Thần tốc dựng nhà cho dân vùng lũ Nhôn Mai đón Tết

Những ngôi nhà cho bà con vùng lũ ở xã biên giới Nhôn Mai đang được dựng lên

Những ngày đầu năm 2026, khi gió lạnh tràn về vùng biên xứ Nghệ, chúng tôi trở lại xã Nhôn Mai, nơi từng oằn mình hứng chịu trận lũ ống, lũ quét lịch sử cách đây chưa đầy nửa năm. Sức nước tàn khốc của trận "đại hồng thủy" vào tháng 7/2025 đã xé toạc những nếp nhà, cuốn trôi sinh kế và để lại nỗi đau chất chồng cho hàng trăm hộ dân. Dấu tích thiên tai nay vẫn còn in hằn bên tuyến Quốc lộ 16, ven sông Nậm Nơn khi nhiều đoạn vẫn còn loang lổ những vết sạt lở.

Trận lũ ống, lũ quét xảy ra tại xã Nhôn Mai được đánh giá là nghiêm trọng nhất trong lịch sử tại địa phương này, gây thiệt hại đặc biệt nặng nề về người và tài sản. Trước thực tế đó, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các ban, ngành, tổ chức, cá nhân hảo tâm đã chung tay hỗ trợ người dân dựng lại nhà cửa, từng bước ổn định cuộc sống, với mục tiêu lớn nhất là giúp bà con có nơi ở an toàn để đón Tết Nguyên đán.

Niềm vui trong những ngôi nhà mới

Gần 4 tháng được chuyển về sống trong ngôi nhà mới khang trang, bà Lô Thị Hiếu, bản Na Hỷ (xã Nhôn Mai) vẫn không giấu được những giọt nước mắt hạnh phúc. Trong trận lũ quét tháng 7/2025, căn nhà của bà cùng ngôi nhà của con trai bị nước lũ cuốn trôi hoàn toàn, gia đình phải đi ở nhờ nhà người thân. Thương hoàn cảnh, một người cháu trong dòng họ đã cắt một phần diện tích vườn, cho bà Hiếu đất để chính quyền địa phương hỗ trợ xây dựng lại nhà ở.

Ngày bàn giao nhà, chính quyền xã Nhôn Mai còn trao tặng gia đình bà Hiếu nhiều vật dụng sinh hoạt thiết yếu. "Sau khi lũ cuốn trôi hết nhà cửa, tôi không biết phải bấu víu vào đâu, chỉ trông chờ vào sự giúp đỡ của chính quyền và bà con. Được về ở trong căn nhà mới, kiên cố thế này, tôi hạnh phúc lắm", bà Hiếu xúc động chia sẻ.

Cách đó không xa, người dân bản Thằm Thẩm đều quen thuộc với hoàn cảnh của hai chị em Moong Thị Dậu (học sinh lớp 6) và Moong Thị Phương Lan (học sinh lớp 3), những đứa trẻ sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ. Hai chị em sống nương tựa vào bà nội đã lớn tuổi cùng sự cưu mang của bà con bản làng. Thế nhưng, trong đợt lũ quét vào tháng 7/2025, ngôi nhà kiên cố, là tài sản lớn nhất cha mẹ để lại cũng bị nước lũ cuốn trôi hoàn toàn.

Trao quà cho hộ dân khó khăn ở xã Nhôn Mai

Trước hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ấy, cấp ủy, chính quyền xã Nhôn Mai đã khẩn trương khảo sát, hỗ trợ xây dựng nhà mới cho hai chị em, để các cháu có nơi che mưa, che nắng sau mỗi buổi đến trường. Theo bà Moong Thị Lan (bà nội của Dậu và Lan), chỉ trong tích tắc, dòng nước lũ dữ đã cuốn trôi toàn bộ căn nhà, buộc ba bà cháu phải sống tạm trong túp lều nhỏ suốt nhiều tuần liền. "Nhờ sự quan tâm của chính quyền và các tổ chức, giờ đây ba bà cháu tôi đã có căn nhà mới kiên cố, ấm cúng. Tôi sẽ cố gắng động viên các cháu chăm ngoan, học tập nên người", bà Lan bộc bạch.

Theo lãnh đạo xã Nhôn Mai, từ ngày 31/10/2025, cấp ủy, chính quyền xã đã tổ chức lễ động thổ, khởi công xây dựng nhà ở cho 30 hộ dân tại các bản Huồi Tố 2, Na Hang, Na Lợt, những hộ có nhà bị sập hoặc cuốn trôi hoàn toàn trong đợt lũ. Mỗi hộ được bố trí diện tích tái định cư khoảng 400 m2. Điểm tái định cư tập trung đông nhất nằm tại bản Huồi Tố 2 với 14 hộ dân; các điểm còn lại phân bố rải rác ở những bản có từ một đến ba hộ. Các vị trí tái định cư đều đã được cơ quan chuyên môn kiểm tra hiện trường, đánh giá địa chất, địa hình, bảo đảm an toàn lâu dài trước thiên tai, thuận tiện cho sinh hoạt, sản xuất và kết nối giao thông.

Trong căn nhà mới đang xây dựng dở, anh Vi Văn Chắn, bản Huồi Tố 2, chia sẻ sau nhiều tháng gia đình phải đi ở nhờ người quen, ước mơ có một mái nhà để yên tâm lao động sản xuất nay đã dần trở thành hiện thực. "Cả nhà tôi đều rất biết ơn Đảng, Nhà nước và các tổ chức, nhà hảo tâm đã quan tâm, chia sẻ với người dân vùng lũ. Với tiến độ hiện tại, gia đình tôi chắc chắn sẽ được chuyển vào ở trước Tết âm lịch", anh Chắn phấn khởi nói.

Cùng chung niềm vui, chị Lương Thị Hóa, bản Huồi Tố 2, một trong những hộ được khởi công xây nhà trong đợt này cho biết gia đình rất phấn khởi khi được bốc thăm nhận mặt bằng và làm lễ động thổ xây dựng nhà mới. Với số tiền 50 triệu đồng được Nhà nước hỗ trợ làm móng, gia đình chị dự định vay mượn thêm để hoàn thiện căn nhà, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của các thành viên.

Chạy đua với thời gian để dân "an cư" trước Tết

Ông Mạc Văn Nguyên, Bí thư Đảng ủy xã Nhôn Mai cho biết, trận lũ quét xảy ra trong năm 2025 đã khiến toàn xã có 73 ngôi nhà bị vùi lấp, cuốn trôi hoàn toàn; gần 40 ngôi nhà hư hỏng nặng phải tháo dỡ và gần 300 ngôi nhà nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở. Tổng thiệt hại do lũ quét gây ra ước tính gần 781 tỷ đồng; riêng thiệt hại về nhà ở là 296 căn, với giá trị hơn 102 tỷ đồng.

Trước tình hình đó, chính quyền địa phương đã nhanh chóng vào cuộc, huy động mọi nguồn lực từ các tổ chức, cá nhân để hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả. Cán bộ, chiến sĩ biên phòng, đoàn viên thanh niên và lực lượng dân quân đã không quản khó khăn, ngày đêm giúp bà con dựng lại nhà cửa, khơi thông giao thông, khôi phục sản xuất. Nhà nước, các đoàn thể và cá nhân đã hỗ trợ xây dựng 30 căn nhà, với mức kinh phí từ 35-50 triệu đồng/hộ để làm móng.

Chương trình hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo bị ảnh hưởng bởi thiên tai tại xã Nhôn Mai đã góp phần giúp người dân từng bước ổn định cuộc sống, khôi phục sinh kế. Gần đây nhất, ngày 29/12/2025, UBND xã Nhôn Mai tiếp tục tổ chức lễ động thổ xây dựng nhà ở cho 16 hộ đồng bào dân tộc Mông tại bản Phà Mựt, giúp các hộ sớm có nơi ở ổn định, an tâm phát triển kinh tế.

Từ những mái nhà mới dần hiện lên giữa triền núi đến các công trình thiết yếu như cầu, hệ thống nước sạch, trường học, có thể thấy rõ quyết tâm của chính quyền và người dân xã vùng biên Nhôn Mai trong việc khắc phục hậu quả thiên tai, tái thiết cuộc sống. "Hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của chính quyền địa phương, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân. Địa phương đặt mục tiêu trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, toàn bộ các hộ dân bị lũ cuốn trôi nhà cửa trên địa bàn sẽ cơ bản ổn định nơi ở mới", ông Mạc Văn Nguyên nhấn mạnh.

Những ngày này, gió mùa Đông Bắc tăng cường, những bản làng nơi miền biên viễn Nhôn Mai lạnh tê tái. Thế nhưng, giữa những sườn núi còn loang lổ vết sạt lở, sắc trắng của tường mới, sắc đỏ của mái tôn đang dần hiện hữu. Đó không chỉ là những công trình, mà là sự hồi sinh kỳ diệu, mang theo hy vọng về một cái Tết an cư cho đồng bào vùng lũ. Những mái nhà mới mọc lên không chỉ che chở đồng bào trước gió lạnh vùng biên, mà còn thắp sáng lên ngọn lửa tin yêu vào một cuộc sống mới yên bình và no ấm sau bão giông.

Hồ Văn Ngợi