Thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự: Hai năm rèn luyện - một đời trưởng thành

Bài học lớn nhất mà thanh niên nhận được khi tham gia nghĩa vụ quân sự chính là sự trưởng thành toàn diện về chính trị, tư tưởng. Trong môi trường Quân đội nhân dân - lực lượng vũ trang cách mạng của Đảng, Nhà nước và nhân dân, mỗi quân nhân được giáo dục sâu sắc về truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc; về lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; về trách nhiệm của người công dân đối với Tổ quốc. Họ được học tập lịch sử vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, được tìm hiểu về các chiến công oanh liệt qua các thời kỳ kháng chiến và xây dựng đất nước. Chính môi trường ấy giúp thanh niên định hình rõ hơn hệ giá trị sống: Sống có lý tưởng, có mục tiêu, có khát vọng cống hiến, thay vì chỉ chạy theo lợi ích cá nhân trước mắt.

Hai năm trong quân ngũ còn là hai năm rèn luyện ý chí và bản lĩnh. Từ những ngày đầu còn bỡ ngỡ nơi thao trường, sân bãi, thanh niên dần quen với điều lệnh đội ngũ, kỷ luật giờ giấc, chế độ sinh hoạt nghiêm túc. Môi trường quân đội đề cao tính kỷ luật, một phẩm chất nền tảng để thành công trong mọi lĩnh vực. Sự đúng giờ, tinh thần trách nhiệm, tác phong chính quy, thói quen hoàn thành nhiệm vụ đến cùng... được hình thành một cách tự nhiên qua từng ngày huấn luyện. Nhiều thanh niên từng chia sẻ rằng, nếu không có hai năm quân ngũ, họ khó có thể thay đổi được tính tùy tiện, thiếu kiên trì trước đó.

Quân đội là “trường học lớn” về kỹ năng sống. Ở đó, thanh niên học cách tự lập hoàn toàn: Từ sắp xếp nội vụ, giữ gìn vệ sinh cá nhân, quản lý thời gian đến làm việc nhóm và hỗ trợ đồng đội. Sống trong tập thể, mỗi người phải biết nhường nhịn, chia sẻ, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng. Tình đồng chí, đồng đội được vun đắp qua những buổi hành quân dã ngoại, qua những đêm trực gác, qua những lần cùng nhau vượt qua khó khăn, thử thách. Chính tình cảm thiêng liêng ấy trở thành ký ức đẹp và là vốn sống quý báu theo họ suốt cuộc đời.

Về mặt thể chất, hai năm phục vụ quân đội giúp thanh niên nâng cao rõ rệt sức khỏe và thể lực. Chế độ huấn luyện khoa học, rèn luyện thường xuyên, kết hợp ăn uống, sinh hoạt điều độ giúp cơ thể phát triển cân đối, bền bỉ. Không ít thanh niên khi nhập ngũ còn hạn chế về thể lực, nhưng sau hai năm đã trở nên rắn rỏi, nhanh nhẹn, tự tin hơn hẳn. Sức khỏe tốt không chỉ phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, mà còn là nền tảng để lao động, học tập và lập nghiệp sau này.

Thanh niên TP Hà Nội chia tay bạn bè lên đường tòng quân. Ảnh: NGỌC HÂN

Một giá trị đặc biệt khác là cơ hội tiếp cận tri thức quân sự và kỹ thuật. Trong quá trình phục vụ, nhiều chiến sĩ được đào tạo chuyên môn về thông tin liên lạc, cơ khí, lái xe quân sự, công nghệ thông tin, y tế... Những kỹ năng này có thể trở thành lợi thế nghề nghiệp khi xuất ngũ. Quân đội ngày nay đang từng bước hiện đại hóa, do đó thanh niên được tiếp cận với trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật tương đối tiên tiến, qua đó mở rộng hiểu biết về khoa học - công nghệ trong lĩnh vực quốc phòng.

Luật Nghĩa vụ quân sự cũng bảo đảm quyền lợi chính đáng của thanh niên. Trong thời gian tại ngũ, họ được hưởng phụ cấp, chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; được hỗ trợ khi xuất ngũ; được ưu tiên trong tuyển dụng công chức, viên chức hoặc khi tham gia học nghề, vay vốn sản xuất kinh doanh. Nhiều địa phương còn có chính sách hỗ trợ riêng nhằm giúp quân nhân xuất ngũ nhanh chóng ổn định cuộc sống. Như vậy, nghĩa vụ quân sự không phải là “gián đoạn” con đường phát triển cá nhân, mà vốn liếng, “Quỹ tiết kiệm” là bước đệm để thanh niên bản lĩnh, tự tin hơn khi bước vào đời.

Từ góc độ xã hội, việc thanh niên tham gia nghĩa vụ quân sự góp phần củng cố, tăng cường nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân; nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Mỗi thanh niên sau hai năm phục vụ trở về địa phương đều là một hạt nhân tích cực trong phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc. Họ mang theo tác phong kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và ý thức tổ chức cao, từ đó lan tỏa lối sống tích cực trong cộng đồng. Nhiều người sau khi xuất ngũ đã trở thành cán bộ cơ sở, đoàn viên nòng cốt, doanh nhân trẻ năng động hoặc tiếp tục học tập, cống hiến trong các lĩnh vực khác nhau.

Không thể phủ nhận rằng, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, một bộ phận thanh niên có tâm lý e ngại khi phải tạm dừng học tập, công việc để nhập ngũ. Tuy nhiên, nhìn ở chiều sâu, hai năm quân ngũ chính là cơ hội để mỗi người tự soi chiếu lại bản thân, củng cố nền tảng giá trị sống. Khi xã hội ngày càng phát triển với nhịp sống nhanh, môi trường quân đội lại mang đến sự rèn luyện nghiêm túc, kỷ cương - điều mà không phải môi trường nào cũng có được.

Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, những thanh niên từng trải qua nghĩa vụ quân sự thường có khả năng thích ứng tốt, tinh thần chịu áp lực cao và phong thái tự tin. Nhiều doanh nghiệp đánh giá cao ứng viên từng là quân nhân vì họ có tính kỷ luật, trung thực và tinh thần làm việc nhóm tốt. Không ít người đã trưởng thành vượt bậc, trở thành những cán bộ, kỹ sư, bác sĩ, nhà quản lý thành đạt và họ luôn tự hào về quãng thời gian “màu áo lính”.

Ở tầm rộng hơn, nghĩa vụ quân sự còn góp phần bồi dưỡng lòng yêu nước thiết thực. Yêu nước không chỉ là cảm xúc mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể. Khi khoác lên mình bộ quân phục, thanh niên hiểu rằng mình đang trực tiếp góp phần bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biển, đảo, biên giới thiêng liêng của Tổ quốc. Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, việc xây dựng lực lượng dự bị hùng hậu, có chất lượng là yêu cầu cấp thiết. Mỗi quân nhân xuất ngũ chính là nguồn dự bị quan trọng cho quốc phòng khi cần thiết.

Hai năm quân ngũ còn giúp thanh niên, qua học tập, huấn luyện và tiếp xúc với truyền thống chiến đấu anh dũng của các thế hệ cha anh, họ nhận thức sâu sắc rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao xương máu. Từ đó, họ trân trọng hơn cuộc sống hiện tại, sống có trách nhiệm hơn với gia đình và xã hội.

Có thể nói, Luật Nghĩa vụ quân sự không chỉ là văn bản pháp lý quy định trách nhiệm công dân, mà còn là cơ chế để đào tạo, rèn luyện thế hệ trẻ. Hai năm phục vụ trong quân đội là quá trình chuyển hóa từ “người trẻ” thành “công dân trưởng thành” với đầy đủ phẩm chất: Bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí kiên cường, sức khỏe dẻo dai, kỹ năng sống phong phú và tinh thần trách nhiệm cao.

Đối với thanh niên, tham gia nghĩa vụ quân sự không nên được nhìn nhận như một sự hy sinh quyền lợi cá nhân, mà là cơ hội quý báu để hoàn thiện bản thân. Đối với gia đình và xã hội, đó là niềm tự hào khi con em mình được rèn luyện trong môi trường chính quy, kỷ luật. Đối với đất nước, đó là nguồn lực quan trọng bảo đảm quốc phòng, an ninh vững chắc.

Hai năm - một chặng đường ngắn nhưng đủ dài để hun đúc nhân cách. Hai năm - một thử thách nhưng cũng là cơ hội. Và khi hoàn thành nghĩa vụ, mỗi thanh niên trở về không chỉ với tấm giấy chứng nhận xuất ngũ, mà còn với hành trang vô giá: Bản lĩnh, kỷ luật, tình đồng đội và niềm tự hào đã góp phần nhỏ bé của mình vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Trong dòng chảy phát triển của đất nước, thế hệ trẻ hôm nay cần những môi trường rèn luyện thực tiễn để trưởng thành. Nghĩa vụ quân sự - với những ưu điểm và giá trị thiết thực sau hai năm phục vụ - chính là một trong những môi trường như thế. Đó không chỉ là trách nhiệm, mà còn là vinh dự; không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là cơ hội để thanh niên viết nên một dấu ấn đáng nhớ trong hành trình đời mình.