Thặng dư thương mại của Trung Quốc vượt dự báo thị trường

Ngày 10/3, theo dữ liệu do Hải quan Trung Quốc công bố, kim ngạch xuất khẩu của nước này trong 2 tháng đầu năm 2026 tăng 21,8% so với cùng kỳ năm trước, tính theo USD.

Kết quả này vượt xa mức dự báo 7,1% của các nhà kinh tế trong khảo sát trước đó của Reuters và cao hơn đáng kể so với mức tăng 6,6% trong tháng 12/2025.

Chiều ngược lại, nhập khẩu của Trung Quốc tăng 19,8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức dự báo 6,3% và vượt xa mức tăng 5,7% của tháng 12.

Trung Quốc thường gộp dữ liệu thương mại của tháng 1 và tháng 2 nhằm giảm biến động do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán thay đổi thời điểm mỗi năm.

Thặng dư thương mại của Trung Quốc trong 2 tháng đầu năm đạt 213,62 tỷ USD, cao hơn nhiều so với mức 179,6 tỷ USD mà thị trường dự báo và tăng mạnh so với 169,21 tỷ USD cùng kỳ năm trước.

Nếu xu hướng này tiếp tục, Bắc Kinh có thể vượt mức thặng dư thương mại kỷ lục 1.200 tỷ USD của năm ngoái, trừ khi xảy ra cú sốc lớn hơn đối với năng lượng và vận tải biển do tình hình xung đột tại Trung Đông, theo Reuters.

Ảnh minh họa: Global Times

Về cơ cấu thương mại, CNBC dẫn dữ liệu cho thấy kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ giảm 16,9% xuống còn 609,71 tỷ CNY (88,22 tỷ USD) so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, thương mại giữa Trung Quốc với Liên minh châu Âu tăng 19,9% lên 998,94 tỷ CNY (144,54 tỷ USD).

Thương mại với khu vực ASEAN cũng tăng 20,3%, đạt 1.240 tỷ CNY (179,42 tỷ USD). Riêng xuất khẩu từ Trung Quốc sang ASEAN tăng 29,4% so với cùng kỳ năm trước, trong khi xuất khẩu sang châu Âu và Hàn Quốc tăng lần lượt 27,8% và 27%.

Dữ liệu thương mại tích cực được công bố trong bối cảnh lạm phát tiêu dùng tại Trung Quốc tăng mạnh nhất trong hơn 3 năm qua. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 tăng 1,3% so với cùng kỳ năm trước, vượt dự báo tăng 0,8% trong khảo sát của Reuters. Trước đó, CPI tháng 1 tăng 0,2%, đánh dấu đợt phục hồi mạnh nhất kể từ tháng 1/2023, nhờ chi tiêu tăng trong kỳ nghỉ lễ kéo dài.

Rủi ro từ căng thẳng thương mại và bất ổn địa chính trị

Các nhà sản xuất Trung Quốc thời gian qua đã chuyển hướng xuất khẩu sang Đông Nam Á, châu Phi và Mỹ Latinh nhằm giảm tác động từ nhu cầu suy giảm tại Mỹ do căng thẳng thương mại giữa hai bên kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025.

Quan hệ giữa hai nước đã phần nào được cải thiện sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC tại Busan, Hàn Quốc vào tháng 10/2025. Một hội nghị thượng đỉnh khác giữa hai nhà lãnh đạo dự kiến diễn ra tại Bắc Kinh trong tháng này.

Bên cạnh các yếu tố thương mại, triển vọng xuất khẩu của Trung Quốc cũng chịu ảnh hưởng từ tình hình địa chính trị. Các nhà kinh tế cho rằng còn quá sớm để đánh giá tác động của các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cũng như khả năng đóng cửa Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu.

Chia sẻ với Reuters, ông Lynn Song, chuyên gia kinh tế trưởng về Trung Quốc tại ING cho rằng việc tin rằng đà tăng trưởng thương mại mạnh của Trung Quốc sẽ tiếp tục duy trì là một giả định khá rủi ro, bởi cuộc xung đột tại Trung Đông có thể khiến giá năng lượng tăng cao và đẩy nhiều nền kinh tế vào tình trạng đình lạm (tăng trưởng chậm nhưng lạm phát cao).

Ông cho biết nếu dự đoán mới đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng cuộc chiến tại Iran sẽ kết thúc “rất sớm” trở thành hiện thực, thì triển vọng nhu cầu bên ngoài trong năm nay có thể cần được đánh giá lại. Trong dài hạn, chiến lược xuất khẩu của Trung Quốc cũng có thể đối mặt trở ngại nếu nhiều quốc gia áp dụng các biện pháp thuế quan tương tự Mỹ.

Đỗ Thảo

Theo Reuters, CNBC