đặt ra yêu cầu cao về công tác biên soạn, in ấn, phát hành sách, tập huấn giáo viên và xây dựng học liệu số.

Trao đổi với phóng viên cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, ông Đặng Thanh Hải - Phó Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chia sẻ những công việc đã và đang được triển khai để bảo đảm năm học mới diễn ra thuận lợi, đáp ứng nhu cầu của hàng triệu học sinh và giáo viên trên cả nước.

- Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên học sinh cả nước sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã chuẩn bị như thế nào cho dấu mốc đặc biệt này?

- Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa rất quan trọng. Ngay từ cuối năm 2025, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã chủ động chuẩn bị các điều kiện về đấu thầu, in ấn và phát hành sách giáo khoa để sẵn sàng triển khai ngay sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 3588/BGDĐT về bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc.

Song song với đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã chỉ đạo kịp thời việc rà soát, chỉnh lý, cập nhật các nội dung liên quan đến địa danh, địa giới hành chính theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời yêu cầu bảo đảm phát hành đầy đủ sách giáo khoa đến học sinh trước ngày 15-8 để phục vụ năm học mới.

Có thể nói, toàn bộ quá trình chuẩn bị được thực hiện từ rất sớm, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, các đơn vị in và hệ thống phát hành trên toàn quốc nhằm bảo đảm việc chuyển sang sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất diễn ra thuận lợi.

- Đến thời điểm này, tiến độ in ấn và phát hành sách giáo khoa ra sao? Liệu học sinh có thể yên tâm sẽ có đủ sách trước năm học mới?

- Năm học 2026-2027, cả nước có gần 19 triệu học sinh phổ thông. Để đáp ứng nhu cầu đó, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tổ chức đấu thầu rộng rãi, in và phát hành hơn 200 triệu bản sách giáo khoa, đầy đủ tất cả các môn học, các cấp học cũng như các chuyên đề tự chọn.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành hơn 200 triệu bản SGK.

Đến thời điểm hiện tại, hơn 99% số sách đã được nhập kho và trên 90% đã được chuyển đến các địa phương. Tiến độ đang được triển khai đúng kế hoạch.

Bên cạnh số lượng phục vụ nhu cầu chính thức, chúng tôi cũng chủ động in bổ sung lượng sách dự phòng để sẵn sàng đáp ứng các tình huống phát sinh như thiên tai, lũ lụt hoặc biến động số lượng học sinh ở từng địa phương.

Mục tiêu của Nhà xuất bản là trước ngày 15-8, tất cả học sinh trên cả nước đều có đầy đủ sách giáo khoa và sách bài tập theo nhu cầu.

- Một trong những băn khoăn của phụ huynh là nguy cơ thiếu sách hoặc cung ứng chậm tại một số địa phương. Nhà xuất bản có giải pháp gì để hạn chế tình trạng này?

- Chúng tôi xây dựng hệ thống phát hành khá đồng bộ. Nhà xuất bản có các chi nhánh tại nhiều khu vực cùng mạng lưới công ty phát hành ở miền Bắc, miền Trung, miền Nam và Đồng bằng sông Cửu Long. Từ đây, sách được chuyển trực tiếp đến các công ty sách - thiết bị giáo dục địa phương và các cơ sở giáo dục.

Hệ thống cửa hàng bán lẻ SGK được duy trì, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của học sinh.

Ngoài kênh truyền thống, hệ thống cửa hàng bán lẻ và bán trực tuyến cũng được duy trì để đáp ứng nhu cầu của phụ huynh và học sinh.

Đặc biệt, tiến độ in, nhập kho và xuất kho được cập nhật hằng ngày. Lãnh đạo Nhà xuất bản trực tiếp theo dõi, điều hành toàn bộ hoạt động in và phát hành để kịp thời điều tiết giữa các địa phương khi cần thiết, bảo đảm không để xảy ra tình trạng thiếu sách cục bộ.

- Một bộ sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi giáo viên sử dụng thành thạo. Nhà xuất bản đã phối hợp với ngành giáo dục triển khai công tác tập huấn như thế nào?

Đây là nội dung chúng tôi đặc biệt quan tâm. Hiện nay, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã chính thức hoàn thành chương trình tập huấn, bồi dưỡng sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất dành cho giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục trên phạm vi toàn quốc.

Mỗi môn học ở từng lớp được tổ chức tập huấn trong hai đợt vào tháng 6 và tháng 7, tạo điều kiện để giáo viên ở các địa phương lựa chọn thời gian phù hợp.

Thực tế, trong những năm qua, bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" đã được sử dụng rộng rãi và có tỷ lệ giáo viên lựa chọn cao nhất. Vì vậy, số giáo viên phải làm quen với bộ sách như một tài liệu hoàn toàn mới không nhiều như nhiều người vẫn nghĩ.

Lần tập huấn này cũng không nhằm thay đổi phương pháp dạy học, bởi giáo viên vẫn thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Mục tiêu chủ yếu là giúp giáo viên hiểu sâu hơn về cấu trúc, quan điểm biên soạn, cách khai thác hiệu quả từng bài học trong bộ sách thống nhất.

Điểm đáng chú ý là báo cáo viên đều là Tổng Chủ biên, Chủ biên và các tác giả trực tiếp biên soạn sách. Giáo viên có điều kiện trao đổi, giải đáp những khó khăn phát sinh trong quá trình dạy học và tiếp cận rõ hơn tinh thần đổi mới của chương trình.

Ngoài các lớp tập huấn, giáo viên còn được sử dụng miễn phí hệ thống tài liệu điện tử, video bài giảng, học liệu hỗ trợ trên cổng tập huấn của Nhà xuất bản. Việc hỗ trợ chuyên môn sẽ tiếp tục được duy trì trong suốt quá trình triển khai dạy học.

- Giá sách giáo khoa cũng là vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm. Nhà xuất bản có giải pháp gì để giảm chi phí và hỗ trợ học sinh, nhất là ở vùng khó khăn?

- Chúng tôi luôn xác định học sinh và phụ huynh là đối tượng thụ hưởng trực tiếp, vì vậy đã nỗ lực tiết giảm chi phí sản xuất, lưu thông để giảm giá sách giáo khoa.

Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng sách cho học sinh ở địa bàn khó khăn.

Năm học 2026-2027, giá sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12 được điều chỉnh giảm bình quân 13,3% so với năm học trước.

Song song với việc giảm giá, Nhà xuất bản tiếp tục duy trì các chương trình hỗ trợ sách giáo khoa cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vùng sâu, vùng xa và các trường học còn nhiều thiếu thốn, góp phần bảo đảm mọi học sinh đều có điều kiện tiếp cận sách giáo khoa.

- Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Nhà xuất bản đang xây dựng hệ sinh thái học liệu số như thế nào để hỗ trợ giáo viên và học sinh?

- Chúng tôi xác định công nghệ là một trong những yếu tố quan trọng để hỗ trợ và nâng cao chất lượng dạy học. Vì vậy, ngoài các đợt tập huấn trực tuyến, giáo viên còn được tiếp cận hệ thống tài liệu tập huấn và học liệu điện tử phong phú do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cung cấp miễn phí trên trang taphuan.nxbgd.vn.

Hiện nay, Nhà xuất bản đã phát triển cổng thông tin tập huấn, cung cấp miễn phí phiên bản điện tử của toàn bộ sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu hướng dẫn giảng dạy, video minh họa và các học liệu phục vụ tập huấn.

Việc hỗ trợ chuyên môn không kết thúc sau các đợt tập huấn trực tuyến mà còn được tiếp tục thông qua hệ thống học liệu điện tử và các kênh hỗ trợ chuyên môn trong quá trình giáo viên triển khai dạy học theo bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc.

Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên học sinh cả nước học học theo một bộ SGK thống nhất.

Thời gian tới, hệ sinh thái này sẽ tiếp tục được mở rộng với kho học liệu đa phương tiện gồm video, âm thanh, bài tập tương tác và nhiều tài nguyên số khác. Chúng tôi cũng tăng cường hợp tác với các đơn vị công nghệ giáo dục để từng bước hoàn thiện hệ sinh thái số, giúp giáo viên thuận lợi hơn trong thiết kế bài giảng và tạo điều kiện để học sinh chủ động tự học, tự ôn tập.

- Ông muốn gửi gắm điều gì tới giáo viên, phụ huynh và học sinh trước khi năm học mới bắt đầu?

- Điều chúng tôi mong muốn nhất là giáo viên, phụ huynh và học sinh có thể yên tâm, tin tưởng vào quá trình triển khai bộ sách giáo khoa thống nhất trên phạm vi cả nước.

Việc sử dụng một bộ sách giáo khoa không làm thay đổi mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, mà tiếp tục hướng tới phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của học sinh.

Với sự chuẩn bị đồng bộ từ công tác tập huấn giáo viên, in ấn, phát hành sách giáo khoa đến hệ thống học liệu hỗ trợ, chúng tôi tin tưởng năm học 2026-2027 sẽ được triển khai thuận lợi.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cũng mong tiếp tục nhận được sự đồng hành, chia sẻ và những ý kiến đóng góp của đội ngũ giáo viên, phụ huynh và học sinh để bộ sách giáo khoa thống nhất ngày càng phát huy hiệu quả trong thực tiễn dạy học, góp phần thực hiện thành công mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Thống Nhất