Chiến dịch 500 ngày đêm: Không bỏ sót dù chỉ một nguồn tin nhỏ

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những hố bom đã phủ xanh, những chiến hào đã mờ theo thời gian, nhưng ở nhiều cánh rừng Tây Nguyên, trên những triền núi hoang vu hay trong các căn cứ kháng chiến năm xưa, vẫn còn đó những người lính chưa kịp trở về. Họ nằm lại giữa đất mẹ, chưa có tên trên bia mộ, chưa một lần được gia đình gọi đúng tên mình.

Chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai trên phạm vi cả nước, như một cuộc hành quân đặc biệt trong thời bình. Ảnh: Lê Sơn

Chính từ nỗi day dứt ấy, Chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai trên phạm vi cả nước, như một cuộc hành quân đặc biệt trong thời bình.

Cuộc hành quân không tiếng súng

Chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Với Quân đội nhân dân Việt Nam, chiến tranh có thể đã lùi xa, nhưng lời hứa đưa đồng đội trở về chưa bao giờ khép lại. Đây là sự tiếp nối trách nhiệm còn dang dở của lịch sử.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh (bên trái) và ông Lương Nguyễn Minh Triết, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk tiễn đưa liệt sĩ về nơi an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: Lê Sơn

Tại khu vực Tây Nguyên - Nam Trung Bộ, từ Đắk Lắk, Lâm Đồng đến Khánh Hòa, các địa phương đồng loạt vào cuộc với quyết tâm tìm lại từng phần mộ, xác định từng danh tính, để mỗi người con đã ngã xuống đều có tên, có quê hương và có ngày trở về trong vòng tay gia đình.

Theo rà soát, toàn tỉnh Đắk Lắk hiện có 15.222 mộ liệt sĩ, trong đó hơn 4.100 mộ chưa xác định được thông tin, 4.019 phần mộ cần lấy mẫu ADN để phục vụ giám định.

Lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk khẳng định, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng vũ trang, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Tỉnh yêu cầu các cấp, ngành rà soát kỹ từng hồ sơ, không bỏ sót dù chỉ một nguồn tin nhỏ; đồng thời đẩy mạnh phối hợp với thân nhân liệt sĩ, cựu chiến binh và nhân dân để bổ sung, kiểm chứng thông tin.

Trong mùa khô 2025-2026, Đội K51, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Đắk Lắk đã tìm kiếm, quy tập được nhiều hài cốt liệt sĩ hy sinh trên đất bạn Campuchia. Đặc biệt, chiều 4/6, tỉnh long trọng tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng 27 hài cốt liệt sĩ, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và sự tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Đắk Lắk.

Tỉnh Lâm Đồng hiện có 12 nghĩa trang liệt sĩ với 13.228 mộ, trong đó 4.776 mộ chưa có thông tin. Ảnh: Lê Sơn

Trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng hiện có 12 nghĩa trang liệt sĩ với 13.228 mộ, trong đó 4.776 mộ chưa có thông tin, cần đề nghị giám định ADN.

Theo Đại tá Nguyễn Thanh Quảng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng, sau hơn nửa thế kỷ hòa bình, công tác tìm kiếm, quy tập ngày càng khó khăn do hồ sơ thất lạc, địa hình thay đổi, nhân chứng lịch sử dần ít đi. Vì vậy, tỉnh xác định chuẩn hóa cơ sở dữ liệu và lấy mẫu ADN là nhiệm vụ then chốt.

Lâm Đồng đặt mục tiêu khảo sát, tìm kiếm, quy tập khoảng 100 hài cốt liệt sĩ; đồng thời hoàn thành việc lấy mẫu ADN đối với 4.682 mộ tại 8 nghĩa trang, trước ngày 15/11/2026, bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội giám định. “Đây là công việc đòi hỏi sự kiên trì, chính xác và trách nhiệm rất cao. Mỗi mẫu ADN là thêm một cơ hội để trả lại tên cho liệt sĩ”, Đại tá Nguyễn Thanh Quảng nhấn mạnh.

Nhiệm vụ thiêng liêng

Sáng 1/7, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đắk Nông (phường Bắc Gia Nghĩa), Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng triển khai công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, số hóa và bàn giao mẫu phục vụ giám định ADN.

Trong đợt này, lực lượng chức năng tổ chức lấy mẫu tại 467 phần mộ thuộc 6 nghĩa trang liệt sĩ. Quá trình thực hiện được tiến hành trang nghiêm, khoa học, đúng quy trình chuyên môn, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ.

Lực lương quân đội triển khai công tác quy tập tại xã Đắk Mil, tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: Lê Sơn

Cùng ngày, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Lộc, các lực lượng chức năng triển khai lấy 102 mẫu hài cốt, dự kiến hoàn thành vào ngày 7/7. Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Lộc hiện là nơi yên nghỉ của 740 liệt sĩ, trong đó 102 phần mộ chưa xác định được danh tính, được quy tập tại khu vực riêng, có đầy đủ ký hiệu, thuận lợi cho công tác khai quật, lấy mẫu.

Trong khi đó, toàn tỉnh Khánh Hòa hiện có 8 nghĩa trang liệt sĩ với 7.196 phần mộ, trong đó 2.234 mộ chưa xác định được danh tính.

Theo Đại tá Võ Văn Viên, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Khánh Hòa, đơn vị đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo triển khai chiến dịch đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị. Lực lượng vũ trang tỉnh giữ vai trò nòng cốt, đặc biệt trong công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, bảo đảm đúng quy trình, an toàn và chính xác.

Tỉnh Khánh Hòa đang đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu ADN của hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Báo Khánh Hòa

Trực tiếp tham gia nhiệm vụ, Trung tá Hà Quốc Cường, Trợ lý Ban Chính sách, Phòng Chính trị Bộ CHQS tỉnh Khánh Hòa cho biết: “Mỗi cán bộ, chiến sĩ đều xác định đây là nhiệm vụ thiêng liêng. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể làm mất đi cơ hội xác định danh tính liệt sĩ”.

Ông Nguyễn Khắc Hà, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh, đây là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao nhất, đồng thời cần huy động mọi nguồn lực để nâng cao hiệu quả thực hiện.

Điểm chung của Đắk Lắk, Lâm Đồng và Khánh Hòa là sự thống nhất trong nhận thức: Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không thể đo đếm bằng thời gian hay số lượng hồ sơ. Mỗi hài cốt được tìm thấy là một người con của Tổ quốc được trở về. Mỗi danh tính được xác định là một gia đình khép lại hành trình chờ đợi kéo dài qua nhiều thập kỷ.

Chiến dịch 500 ngày đêm rồi sẽ khép lại theo kế hoạch, nhưng hành trình tri ân sẽ còn tiếp tục. Chừng nào vẫn còn một liệt sĩ chưa được gọi đúng tên, chừng đó vẫn còn những bước chân lặng lẽ băng rừng, lật giở từng trang hồ sơ, đối chiếu từng mẫu ADN. Bởi với người lính Việt Nam, có một điều không bao giờ thay đổi, không bỏ lại đồng đội trong vô danh.

Lê Sơn - Duy Tín