Thêm hy vọng xác định danh tính liệt sĩ từ những mẫu ADN của thân nhân

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ, ngày 2/7, phường Giảng Võ (Hà Nội) phối hợp các tổ chức, đơn vị nghiệp vụ triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Tia hy vọng chưa bao giờ tắt

Bà Trần Thanh Hương, trú tại phường Láng (Hà Nội), có bố là liệt sĩ hy sinh năm 1969, chia sẻ, gia đình đã bắt đầu hành trình tìm kiếm gần 20 năm và nhiều lần trở lại chiến trường xưa tại xã Đông Giang, thành phố Đà Nẵng (huyện Đông Giang cũ, tỉnh Quảng Nam) theo các thông tin từ hồ sơ lưu trữ.

Bà Trần Thanh Hương (áo vàng) đưa hai người chú đến thu nhận mẫu ADN với hy vọng tìm lại người cha là liệt sĩ của mình.

Nơi quả đồi gia đình xác định khu vực bố hy sinh, những dấu tích chiến tranh như lọ thuốc penicillin, dụng cụ quân y, giày bộ đội... tại một trạm quân y tiền phương vẫn còn, song tất cả mới chỉ dừng ở những manh mối.

"Tôi rất hy vọng chiến dịch này sẽ giúp tìm được nhiều liệt sĩ, không chỉ bố tôi mà còn người thân của nhiều gia đình khác. Sau ngần ấy năm, việc tìm kiếm chắc chắn rất khó nhưng còn hy vọng thì còn cố gắng. Chỉ cần tìm được thêm một liệt sĩ thôi cũng đã là điều vô cùng ý nghĩa", bà nói.

Hầu hết những thân nhân liệt sĩ đều đã cao tuổi, sức khỏe rất yếu nhưng vẫn tha thiết mong được trực tiếp lấy mẫu ADN với hy vọng tìm lại người thân. Vì vậy, Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", với hoạt động thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ đang thắp lên thêm niềm tin cho rất nhiều gia đình.

Ở tuổi 82, dù sức khỏe đã yếu sau nhiều lần tai biến, cụ bà sinh sống tại phường Ngọc Hà vẫn cố gắng có mặt để lấy mẫu ADN, với mong mỏi người em ruột là liệt sĩ sẽ được trở về với gia đình. Hành trình tìm kiếm ấy đã bắt đầu từ thời mẹ cụ còn sống, kéo dài suốt nhiều thập kỷ nhưng vẫn chưa có hồi kết.

"Có cụ đã mòn mỏi tìm người thân suốt hàng chục năm. Đến khi việc thu nhận mẫu ADN mở ra thêm một hy vọng mới, cụ lại không kịp chờ đến ngày lấy mẫu mà đã qua đời. Theo hướng dẫn chuyên môn, gia đình phải cử người thân trực hệ gần nhất thay thế để việc đối sánh vẫn có thể tiếp tục", cán bộ Công an phường Ngọc Hà cho biết

Trung tá Nguyễn Đức Tuấn, Công an phường Láng cho biết, địa bàn phường có 58 thân nhân liệt sĩ thuộc diện lấy mẫu sinh phẩm ADN trong đợt này.

Trong đó có nhiều cụ từ 80 tuổi trở lên, thậm chí có nhiều cụ bị tai biến phải sử dụng xe lăn nên lực lượng công an đã phối hợp với tổ dân phố, lực lượng an ninh cơ sở và chính quyền địa phương trực tiếp đến đón, đưa các cụ tới điểm lấy mẫu và hỗ trợ đưa về sau khi hoàn thành.

Công an phường Láng hỗ trợ người dân lấy thông tin.

Tại điểm thu nhận, lực lượng chức năng bố trí cán bộ đón tiếp ngay từ cổng, phân luồng, hướng dẫn từng bước từ kiểm tra hồ sơ, xác thực thông tin đến thu nhận mẫu ADN. Sau khi lấy mẫu, đội ngũ y tế tiếp tục theo dõi sức khỏe, kịp thời hỗ trợ để bảo đảm an toàn cho các cụ.

Thân nhân liệt sĩ được hướng dẫn thực hiện theo quy trình gồm kiểm tra thông tin, xác thực danh tính và tích hợp dữ liệu, thu nhận mẫu sinh phẩm ADN sau đó ký xác nhận hoàn tất hồ sơ. Dữ liệu sẽ được đưa vào hệ thống để phục vụ đối sánh khi có mẫu ADN từ các hài cốt liệt sĩ.

Theo thống kê, hiện cả nước còn khoảng 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt và khoảng 300.000 hài cốt liệt sĩ đã được quy tập nhưng chưa xác định được danh tính. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN được kỳ vọng sẽ góp phần đẩy nhanh quá trình xác minh, đưa các liệt sĩ trở về với gia đình và quê hương.

Nhiệm vụ chính trị - mệnh lệnh trái tim

Theo Trung tá Phạm Thế Anh, Phó Trưởng Công an phường Giảng Võ, công tác chuẩn bị cho đợt thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đã được triển khai kỹ lưỡng. Lực lượng cảnh sát khu vực tiến hành rà soát từng trường hợp thân nhân liệt sĩ trên địa bàn, ưu tiên những người có quan hệ huyết thống gần nhất theo quy định để bảo đảm việc đối sánh ADN đạt độ chính xác cao nhất.

Hoạt động lấy mẫu sẽ được cập nhật thông tin trên ứng dụng VNeID để phục vụ công tác đối khớp dữ liệu.

"Đây vừa là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, vừa là mệnh lệnh từ trái tim. Thế hệ hôm nay có trách nhiệm làm tất cả những gì có thể để đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình", Trung tá Phạm Thế Anh chia sẻ.

Hoạt động hướng đến bảo đảm cao nhất sự nhanh chóng, chính xác, quyền riêng tư của người dân, đồng thời hướng dẫn thân nhân liệt sĩ cập nhật thông tin trên ứng dụng VNeID để phục vụ công tác đối khớp dữ liệu.

Sau đợt cao điểm này, Công an phường sẽ tiếp tục tuyên truyền, rà soát các trường hợp chưa thể tham gia, đặc biệt là thân nhân đang sinh sống, làm việc ở xa hoặc ở nước ngoài, đồng thời đề xuất tổ chức các đợt thu nhận tiếp theo nhằm mở rộng cơ sở dữ liệu ADN, phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Đợt cao điểm đặt mục tiêu rà soát đầy đủ các thân nhân liệt sĩ thuộc diện lấy mẫu và phấn đấu thu nhận tối đa số mẫu đủ điều kiện.

Với những trường hợp tuổi cao, bệnh nặng hoặc không thể đi lại, Công an các phường đã xây dựng phương án thu nhận mẫu lưu động tại nhà sau đợt tập trung. Trong ngày lấy mẫu, lực lượng công an cũng phối hợp với chính quyền cơ sở, tổ dân phố và ngành y tế hỗ trợ đưa đón, chăm sóc sức khỏe để các cụ có thể tham gia thuận lợi.

Theo kế hoạch, việc thu nhận mẫu ADN ưu tiên những thân nhân có quan hệ huyết thống gần nhất. Việc lựa chọn đúng đối tượng giúp tăng độ chính xác của quá trình giám định và rút ngắn thời gian đối sánh với dữ liệu ADN của các hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng lâu dài cho công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, nhất là trong bối cảnh nhiều gia đình đã tìm kiếm người thân suốt hàng chục năm nhưng vẫn chưa có kết quả.

Một số hình ảnh trong chương trình:

Nguyễn Trung Hiếu