Thấy gì từ chính sách bảo đảm an ninh năng lượng của các quốc gia?

Nhật Bản xả kho dự trữ dầu quốc gia

Ngày 24/3, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi thông báo nước này sẽ bắt đầu xả dầu từ các kho dự trữ quốc gia vào ngày 26/3 tới.

Biện pháp này được công bố trong cuộc họp của các thành viên Nội các liên quan nhằm thảo luận phương pháp giảm thiểu tác động từ căng thẳng ở Trung Đông đối với nền kinh tế Nhật Bản.

Quyết định này được đưa ra sau khi Nhật Bản bắt đầu xả dầu từ các kho dự trữ của khu vực tư nhân vào đầu tuần trước.

Châu Âu với "hai tăng"

Trước bối cảnh giá năng lượng toàn cầu tăng cao do xung đột tại Trung Đông, nhiều nước châu Âu đang đẩy mạnh quan hệ với Algeria để đảm bảo nguồn cung khí đốt.

Trong đó, Tây Ban Nha đang xem xét khả năng nâng cao khối lượng nhập khẩu khí đốt và có thể cử Bộ trưởng Ngoại giao José Manuel Albares tới Alger trong tuần này để thúc đẩy các thỏa thuận.

Tây Ban Nha muốn vận hành đường ống Medgaz tới công suất tối đa, đạt khoảng 32 triệu m³ mỗi ngày, nhằm ứng phó với đà tăng 60% giá khí trên thị trường châu Âu kể từ khi xung đột bùng phát.

Ngoài ra, Italy đẩy mạnh hợp tác năng lượng với quốc gia châu Phi này, với Thủ tướng Giorgia Meloni dự kiến thăm Alger vào tuần này để đảm bảo nguồn khí đốt và thúc đẩy các dự án hợp tác về cơ sở hạ tầng, đầu tư, sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng và hydrogen xanh.

Italy phụ thuộc nhiều vào khí đốt Algeria qua đường ống TransMed, chiếm khoảng 31% nhu cầu quốc gia năm 2025. Hai nước cũng thảo luận việc gia hạn hợp đồng dài hạn sắp hết hạn vào 2027, nhằm tăng tính ổn định nguồn cung.

Về phần mình, Pháp đã yêu cầu các nhà lọc dầu xem xét tăng sản lượng trong ngắn hạn, đồng thời triển khai các biện pháp hỗ trợ tài chính gián tiếp cho những lĩnh vực chịu tác động nặng nề như vận tải, thủy sản và nông nghiệp.

Theo đó, các doanh nghiệp trong những lĩnh vực này sẽ được hưởng các biện pháp hỗ trợ như hoãn đóng góp xã hội, giãn thời hạn nộp thuế và tiếp cận những khoản vay do Ngân hàng Đầu tư công BPIfrance cung cấp. Chính phủ khẳng định chưa xem xét các biện pháp hỗ trợ trực tiếp thông qua giảm giá nhiên liệu tại những cây xăng.

Thủ tướng Sébastien Lecornu cho biết, Chính phủ Pháp cho phép Nhà máy lọc dầu Gravenchon, gần thành phố Le Havre, nhanh chóng nâng công suất nhằm tăng nguồn cung trong nước. Nhà máy này hiện do Công ty năng lượng North Atlantic của Canada vận hành.

Trong khi đó, Tập đoàn TotalEnergies - doanh nghiệp năng lượng lớn nhất của Pháp - hiện đã vận hành các cơ sở lọc dầu ở mức tối đa công suất, do đó không thể tăng thêm sản lượng trong ngắn hạn.

Algeria và Saudi Arabia ký hợp đồng 5,4 tỷ USD

Algeria chính thức phê duyệt hợp đồng dầu khí trị giá 5,4 tỷ USD giữa Tập đoàn dầu khí quốc gia Sonatrach và Công ty Midad Energy North Africa.

Hợp đồng, được ký kết tại Algiers vào tháng 10/2025, liên quan đến hoạt động thăm dò và khai thác tại khu vực Illizi Sud, thuộc bể trầm tích Illizi, cách In Amenas khoảng 100 km về phía Nam. Tổng vốn đầu tư dự kiến gồm 288 triệu USD dành cho giai đoạn thăm dò và hơn 5,1 tỷ USD cho khai thác, phát triển mỏ.

Theo kế hoạch, trong suốt vòng đời dự án, sản lượng ước đạt khoảng 993 triệu thùng dầu quy đổi, trong đó có 125 tỷ m³ khí tự nhiên thương mại và khoảng 204 triệu thùng dầu lỏng.

Hợp đồng có thời hạn 30 năm, có thể gia hạn thêm 10 năm, với giai đoạn thăm dò kéo dài 7 năm. Trong giai đoạn này, các bên sẽ triển khai thu thập và xử lý dữ liệu địa chấn 2D, 3D, khoan hơn 30 giếng thăm dò và đánh giá, cùng những nghiên cứu địa chất, địa vật lý.

Ở giai đoạn khai thác, dự án sẽ xây dựng hệ thống kết nối giếng nhằm vận chuyển tài nguyên tới các cơ sở xử lý một cách an toàn và hiệu quả. Đồng thời, một nhà máy xử lý khí tự nhiên sẽ được xây dựng với cấu trúc linh hoạt, có thể mở rộng theo nhu cầu.

Dự án cũng chú trọng yếu tố phát triển bền vững, với các giải pháp nâng cao hiệu quả năng lượng và giảm phát thải carbon. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ số hiện đại và ưu tiên sử dụng dịch vụ, nhà thầu trong nước được xác định là định hướng quan trọng.

Ai Cập khởi động chiến dịch mới

Bộ Dầu khí và Khoáng sản Ai Cập cho biết, giàn khoan Valaris DS-12 đã đến vùng biển nước này, mở đầu một chiến dịch khoan khí đốt ngoài khơi mới ở Địa Trung Hải với 4 giếng khoan cho hai đối tác là BP và Arcius Energy.

Chiến dịch này được đánh giá là tín hiệu cho thấy sự phục hồi hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác năng lượng của Ai Cập, đồng thời phản ánh niềm tin ngày càng tăng của các nhà đầu tư quốc tế.

Theo kế hoạch, giàn khoan sẽ bắt đầu với một giếng sản xuất và một giếng thăm dò cho BP, trước khi chuyển sang khoan 2 giếng thăm dò cho Arcius Energy, liên doanh giữa BP và tập đoàn ADNOC của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Bộ trên cho biết, chương trình này là một phần trong chiến lược mở rộng thăm dò ngoài khơi và đẩy nhanh khai thác khí đốt nhằm tăng cường sản xuất trong nước và đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng. Trong năm 2026, Ai Cập dự kiến khoan hơn 100 giếng thăm dò, song song với các hoạt động khoan phát triển tại các mỏ hiện có, nhằm tối đa hóa nguồn tài nguyên và khai thác những trữ lượng mới. Việc mở rộng thăm dò là yếu tố then chốt để từng bước nâng sản lượng trong nước và tạo đà tăng trưởng cho ngành trong 5 năm tới.

Nigeria bắt đầu xuất khẩu dầu

Nhà máy lọc dầu Dangote chủ chốt của Nigeria cho biết đã bắt đầu xuất khẩu sản phẩm sang một số quốc gia châu Phi, theo đó đã bán 12 lô với tổng khối lượng khoảng 456.000 tấn xăng dầu cho các nước gồm Côte d'Ivoire, Cameroon, Tanzania, Ghana và Togo.

Nhà máy lọc dầu Dangote, nằm gần thành phố Lagos, có công suất lọc khoảng 650.000 thùng/ngày. Quy mô sản xuất cho phép nhà máy không chỉ đáp ứng nhu cầu nhiên liệu trong nước, mà còn có dư địa để xuất khẩu sang các thị trường khu vực.

việc cung cấp nhiên liệu cho các nền kinh tế lân cận được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường an ninh năng lượng tại khu vực Tây Phi, Đông Phi và Trung Phi. Ngoài ra, tdoanh nghiệp cũng cho biết đã nhận được nhiều đơn đặt hàng từ ngoài châu Phi, đặc biệt đối với nhiên liệu hàng không.

Tại Nigeria – quốc gia khai thác dầu thô lớn nhất châu Phi – giá xăng gần đây đã tăng từ khoảng 830 naira (khoảng 0,6 USD)/lít lên hơn 1.300 naira (khoảng 0,94 USD)/lít.

Trước khi Dangote đi vào hoạt động năm 2024, Nigeria gần như phải nhập khẩu toàn bộ nhiên liệu trong nước và thường xuyên đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung.

Israel tăng tốc chuyển đổi năng lượng

Theo phân tích của báo Globes, trong bối cảnh chiến sự, Israel buộc phải tạm dừng hoạt động của một số giàn khí đốt và chuyển sang sử dụng dầu diesel – loại nhiên liệu dự phòng – để duy trì sản xuất điện. Điều này càng làm gia tăng nhu cầu tiêu thụ dầu trong nước.

Do đó, nước này cần đa dạng hóa nguồn nhập khẩu dầu, bao gồm cả việc sử dụng tuyến đường ống dẫn dầu từ Azerbaijan qua Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, khi giá nhiên liệu tăng, người tiêu dùng vẫn phải gánh chi phí cao hơn tại các trạm xăng và trong giá hàng hóa.

Ông Ron Eifer, lãnh đạo bộ phận năng lượng bền vững thuộc Bộ Năng lượng Israel cho biết, mục tiêu dài hạn là giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu, không chỉ vì yếu tố giá cả biến động, mà còn vì an ninh năng lượng và môi trường.

Theo ông, phần lớn tiêu thụ dầu hiện nay tập trung ở lĩnh vực giao thông. Do đó, giải pháp quan trọng là chuyển đổi sang phương tiện chạy điện. Israel được đánh giá có lợi thế trong quá trình này nhờ diện tích nhỏ, giá điện tương đối thấp và giá nhiên liệu cao.

Các chuyên gia nhận định lợi thế lớn của Israel hiện nay là phần lớn điện năng được sản xuất từ khí đốt tự nhiên. Tuy nhiên, nguồn tài nguyên này có thể suy giảm trong tương lai, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa nguồn năng lượng.

Một số đề xuất chính sách cho rằng Israel cần đẩy mạnh phát triển năng lượng Mặt trời, với mục tiêu nâng tỷ lệ điện tái tạo lên 45% vào năm 2035. Đồng thời, về dài hạn, nước này có thể xem xét phát triển điện hạt nhân dân sự – dù đây là lựa chọn gây nhiều tranh cãi do chi phí cao và yếu tố chính trị.

Trong khi đó, một số chuyên gia khác cho rằng cần tập trung vào các giải pháp thực tế hơn như mở rộng điện Mặt trời trên mái nhà và những mô hình kết hợp sản xuất điện với nông nghiệp.

Israel cũng được cho là cần tận dụng cơ hội để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ và tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc địa chính trị trong tương lai.

(tổng hợp)

Hải Anh