Thẩm tra sơ bộ dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi)

Tham dự phiên họp có Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung; đại diện các cơ quan của Quốc hội, các bộ, ngành liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Luật Tín ngưỡng, tôn giáo được Quốc hội ban hành năm 2016. Sau gần 10 năm thi hành, Luật đã phát sinh một số hạn chế, khó khăn, đặc biệt trước yêu cầu cấp bách của việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước, cải cách mạnh mẽ thủ tục, phương thức điều hành hành chính; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ trong quản lý nhà nước. Chính vì vậy, dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) đã được đưa vào Chương trình lập pháp năm 2026, sẽ trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI (tháng 4/2026).

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung trình bày tóm tắt tờ trình dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi). Ảnh: Quang Khánh

Được phân công chủ trì thẩm tra dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), thời gian qua, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã tổ chức làm việc với cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan liên quan; tổ chức khảo sát bằng văn bản đối với 34 tỉnh, thành phố, khảo sát trực tiếp ở 3 địa phương, tọa đàm về nội dung chính sách đề xuất sửa đổi…

Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo, nhằm tiếp tục thể chế hóa kịp thời, đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng; đồng thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc, bất cập phát sinh trong quá trình thi hành Luật hiện hành cũng như trong thực tiễn hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng trình bày dự thảo báo cáo thẩm tra. Ảnh: Quang Khánh

Thường trực Ủy ban nhận thấy, hồ sơ dự án Luật trình Quốc hội được chuẩn bị đầy đủ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm trình tự, thủ tục theo quy định. Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định, đối chiếu với các luật liên quan để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện dự thảo Luật, Báo cáo rà soát các chủ trương, đường lối của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật, các dự thảo văn bản quy định chi tiết trước khi trình Quốc hội; rà soát các quy định về xác lập nguyên tắc, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; đăng ký hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng; hoạt động giáo dục, y tế, bảo trợ xã hội, từ thiện, nhân đạo của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, bảo đảm phù hợp, thống nhất, khả thi...

Các đại biểu góp ý tại phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Tại phiên họp, các đại biểu nhất trí với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của dự thảo Luật; cho rằng dự án Luật thực hiện định hướng đổi mới của công tác lập pháp trong tình hình mới, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và phát huy các giá trị tích cực của tôn giáo đối với xã hội.

Về một số nội dung cụ thể, các đại biểu đề nghị bổ sung, làm rõ hơn “trách nhiệm của chủ thể” tham gia hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; việc phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo phải phù hợp với khả năng, điều kiện thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương các cấp, nhất là ở cấp xã.

Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Dự thảo Luật đề xuất bổ sung quy định “hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng” của người đại diện, ban quản lý cơ sở tín ngưỡng hoặc tổ chức, cá nhân khác thực hiện phải đăng ký. Các đại biểu đề nghị xem xét, điều chỉnh quy định này theo hướng làm rõ hơn phạm vi loại trừ các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo không cần đăng ký (theo quy mô, tính chất) và giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính khả thi…

Tín ngưỡng, tôn giáo là lĩnh vực khó, phức tạp và nhạy cảm, trong khi thời gian xây dựng dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) rất gấp. Vì thế, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh chủ trương đổi mới công tác xây dựng luật theo tinh thần Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị. Theo đó, luật chỉ quy định khung chính sách đối với các vấn đề mang tính ổn định, có giá trị lâu dài; những vấn đề chi tiết giao Chính phủ quy định để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu tiếp thu hoàn thiện dự thảo Luật. Ảnh: Quang Khánh

Trên cơ sở các ý kiến tại phiên họp, Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) tiếp tục rà soát, nghiên cứu tiếp thu hoàn thiện dự thảo Luật; đồng thời giải trình làm rõ những nội dung còn ý kiến khác nhau, để vừa bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân, vừa góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Nhật Linh