Tháo gỡ thể chế - 'chìa khóa' phát triển nông nghiệp Hà Nội theo hướng đa giá trị

Tháo gỡ rào cản thể chế, thúc đẩy hợp tác liên ngành được xem là hướng đi quan trọng để nông nghiệp Hà Nội nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Tháo gỡ rào cản chính sách để khơi thông nguồn lực

PGS.TS Đặng Văn Đông cho rằng, có rất nhiều giải pháp để thúc đẩy phát triển nông nghiệp, tuy nhiên trong 3 năm tới, yếu tố then chốt vẫn là hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi hiệu quả các chính sách đã ban hành.

Trồng dưa lưới theo công nghệ cao tại xã Quang Minh, Hà Nội. Ảnh Phạm Hùng

Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, những vướng mắc hiện nay chủ yếu đều xuất phát từ chính sách và thể chế, thể hiện qua các bài toán về đất đai, hạ tầng, vốn và liên kết sản xuất. Đây đều là những yếu tố mang tính nền tảng nhưng vẫn chưa được khai thông đồng bộ dẫn đến hạn chế trong việc thu hút đầu tư và mở rộng quy mô sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại.

“Nếu trong thời gian tới có thể tháo gỡ được các vấn đề về thể chế, đặc biệt là khi Quyết định 1193 đã đặt ra các bài toán lớn và từng bước tháo gỡ nhiều nút thắt, tôi tin chắc rằng nông nghiệp Hà Nội sẽ phát triển bền vững theo định hướng mà Nghị quyết 02 đã đề ra”, PGS.TS. Đặng Văn Đông nhấn mạnh.

Phát huy vai trò khu vực tư nhân trong chuỗi giá trị nông nghiệp

Ở góc độ khác, PGS.TS. Đào Thế Anh cho rằng khu vực kinh tế tư nhân của Hà Nội hiện rất năng động, có nhiều tiềm năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị nông nghiệp. Tuy nhiên, thời gian qua, khu vực này vẫn gặp không ít khó khăn do vướng mắc về cơ chế, chính sách và cách thức phối hợp giữa các ngành.

Trang trại trồng hoa tại xã Mê Linh, Hà Nội. Ảnh Phạm Hùng

Theo PGS.TS. Đào Thế Anh, vai trò của thể chế không chỉ dừng lại ở việc tạo hành lang pháp lý, mà còn phải bảo đảm sự phối hợp hiệu quả giữa các lĩnh vực liên quan. Cách tiếp cận 30 bài toán lớn hiện nay cho thấy một tư duy phát triển mới, trong đó nhấn mạnh yếu tố hợp tác liên ngành dưới sự điều hành thống nhất của UBND thành phố và Thành ủy.

Thực tiễn cho thấy, nông nghiệp hiện đại không chỉ là câu chuyện của riêng ngành nông nghiệp mà còn liên quan chặt chẽ đến nhiều lĩnh vực khác như công thương, y tế, giáo dục và truyền thông. Công thương giữ vai trò quan trọng trong phát triển thị trường, kết nối tiêu thụ sản phẩm; ngành y tế liên quan trực tiếp đến yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm và dinh dưỡng; ngành giáo dục góp phần nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về sản phẩm an toàn, bền vững; trong khi truyền thông có vai trò định hướng hành vi tiêu dùng theo hướng ưu tiên sản phẩm chất lượng cao.

Theo PGS.TS. Đào Thế Anh, chính sự phối hợp liên ngành sẽ tạo nền tảng cho phát triển nền nông nghiệp đa giá trị, trong đó giá trị không chỉ đến từ sản phẩm nông sản mà còn từ các hoạt động chế biến, dịch vụ, văn hóa và du lịch nông nghiệp.

Một trong những tiềm năng đáng chú ý là hệ thống làng nghề chế biến nông sản của Hà Nội. Đây là nguồn lực phong phú, có thể được tổ chức lại theo hướng nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Nếu được khai thác hiệu quả, các làng nghề không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nông nghiệp theo hướng giá trị cao và đa giá trị.

Các chuyên gia nhận định, định hướng phát triển nông nghiệp kinh tế, kinh tế nông nghiệp đô thị là phù hợp với điều kiện của Hà Nội - địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh, quỹ đất sản xuất nông nghiệp ngày càng thu hẹp. Trong bối cảnh đó, việc gia tăng giá trị trên một đơn vị diện tích thông qua ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển chuỗi liên kết và đổi mới thể chế sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Thủ đô.

Việc tháo gỡ các rào cản về thể chế không chỉ giúp khai thông nguồn lực xã hội mà còn tạo động lực để khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào lĩnh vực nông nghiệp, qua đó hình thành hệ sinh thái sản xuất - chế biến - tiêu thụ hiện đại, bền vững.

Có thể thấy, khi các chính sách được hoàn thiện đồng bộ và tổ chức thực thi hiệu quả cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, nông nghiệp Hà Nội hoàn toàn có cơ sở để phát triển theo hướng hiện đại, đa giá trị, đáp ứng yêu cầu về tăng trưởng xanh, an toàn thực phẩm và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Vân Nga