Thái Lan tuyên bố hủy bỏ một thỏa thuận lâu dài với Campuchia

Báo The Nation Thailand đưa tin, trả lời phỏng vấn sau cuộc họp nội các, Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nội vụ Thái Lan Anutin Charnvirakul nhấn mạnh, việc hủy bỏ Biên bản ghi nhớ 44 (MoU44) không liên quan đến bất kỳ xung đột nào giữa nước này và Campuchia, mà phản ánh quan điểm chính sách rằng các thỏa thuận đã tồn tại lâu năm cần được xem xét lại.

Ông cho biết, MoU44 đã tồn tại 25 năm, nhưng những nỗ lực để đạt được kết luận vẫn chưa có tiến triển, do đó cần được xem xét lại trong bối cảnh mới. Theo ông, thay vì dựa vào MoU44, Thái Lan sẽ sử dụng các khuôn khổ pháp lý quốc tế như Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) làm cơ sở chung, do cả hai nước đều là thành viên.

Khi phóng viên đề cập nhận xét của Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen rằng, việc hủy bỏ MoU44 sẽ dẫn đến nhiều tranh chấp hơn và hỏi rằng, liệu những quan điểm khác nhau như vậy có ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán giữa hai nước hay không, Thủ tướng Anutin trả lời: “Hiện tại không có cuộc đàm phán nào cả”.

Ông nhấn mạnh, nếu các cuộc đàm phán được nối lại, hai bên sẽ phải bắt đầu từ đầu với một khuôn khổ mới, thay vì tiếp tục MoU44, đồng thời lưu ý: “Đây là bối cảnh mới, không nên gắn với khuôn khổ cũ”.

Liên quan đến hiệu lực pháp lý, Thủ tướng Thái Lan cho biết, việc hủy bỏ chưa có hiệu lực ngay lập tức, do Bangkok cần thông báo chính thức tới phía đối tác.

Khi được hỏi về khả năng trao đổi với Thủ tướng Campuchia Hun Manet bên lề Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Philippines (7-9/5), ông Anutin cho biết hai bên “chắc chắn sẽ gặp nhau” trong các khuôn khổ thảo luận.

Về tình hình biên giới, ông khẳng định các cơ quan an ninh và quân đội Thái Lan đang theo dõi sát sao và bảo đảm an toàn, đồng thời cho biết tình hình “không có gì đáng lo ngại” và thậm chí đã có cải thiện trong thời gian gần đây.

Thái Lan và Campuchia đã ký các văn kiện, thường được gọi là MoU43 và MoU44 (năm 2543 và 2544 theo lịch Phật giáo) vào năm 2000 và 2001 để định hướng các cuộc đàm phán giải quyết các vấn đề tranh chấp về ranh giới đất liền và biển. MoU43 vẫn còn hiệu lực mặc dù Thái Lan cũng đang xem xét liệu có nên hủy bỏ văn kiện này hay không.

Phản ứng trước động thái này, Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia Prak Sokhonn đã bày tỏ lấy làm tiếc. Trong một tuyên bố được đưa ra cùng ngày 5/5, ông cho biết, Campuchia sẽ khởi xướng cơ chế hòa giải bắt buộc theo UNCLOS, đồng thời nói thêm rằng việc Thái Lan chấm dứt thỏa thuận không ảnh hưởng đến các quyền hợp pháp của Campuchia đối với các vùng biển.

Bảo Minh