Thanh khoản chứng khoán chạm đáy, dư nợ margin vẫn phình to

5 công ty chứng khoán có dư nợ margin vượt 1 tỷ USD

Báo cáo tài chính quý II của các công ty chứng khoán cho thấy bức tranh tổng thể về dư nợ margin toàn ngành. Chứng khoán Kỹ thương (TCBS) tiếp tục đứng đầu với dư nợ cho vay 51.522 tỷ đồng, tăng 15,1% so với quý I. Đây cũng là công ty chứng khoán duy nhất có quy mô cho vay vượt 50.000 tỷ đồng.

Đứng thứ hai là SSI với dư nợ 40.473 tỷ đồng , tăng 9,6% so với quý trước. Dù không có hậu thuẫn từ ngân hàng mẹ như các phần lớn của các công ty trong đầu nhóm, Chứng khoán SSI vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng. Chỉ trong quý II, dư nợ cho vay của công ty tăng thêm hơn 3.500 tỷ đồng.

Chứng khoán VPBank (VPBankS) đứng thứ ba với dư nợ margin 38.177 tỷ đồng, tăng 5,2% so với quý trước. So với cùng kỳ năm trước, dư nợ đã tăng tới 115%.

Dư nợ cho vay ký quỹ lại lập kỷ lục mới.

Hai vị trí tiếp theo thuộc về VPS với 31.311 tỷ đồng, HSC đạt 29.023 tỷ đồng. Nhóm còn lại trong Top 10 gồm Vietcap, MBS, VIX, VNDIRECT và SHS. Điểm đáng chú ý là đa số công ty có tốc độ tăng mạnh đều có ngân hàng hậu tố như TCBS, VPBankS, LPBankS, HDS, MBS và SHS…

Đáng chú ý, SHS là hai doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng theo quý cao nhất trong nhóm, cùng đạt 11,6% . Dư nợ cho vay của SHS đạt 11.722 tỷ đồng , tăng tới 87% so với quý II/2025 và lần đầu tiên mặt trong top 10. Ở chiều ngược lại, VNDIRECT có tốc độ tăng trưởng khiêm tốn. Dư cho vay đạt 12.859 tỷ đồng , chỉ nhích nhẹ 1,4% so với quý trước.

Theo quy định về an toàn tài chính, tổng dư nợ cho vay ký quỹ của công ty chứng khoán không được vượt quá 200% vốn chủ sở hữu. Đến hết quý II, một số đơn vị đã gần “chạm ngưỡng”, đồng thời có động thái tăng vốn. Tại HSC, KBSV, hay Chứng khoán Phú Hưng… tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn chủ sở hữu đã vượt 190%.

Để có thêm dư địa mở rộng hoạt động cho vay, các công ty chứng khoán đã phát triển kế hoạch tăng vốn. HSC dự kiến chào bán gần 270 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Cổ phiếu sẽ được phân phối trực tiếp cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ thực hiện quyền 4:1.

Tổng giá trị vốn huy động dự kiến gần 2.700 tỷ đồng. Toàn bộ số tiền thu được từ đợt chào bán sẽ được sử dụng để bổ sung vốn cho hoạt động cho vay margin.

Giao dịch trầm lắng, vì sao dư nợ margin vẫn tăng mạnh?

Theo TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia, dư nợ cho vay margin tại các công ty chứng khoán tăng từ khoảng 125.000 tỷ đồng vào cuối quý I/2023 lên khoảng 445.000 tỷ vào cuối quý II/2026, tương đương tăng hơn 3,5 lần chỉ sau ba năm.

Ông Lực cho rằng việc nhà tư sử dụng đòn bẩy tài chính càng lớn là yếu tố cần được theo dõi. "Nhà tư sử dụng đòn bẩy tài chính ngày càng lớn, tiềm ẩn rủi ro đáng kể, nhất là khi thị trường đảo chiều”, chuyên gia cảnh báo.

Giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân trên HoSE chỉ khoảng 13.000 - 14.000 tỷ đồng/phiên.

Những phiên giao dịch gần đây, giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân trên HoSE chỉ khoảng 13.000 - 14.000 tỷ đồng/phiên, giảm tới 1 nửa so với cùng kỳ năm trước, thời điểm mỗi phiên "sang tay" tỷ USD.

Bà Nguyễn Ngọc Linh - Tổng Giám đốc Công ty Chứng minh DNSE - cho rằng, việc dư nợ duy trì ở mức cao không chỉ phản ánh nhu cầu vay vốn của nhà đầu tư cá nhân. Trên thị trường chứng khoán, dù chỉ số đã trở lại vùng điểm tương đương năm trước và tiệm cận mức thấp của hai năm gần đây, dư nợ cho vay ký quỹ vẫn duy trì ở mức cao, thậm chí tiếp tục tăng.

Hiện tượng này không chỉ phản ánh việc nhà đầu tư cá nhân đang mắc kẹt trong các khoản vay margin, mà còn cho thấy sự thay đổi trong cấu trúc nhu cầu vốn.

Theo bà Linh, nhiều doanh nghiệp đang tìm đến công ty chứng khoán như một kênh bổ sung vốn. Khi tài sản chứng khoán chưa đủ điều kiện hoặc chưa được ngân hàng chấp nhận làm tài sản bảo đảm, doanh nghiệp có xu hướng sử dụng các giải pháp tài chính từ công ty chứng khoán.

CEO DNSE nhận định, đây có thể là một trong những nguyên nhân khiến dư nợ margin tiếp tục tăng, dù diễn biến thị trường không thuận lợi. Vì vậy, cần quan tâm nhiều hơn đến nhóm doanh nghiệp chưa thể tiếp cận đúng nguồn vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Việt Linh