Thắt chặt quản lý doanh nghiệp lãi mỏng, thua lỗ nhiều năm

Tình trạng doanh nghiệp kê khai thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng vẫn mở rộng đầu tư

Cục Thuế vừa yêu cầu Thuế các tỉnh, thành phố; Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn; Chi cục Thuế thương mại điện tử tăng cường quản lý thuế đối với các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng.

Cụ thể, Cục Thuế cho biết, trong năm 2025, ngành Thuế đã triển khai nhiều giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác quản lý thuế đối với các doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp kê khai thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng và đã đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, tình trạng doanh nghiệp kê khai thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng vẫn còn phố biến.

Đẩy mạnh rà soát việc khai thuế, nộp thuế của các doanh nghiệp. Ảnh: TN

Để tiếp tục tăng cường công tác quản lý thuế trong năm 2026 đối với các doanh nghiệp nêu trên, phòng ngừa và phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời cho ngân sách nhà nước, Cục Thuế đề nghị Thuế các tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn, Chi cục Thuế thương mại điện tử đẩy mạnh công tác thông tin, truyền tải thông điệp tới toàn thể người nộp thuế trong việc thực hiện kê khai trung thực, chính xác và đầy đủ nghĩa vụ thuế theo đúng quy định pháp luật.

Đồng thời đưa ra các cảnh báo hậu quả pháp lý và các chế tài xử lý đối với các trường hợp người nộp thuế liên tục kê khai lỗ nhiều năm không nộp thuế mà vẫn đầu tư mở rộng, tăng vốn.

Cục Thuế cho rằng, đây cũng là một yếu tố rủi ro trọng yếu làm cơ sở để cơ quan thuế đưa vào kế hoạch kiểm tra trọng điểm, xác định và xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm pháp luật thuế, gian lận thuế, trốn thuế, nhằm góp phần tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong quản lý thuế, qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người nộp thuế trong việc khai thuế, nộp thuế của kỳ tính thuế năm 2025 cũng như tự rà soát các kỳ tính thuế trước, nếu kê khai chưa chính xác thì thực hiện kê khai điều chỉnh.

Cục Thuế yêu cầu các đơn vị đẩy mạnh rà soát việc khai thuế, nộp thuế của các doanh nghiệp. Trường hợp phát hiện doanh nghiệp có sai sót, cơ quan thuế cần hướng dẫn đầy đủ để doanh nghiệp thực hiện kê khai, điều chỉnh kịp thời; tăng cường công tác kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế.

Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Thuế các tỉnh, thành phố trực tiếp quản lý doanh nghiệp thực hiện xây dựng chuyên đề kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế đối với các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng để kiểm tra thuế theo quy định. Trường hợp không thể thực hiện kiểm tra doanh nghiệp trong Phụ lục 1 kèm theo Công văn này thì Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Thuế tỉnh, thành phố báo cáo rõ lý do về Cục Thuế.

302 doanh nghiệp có doanh thu bán hàng lớn nhưng liên tục báo lỗ

Cục Thuế cho biết, đã rà soát và tổng hợp danh sách một số doanh nghiệp có doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ từ 1.000 tỷ đồng trở lên có phát sinh lỗ liên tiếp 2 năm 2023 và 2024 (chi tiết tại Phụ lục II kèm theo).

Theo đó, Cục Thuế đề nghị Thuế các tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn, Chi cục Thuế Thương mại điện tử rà soát danh sách nêu trên và cập nhật số liệu về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh theo số liệu kê khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025 của các doanh nghiệp trực tiếp quản lý để phân tích, xác định các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế và đưa vào kế hoạch kiểm tra theo chuyên đề của năm 2026.

Cục Thuế yêu cầu, danh sách doanh nghiệp đề xuất đưa vào kế hoạch kiểm tra theo chuyên đề, các đơn vị báo cáo về Cục Thuế trong tháng 4/2026.

Cục Thuế lưu ý, khi thực hiện công tác kiểm tra đối với doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng, cần: Kiểm tra tính hợp lý của doanh thu - chi phí - lợi nhuận, đặc biệt các khoản chi phí lớn, bất thường. So sánh, đối chiếu tỷ lệ biến động của doanh thu với tỷ lệ biến động của chỉ phí đầu vào tương ứng; rà soát, đối chiếu với các hồ sơ, tài liệu liên quan.

Theo danh sách doanh nghiệp có doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ từ 1.000 tỷ đồng trở lên có phát sinh lỗ liên tiếp 2 năm 2023 và 2024, ban hành kèm theo công văn của Cục Thuế, có hơn 40 doanh nghiệp do Thuế TP Hà Nội và các Thuế cơ sở quản lý; có 104 doanh nghiệp do Thuế TP Hồ Chí Minh và các Thuế cơ sở quản lý; trên địa bàn TP Hải Phòng có 14 doanh nghiệp do Thuế TP Hải Phòng và các Thuế cơ sở quản lý; Thuế tỉnh Bắc Ninh quản lý 10 doanh nghiệp; Thuế tỉnh Phú Thọ quản lý 10 doanh nghiệp…

Kiểm tra thời điểm, căn cứ ghi nhận doanh thu và thuế giá trị gia tăng đầu ra bảo đảm đúng kỳ hạch toán, kê khai; đối chiếu các hồ sơ liên quan để xác định việc ghi nhận doanh thu, xác định số thuế phải nộp đúng quy định, tránh ghi nhận thiếu hoặc kê khai khống.

Rà soát việc kê khai thuế giá trị gia tăng đầu vào - đầu ra, kiểm tra hóa đơn, chứng từ bảo đảm hợp lệ và đúng kỳ kê khai.

Kiểm tra, rà soát các hồ sơ tài liệu của các khoản chi phí giá vốn, chi phí quản lý, chi phí bán hàng,... phát sinh trong kỳ đảm bảo các khoản chi phí nêu trên phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngoài ra, trong quá trình kiểm tra đối với các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng các đơn vị cần lưu ý kiểm tra các khoản chi phí lãi vay nội bộ tập đoàn; chi phí dịch vụ nội bộ tập đoàn như: chi phí dịch vụ trung tâm, chỉ phí dịch vụ kỹ thuật, chỉ phí hỗ trợ quản lý, chỉ phí bản quyền, nhượng quyền thương mại..., đảm bảo phù hợp bản chất giao dịch độc lập và góp phần tạo ra doanh thu, thu nhập cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của người nộp thuế, kiểm tra, rà soát kỹ các hợp đồng mua - bán hàng hóa với các bên có quan hệ liên kết, đảm bảo nguyên tắc độc lập trong việc xác định giá mua, giá bán hàng hóa.

Cục Thuế yêu cầu Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn, Chi cục Thuế thương mại điện tử và Thuế các tỉnh, thành phố triển khai thực hiện ngay trong tháng 4/2026; kết thúc kiểm tra theo chuyên đề này chậm nhất trong tháng 12/2026./.

Văn Tuấn