Thắp niềm hy vọng

Hành trình không có điểm dừng

Gần 40 năm qua, gia đình ông Nguyễn Văn Khoảng, tổ 32, thôn Tha, phường Hà Giang 1 vẫn đau đáu tìm kiếm phần mộ liệt sĩ Nguyễn Văn Tiến - Em trai ông. Liệt sĩ Nguyễn Văn Tiến, nhập ngũ năm 1983 tại Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang. Năm 1987, trong khi làm nhiệm vụ tại Đồn Biên phòng Lũng Cú, liệt sĩ Nguyễn Văn Tiến đã anh dũng hy sinh. Kể từ ngày nhận giấy báo tử, dù đã nhiều lần tìm kiếm thông tin qua đồng đội cũ, cơ quan chức năng, nhưng vẫn chưa thể xác định chính xác nơi an nghỉ của người thân. Bởi vậy, khi tỉnh triển khai lấy mẫu ADN để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, niềm hy vọng trong gia đình ông như được thắp trở lại.

Cán bộ Ban Chỉ huy Quân sự phường Hà Giang 1 hướng dẫn thân nhân liệt sĩ Nguyễn Văn Tiến, tổ 32, thôn Tha đối chiếu thông tin, phục vụ công tác thu nhận mẫu ADN.

Ông Nguyễn Văn Khoảng xúc động chia sẻ: “Gia đình tôi đã chờ đợi gần 40 năm. Mỗi dịp lễ, tết hay ngày giỗ, ai cũng mong có thêm thông tin về em trai. Nay Nhà nước tổ chức lấy mẫu ADN để xác định danh tính các liệt sĩ chưa rõ tên tuổi, chúng tôi rất phấn khởi và hy vọng sẽ sớm tìm được câu trả lời chính xác. Dù kết quả thế nào, gia đình cũng cảm nhận được sự quan tâm, trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc”.

Câu chuyện của gia đình ông Khoảng cũng là nỗi niềm chung của nhiều thân nhân liệt sĩ trên địa bàn tỉnh. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình đi tìm người thân vẫn chưa khép lại đối với nhiều gia đình.

Theo rà soát của cơ quan chức năng, toàn tỉnh hiện có 24 nghĩa trang liệt sĩ với 4.265 phần mộ. Trong đó có 162 phần mộ cần lấy mẫu ADN để xác định danh tính, gồm 84 phần mộ chưa có thông tin và 78 phần mộ chỉ có một phần thông tin. Công tác lấy mẫu được triển khai trong tháng 6 và tháng 7-2026 tại 10 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.

Mỗi mẫu sinh phẩm được thu thập hôm nay không đơn thuần là dữ liệu phục vụ giám định khoa học. Đó còn là niềm tin, là mong mỏi của những người mẹ, người cha, người anh, người chị đã dành gần cả cuộc đời để chờ đợi một tin tức về người thân đã ngã xuống.

Trách nhiệm thiêng liêng

Những ngày này, không khí làm việc ở các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh diễn ra khẩn trương, nghiêm túc. Cán bộ quân sự, y tế, ngành nội vụ, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan đang phối hợp chặt chẽ để triển khai việc lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ.

Tổ công tác thực hiện lấy mẫu, số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quản Bạ.

Nghĩa trang Liệt sĩ Sơn Dương có số lượng phần mộ cần lấy mẫu ADN nhiều nhất tỉnh với 32 phần mộ; đến nay, toàn bộ việc lấy mẫu đã hoàn thành, bảo đảm đúng quy trình chuyên môn và yêu cầu kỹ thuật.

Đồng chí Dương Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Dương cho biết: Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Địa phương đã chủ động phối hợp với các ngành chức năng chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, nhân lực, cơ sở vật chất để việc lấy mẫu diễn ra thuận lợi, trang nghiêm, đúng quy định. Người dân và thân nhân liệt sĩ đều rất đồng tình, ủng hộ.

Để bảo đảm tính chính xác và hiệu quả của công tác xác định danh tính, cùng với việc lấy mẫu sinh phẩm, các địa phương còn đẩy mạnh số hóa thông tin các phần mộ liệt sĩ. Đến nay, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu và thực hiện số hóa thông tin đối với 45 phần mộ tại 3 nghĩa trang liệt sĩ.

Tại hội nghị rút kinh nghiệm sau khi tổ chức việc lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quản Bạ, đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế; thực hiện nghiêm quy trình chuyên môn trong lấy mẫu, bảo quản và bàn giao mẫu; đồng thời đẩy nhanh tiến độ số hóa dữ liệu nhưng phải bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và đồng bộ.

Đồng chí nhấn mạnh, việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp ADN là nhiệm vụ có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần thực hiện tốt chính sách đối với người có công với cách mạng, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của thân nhân các liệt sĩ và toàn xã hội.

Mỗi mẫu ADN được lấy là thêm một cơ hội để nối lại những mảnh ghép còn dang dở của lịch sử. Đó là hành trình của khoa học, nhưng trên hết là hành trình của lòng biết ơn và nghĩa tình. Với hàng trăm thân nhân liệt sĩ đang từng ngày chờ đợi, những mẫu ADN ấy đang thắp lên niềm hy vọng về ngày người thân được gọi đúng tên, được trở về trong vòng tay gia đình và quê hương sau nhiều năm xa cách.

Bài, ảnh: Thanh Thủy