Thầy giáo trẻ không ngừng 'làm mới' tiết học Hóa

Học sinh trực tiếp thao tác với các dung dịch và vật liệu thí nghiệm dưới sự hướng dẫn của ThS Phú. Ảnh: NVCC.

Đưa kiến thức Hóa học ra khỏi trang sách

Tốt nghiệp cử nhân ngành Sư phạm Hóa học, Trường Đại học Sư phạm TPHCM, nhưng ít ai biết xuất phát điểm của ThS Phú lại là một học sinh chuyên Lý của Trường THPT Chuyên Bến Tre.

Hóa học khi ấy không phải thế mạnh, thậm chí là môn học khiến thầy gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, trước kỳ thi đại học với lựa chọn khối A00, thầy buộc phải học lại Hóa gần như từ đầu.

Chính quãng thời gian học bù đầy vất vả ấy đã khiến thầy dần nhìn Hóa học theo một cách khác.

Nhớ lại những ngày hè trước thềm lớp 12, ThS Phú chia sẻ: "Những năm lớp 10, 11 kiến thức về Hóa của tôi bị hỏng nhiều, nên ở kỳ nghỉ hè, tôi phải học lại gần như từ đầu. Sau đó càng học tôi càng thấy thích môn Hóa. Tôi cảm thấy Hóa không khô và cứng, nó tương đối mềm, uyển chuyển và linh động, càng học sẽ càng thấy hứng thú".

Từ trải nghiệm cá nhân ấy, ThS Phú luôn trăn trở với câu hỏi làm thế nào để học sinh không còn e ngại Hóa học, mà có thể tiếp cận môn học này một cách nhẹ nhàng, hứng thú hơn.

ThS Phạm Xuân Phú - Giáo viên Hóa học Trường THPT Chuyên Bến Tre (Vĩnh Long). Ảnh: NVCC.

Với ThS Phú, đổi mới phương pháp dạy học không phải là một lựa chọn ngắn hạn, mà là quá trình học hỏi liên tục, đòi hỏi sự bền bỉ và tự làm mới chính mình.

“Đổi mới thì phải đi kèm thách thức. Thách thức lớn nhất là bản thân có chịu làm mới hay không. Chính suy nghĩ đó khiến tôi không cho phép mình đứng yên trong nghề, mà luôn tìm tòi những cách tiếp cận phù hợp hơn cho mỗi tiết dạy", ThS Phú bày tỏ.

Chia sẻ về tâm niệm trong nghề, nam giáo viên mong muốn học sinh ở địa phương cũng có cơ hội tiếp cận những phương pháp dạy học hiện đại, không thua kém học sinh tại các thành phố lớn.

"Ở những nơi ấy, học sinh đang được tiếp cận phương pháp dạy học nào, tôi đều tìm hiểu, nghiên cứu và chắt lọc, để từng bước đưa những cách làm mới ấy về áp dụng cho học sinh của mình", ThS Phú nói.

Xuất phát từ mong muốn đó, trong mỗi bài giảng, thầy chủ động dung hòa giữa phương pháp truyền thống và những cách dạy học mới nhằm phát triển năng lực học sinh, giúp bài học trở nên sinh động, gần gũi hơn.

Trong lớp học của ThS Phú, Hóa học không chỉ dừng lại ở lý thuyết sách vở mà được cụ thể hóa thông qua các sản phẩm học tập.

Học sinh làm việc theo nhóm, triển khai các dự án gắn với nội dung bài học, từ thực hiện thí nghiệm, nghiên cứu đến xây dựng sản phẩm. Các dự án đều được thông báo sớm để học sinh chủ động chuẩn bị.

Tùy tình hình từng lớp, khi nhận thấy học sinh quá tải, thầy linh hoạt điều chỉnh yêu cầu hoặc giảm độ khó để các em vẫn hoàn thành nhiệm vụ mà không chịu thêm áp lực.

Một trong những cách dạy tạo dấu ấn của thầy Phú là áp dụng thí nghiệm lượng nhỏ. Thay vì sử dụng các dụng cụ có dung tích lớn như trước, học sinh được thực hiện thí nghiệm ngay tại lớp với các dụng cụ chỉ khoảng 1 ml.

Cách làm này giúp tất cả học sinh đều có cơ hội trực tiếp thao tác, quan sát rõ các hiện tượng hóa học. Theo thầy Phú, khi được tự tay làm thí nghiệm, học sinh tập trung hơn, hứng thú hơn và dần hình thành tình yêu với môn Hóa.

ThS Phú và nhóm học sinh THPT Chuyên Bến Tre giành giải Nhì cuộc thi "Học sinh với ý tưởng khởi nghiệp năm 2025" cấp Tỉnh. Ảnh: NVCC.

Gắn Hóa học với phát triển bền vững

Không chỉ đồng hành cùng học sinh trên lớp học, vị giảng viên còn tận tâm hướng dẫn học sinh tham gia các cuộc thi về STEM, khởi nghiệp.

Gần đây nhất là dự án Ecocraft, trong đó thầy cùng học sinh nghiên cứu vật liệu "gốm không nung" từ bã cà phê và mụn dừa.

Dự án đã xuất sắc đạt Giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo hướng tới Vĩnh Long Xanh 2025 và được chọn gửi hồ sơ dự thi Cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp cấp Quốc gia.

ThS Phú chia sẻ, kết quả ấy là minh chứng rõ nét cho việc khi kiến thức Hóa học được gắn với phát triển bền vững, học sinh không chỉ học để biết mà còn học để hành động, tạo ra giá trị thực tiễn cho cộng đồng.

ThS Phạm Xuân Phú nhận giải Nhà giáo trẻ tiêu biểu tỉnh Bến Tre năm 2024. Ảnh: NVCC.

Là học sinh từng được thầy Phú trực tiếp hỗ trợ và hướng dẫn, Trần Dương Hoài An (sinh viên năm nhất ngành Hóa học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM) cho biết, ThS Phú luôn theo sát tiến độ và đồng hành cùng học sinh trong suốt quá trình thực hiện dự án.

"Thầy luôn thể hiện sự nhiệt huyết, quyết tâm và không ngừng mở rộng hướng phát triển của dự án. Thầy còn tạo cầu nối với các anh chị có kinh nghiệm để hỗ trợ chúng em. Sự tận tâm và niềm tin mà thầy dành cho nhóm đã tạo thêm động lực, sự vững chãi để chúng em cùng nhau xây dựng nên một dự án có chất lượng", Hoài An bày tỏ.

Tinh thần sáng tạo của ThS Phú còn gắn liền với định hướng giáo dục phát triển bền vững.

Tại Đại hội Hóa học Thế giới 2025 ở Malaysia, thầy cùng học sinh giới thiệu dự án "Hành trình của nhựa".

Trong 8 tuần thực hiện, học sinh tìm hiểu lý thuyết về polime, tham gia workshop Slime, triển khai chiến dịch đổi nhựa lấy cây và tái chế nhựa thành các vật dụng mới, góp phần lan tỏa lối sống xanh trong môi trường học đường.

Đây là một trong chuỗi hoạt động giáo dục vì sự phát triển bền vững mà ThS Phú kiên trì theo đuổi trong nhiều năm qua.

Chia sẻ về người đồng nghiệp, thầy Mai Hữu Vinh (giáo viên Toán, Trường THPT Chuyên Bến Tre) cho biết, thầy Phú luôn sát cánh cùng học sinh từ khâu hình thành ý tưởng đến khi hoàn thiện và báo cáo các dự án.

"Thầy Phú được đồng nghiệp quý mến bởi sự thân thiện, tinh thần trách nhiệm và thái độ chủ động sẻ chia, tạo cho chúng tôi cảm giác an tâm khi làm việc cùng", thầy Vinh nói.

Những nỗ lực đổi mới trong dạy học của thầy Phú cũng đặt trong tinh thần các định hướng lớn của Đảng về giáo dục và đào tạo hiện nay, đặc biệt là yêu cầu gắn giáo dục với thực tiễn, phát triển bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Hiện nay, ThS Phú tiếp tục trau dồi tiếng Anh và nghiên cứu ứng dụng AI trong dạy học. Nam giáo viên kỳ vọng sớm nâng cao hai kỹ năng này để vận dụng hiệu quả hơn trong giảng dạy, đồng thời triển khai thêm nhiều dự án học tập mới, phù hợp với xu hướng giáo dục hiện đại.

Ngọc Ánh - Trúc Linh