Thảo luận tại Tổ 12 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Điên Biên, Hà Tĩnh và Vĩnh Long): Bổ sung cơ chế kiểm soát việc khai thác dữ liệu trong công chứng

Quang cảnh phiên thảo luận tại Tổ 12

Kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu hộ tịch với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành

Góp ý vào dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), về giải thích từ ngữ (Điều 2), ĐBQH Trần Đình Gia ( Hà Tĩnh) đề nghị quy định rõ, tách bạch khái niệm “thay đổi thông tin hộ tịch” và bổ sung giải thích các thuật ngữ như bản điện tử giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử; làm rõ nguyên tắc xác nhận tình trạng hôn nhân phải dựa trên dữ liệu hộ tịch đã đăng ký.

Về nội dung đăng ký hộ tịch (Điều 3),tại điểm e khoản 1 quy định nội dung đăng ký hộ tịch gồm việc xác nhận tình trạng hôn nhân. Theo đại biểu Trần Đình Gia thực tế, tình trạng hôn nhân không phải là một sự kiện hộ tịch độc lập được xác định từ các sự kiện đã đăng ký như kết hôn, ly hôn, hủy kết hôn hoặc vợ, chồng chết.

Trong khi đó, dự thảo Luật chưa có quy định cụ thể về nguyên tắc pháp lý của việc xác nhận tình trạng hôn nhân chủ yếu giao Chính phủ quy định chi tiết về trình tự, thủ tục khai thác dữ liệu; đây là thủ tục được sử dụng rất phổ biến trong nhiều giao dịch dân sự và quan hệ pháp luật khác. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định trong Luật để làm rõ nguyên tắc: việc xác nhận tình trạng hôn nhân phải được thực hiện trên cơ sở thông tin hộ tịch đã được đăng ký, cập nhật trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch.

Đại biểu Quốc hội Trần Đình Gia ( Hà Tĩnh) phát biểu thảo luận

Về thẩm quyền đăng ký hộ tịch (Điều 7), đại biểu Trần Đình Gia đề nghị cần phải đánh giá kỹ năng lực của đội ngũ công chức Tư pháp - hộ tịch cấp xã khi tiếp nhận các vụ việc có yếu tố nước ngoài phức tạp.

Về giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử (Điều 9). Tại khoản 2 quy định “Trường hợp nội dung trong hồ sơ, giấy tờ, Cơ sở dữ liệu khác của cá nhân không phù hợp với thông tin khai sinh, thì Thủ trưởng cơ quan, tổ chức quản lý hồ sơ, Cơ sở dữ liệu, cấp giấy tờ có trách nhiệm chủ động phối hợp với cơ quan đăng ký, quản lý hộ tịch để kiểm tra, điều chỉnh, bảo đảm thông tin chính xác”.

Đại biểu Trần Đình Gia cho rằng, để bảo đảm tính khả thi và quyền lợi của người dân, cần nghị quy định rõ thời hạn để các cơ quan có trách nhiệm phải chủ động phối hợp, kiểm tra và điều chỉnh thông tin ngay sau khi phát hiện có sai lệch so với thông tin hộ tịch gốc, giúp nâng cao tính ràng buộc trong thực hiện và bảo đảm thống nhất dữ liệu cá nhân trên các hệ thống.

Các đại biểu tham gia thảo luận tại Tổ

Ngoài ra, thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), các đại biểu đồng quan điểm cần xây dựng lộ trình cụ thể trong triển khai đăng ký khai sinh, khai tử theo hướng chủ động, gắn với kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu hộ tịch với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành.

Đồng thời, định rõ các nội dung cơ bản của thủ tục đăng ký giám hộ, chấm dứt giám hộ, giám sát việc giám hộ; tiếp tục duy trì sổ hộ tịch giấy đối với thủ tục này và yêu cầu người giám hộ trực tiếp có mặt để ký xác nhận khi trả kết quả nhằm bảo đảm điều kiện về năng lực hành vi dân sự. Bổ sung nguyên tắc xử lý đối với trường hợp thông tin hộ tịch thu thập từ nhiều nguồn khác nhau...

Làm rõ quy định về công chứng điện tử, công chứng trực tuyến

Góp ý vào Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng ĐBQH Nguyễn Thị Kim Thoa ( Vĩnh Long) đánh giá caodự thảo Luật đã có nhiều điểm tiến bộ, đặc biệt trong việc thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

ĐBQH Nguyễn Thị Kim Thoa phát biểu

Góp ý cụ thể vào nội dung của Dự án Luật: Về giao dịch phải công chứng (Điều 3), theo đại biểu Kim Thoa cho rằng trong quy định sử dụng cụm từ: “các giao dịch khác có tính chất quan trọng, đòi hỏi mức độ an toàn pháp lý cao”. Theo cách hiểu của đại biểu, quy định này là để linh hoạt, nhưng có thể dẫn đến cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất giữa các địa phương, cơ quan và tổ chức hành nghề công chứng. Đại biểu đề nghị làm rõ tiêu chí xác định cụm từ này “giao dịch quan trọng”; hoặc Giao Bộ Tư pháp ban hành danh mục cụ thể kèm theo cơ chế cập nhật minh bạch, thống nhất.

Về hồ sơ và thủ tục công chứng (Điều 42),đại biểu Nguyễn Thị Kim Thoa đề nghị làm rõ trách nhiệm của công chứng viên trong việc kiểm tra, đối chiếu thông tin điện tử; Bổ sung cơ chế xử lý khi dữ liệu khai thác không đầy đủ hoặc không chính xác.

Về thẩm quyền công chứng giao dịch bất động sản (Điều 44), theo đại biểu để bảo đảm tính khả thi, cần làm rõ thêm: Tiêu chí xác định “đủ điều kiện vận hành”; có cơ chế công bố chính thức thời điểm áp dụng phạm vi toàn quốc.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận

Đối với quy định cơ sở dữ liệu công chứng (Điều 66), đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung lộ trình cụ thể, thời hạn hoàn thành và cơ chế giám sát việc xây dựng, vận hành hệ thống dữ liệu công chứng thống nhất...

Liên quan đến nội dung về Lưu trữ hồ sơ công chứng tại khoản 18 Điều 1, sửa đổi bổ sung khoản 3 Điều 68), ĐBQH Lò Thị Luyến (Điện Biên) đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung theo hướng: “…Thời hạn cung cấp bản gốc văn bản công chứng tối đa là 10 ngày làm việc, trường hợp vụ việc có tính chất đặc biệt phức tạp thì thời hạn cung cấp bản gốc văn bản công chứng tối đa là 04 tháng kể từ ngày bàn giao…” để phù hợp với Luật Giám định tư pháp...

Ngoài ra, thảo luận tại tổ, các đại biểu đồng quan điểm thống nhất cho rằng, trong Dự án Luật cần làm rõ quy định về công chứng điện tử, công chứng trực tuyến nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện các giao dịch.

ĐBQH Lò Thị Luyến ( Điện Biên) phát biểu

Bên cạnh đó, quy định cụ thể trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng trong trường hợp làm mất, hư hỏng bản gốc văn bản công chứng và trách nhiệm bồi thường thiệt hại liên quan.

Đặc biệt, cần làm rõ cơ chế kiểm tra, giám sát của Bộ Tư pháp khi phân cấp thẩm quyền bổ nhiệm công chứng viên cho địa phương; quy định chặt chẽ việc giao nhiệm vụ chứng thực cho tổ chức hành nghề công chứng, tránh chuyển giao tràn lan chức năng của cấp xã; bổ sung cơ chế kiểm soát việc khai thác dữ liệu trong công chứng, bảo đảm tính chính xác, cho phép yêu cầu xuất trình bản chính khi cần thiết...

Bách Hợp - An Nhiên