Thảm họa chưa kết thúc: Hồ chắn dòng ở biên giới Trung Quốc - Nepal bắt đầu tràn nước

Một hồ chắn đã hình thành sau khi dòng chảy bùn đá từ vụ sạt lở đất hôm thứ Tư ở Nepal chặn một con sông ở thượng nguồn cảng Gyirong thuộc phía biên giới Trung Quốc. Ảnh: Xinhua.

Số người thiệt mạng trong trận lũ quét và sạt lở đất thảm khốc tại khu vực cửa khẩu Gyirong, nằm trên biên giới giữa Trung Quốc và Nepal, tiếp tục tăng trong ngày 28/8, trong khi ảnh vệ tinh mới cho thấy quy mô tàn phá nghiêm trọng hơn nhiều so với những hình ảnh ban đầu.

Tính đến sáng 28/8, phía Trung Quốc xác nhận 3 người thiệt mạng và 558 người mất tích. Tại Nepal, số người chết đã lên tới 469 người, trong khi ít nhất 644 người vẫn đang mất tích.

Thảm họa xảy ra vào sáng 26/8, khi một vụ sạt lở đất quy mô lớn tại khu vực Himalaya tạo ra dòng bùn đá khổng lồ, cuốn theo nước, đất đá và nhiều vật thể xuống khu vực biên giới với tốc độ rất nhanh, gây thiệt hại trên diện rộng.

Theo Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV), dòng lũ bùn có thời điểm di chuyển với tốc độ lên tới 200 km/giờ, tạo thành một bức tường nước cao khoảng 15 m khi đổ ập vào khu vực cửa khẩu.

Ảnh vệ tinh phơi bày quy mô tàn phá

Những hình ảnh vệ tinh được hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã công bố ngày 27/8 cho thấy lượng bùn đất và đất đá khổng lồ đã vùi lấp cửa khẩu Gyirong thuộc huyện Gyirong, thành phố Shigatse, cùng nhiều khu dân cư xung quanh.

Cầu Hữu nghị Trung Quốc - Nepal đã bị dòng nước cuốn phăng.

Một lượng lớn phù sa và đất đá cũng làm thay đổi dòng chảy của con sông và địa hình xung quanh, khiến nhiều tuyến đường và một phần các công trình trước đây gần như bị che khuất.

Các cơ sở bị ảnh hưởng gồm khu nhà ở của nhân viên hải quan, nhà dân, bãi đỗ xe, khuôn viên đồn cảnh sát và một tòa nhà phục vụ kiểm tra xuất nhập cảnh.

Những công trình giao thông quan trọng trong khu vực cũng bị hư hại nghiêm trọng, khiến hoạt động cứu hộ và kết nối với khu vực biên giới gặp nhiều khó khăn.

Hồ chắn dòng mới hình thành, nguy cơ lũ tiếp diễn

Trong khi lực lượng cứu hộ tiếp tục tìm kiếm nạn nhân, một mối nguy hiểm mới đang khiến giới chức lo ngại: một hồ chắn dòng hình thành sau vụ sạt lở lớn ở thượng nguồn Gyirong.

Lượng nước trong hồ tiếp tục dâng cao, làm gia tăng nguy cơ hồ bị vỡ và tạo ra một đợt lũ mới đổ xuống cửa khẩu Gyirong cùng các khu vực nằm ở hạ lưu.

Theo Tân Hoa Xã, Bộ Tài nguyên nước Trung Quốc cho biết hồ chắn dòng nằm gần nơi hợp lưu của sông Chhochen Khola và Purepu Tsangpo đang chứa khoảng 2 triệu m³ nước tính đến sáng 27/8.

Cơ quan này cảnh báo lượng mưa dự kiến trong ba ngày tiếp theo có thể bổ sung thêm khoảng 3 triệu m³ nước vào hồ.

Nếu đập chắn tự nhiên bị phá vỡ, lượng nước khổng lồ có thể tràn xuống hạ lưu, gây thêm lũ lụt tại Gyirong Port và các khu vực xung quanh.

Đài CCTV sáng 28/8 cho biết hồ chắn dòng đã bắt đầu tràn nước. Diễn biến này buộc lực lượng cứu hộ trên mặt đất tạm thời dừng hoạt động tại hiện trường để chờ chỉ đạo mới từ trung tâm chỉ huy.

Đây là diễn biến đặc biệt đáng lo bởi khu vực vừa hứng chịu một trong những thảm họa thiên tai nghiêm trọng nhất trong nhiều năm, trong khi nhiều tuyến đường và cơ sở hạ tầng đã bị phá hủy.

Trung Quốc hạn chế người dân đến Shigatse

Trước nguy cơ tình hình tiếp tục diễn biến phức tạp, Cục Quản lý Di dân Quốc gia Trung Quốc thông báo sẽ tạm dừng cấp giấy phép quản lý biên giới điện tử cho những người có nhu cầu đến Shigatse thuộc Khu tự trị Tây Tạng.

Quy định có hiệu lực từ 0 giờ ngày 28/8.

Những người đã được cấp giấy phép cũng được nhà chức trách Trung Quốc khuyến cáo mạnh mẽ không nên di chuyển tới khu vực này.

Động thái cho thấy mức độ rủi ro tại khu vực biên giới vẫn được đánh giá rất cao, đặc biệt khi hồ chắn dòng mới hình thành đang tiếp tục tích nước và mưa lớn được dự báo có thể làm tình hình xấu thêm.

Thủ tướng Trung Quốc trực tiếp chỉ đạo cứu hộ

Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã tới khu vực cửa khẩu chiều 27/8 để trực tiếp chỉ đạo công tác cứu trợ thiên tai và thăm các lực lượng ứng phó khẩn cấp đang làm nhiệm vụ.

Trong lúc đó, các đội cứu hộ vẫn tiếp tục tìm kiếm người mất tích tại những khu vực bị bùn đất và đá vùi lấp.

Quy mô thiệt hại hiện vẫn chưa thể thống kê đầy đủ do nhiều khu vực bị cô lập, giao thông bị phá hủy và nguy cơ lũ mới vẫn còn hiện hữu.

Với hàng trăm người đã thiệt mạng và hơn 1.200 người được báo cáo mất tích ở cả hai phía biên giới, thảm họa tại Himalaya không chỉ là một cuộc khủng hoảng cứu hộ mà còn đang chuyển sang một giai đoạn nguy hiểm mới: nguy cơ một hồ chắn dòng bị vỡ có thể tạo ra thêm một đợt lũ lớn trong khi khu vực chưa kịp khắc phục hậu quả của trận lũ trước.

Theo SCMP, Reuters

Huyền Chi