Thách thức trong việc tuyển dụng nhân viên thông thạo AI

Hầu hết các cuộc khảo sát về nguồn nhân lực đều nhấn mạnh nhu cầu về kỹ năng và sự thông thạo trí tuệ nhân tạo (AI) trong số những người tìm việc tiềm năng, với mức lương cao hơn so với những vị trí không đề cập đến yêu cầu này.

Tuy nhiên, việc tìm kiếm và tuyển dụng nhân tài phù hợp với kỹ năng AI dường như khó khăn hơn bao giờ hết. Các công ty đang tìm kiếm 'một thần đồng AI', người có thể biến một vài yêu cầu thành doanh thu hoặc tiết kiệm ngay lập tức sẽ phải giảm bớt kỳ vọng. Một nghiên cứu của KPMG năm 2026 cho thấy chỉ có 5% người dùng trong các công ty đã sử dụng AI đủ thành thạo để tạo ra giá trị. Điều đó thậm chí còn chưa tính đến quy trình tuyển dụng, vốn có thể tạo ra nhiều trường hợp không phù hợp hơn là phù hợp.

Một cuộc khảo sát mới của nền tảng kiểm tra kỹ năng TestGorilla, đã thăm dò ý kiến của 2.000 nhà tuyển dụng tại Mỹ và Anh, cho thấy 71% các tổ chức đã xác định mức độ thành thạo AI cần thiết cho đội ngũ của họ, và 50% đã xây dựng các tiêu chí đo lường nội bộ. Tuy nhiên, 59% các tổ chức đã tuyển dụng sai người có chuyên môn về AI dù được cho là đã chuẩn bị kỹ lưỡng. Một phần vấn đề nằm ở cách các tổ chức định nghĩa về sự thành thạo và kỹ năng AI, một số chỉ định nghĩa nó đơn giản là việc sử dụng một công cụ AI.

Hiện nay, với sự phổ biến rộng rãi của AI, việc sử dụng một công cụ AI khó có thể được xem là dấu hiệu của sự thành thạo. Thay vào đó, chính cách thức một người sử dụng công cụ AI mới là điều làm nên sự khác biệt. Để tránh những đánh giá chủ quan về năng lực, đã có những nỗ lực định lượng các khía cạnh khác nhau của năng lực AI, chẳng hạn như Chỉ số Thông thạo AI của Anthropic. Chỉ số này chấm điểm các tương tác của AI dựa trên các kỹ năng bậc cao hơn như mô tả, phân công và phân biệt.

Nghiên cứu của Anthropic cho thấy rằng trong khi 85,7% các cuộc hội thoại được phân tích thể hiện các kỹ năng mô tả và phân công cần thiết cho quá trình lặp lại liên tục, người dùng không phải lúc nào cũng thể hiện khả năng phân biệt phê phán. Khi các công cụ AI tạo ra các sản phẩm hoàn chỉnh, chẳng hạn như mã, tài liệu hoặc công cụ tương tác, đánh giá của người dùng giảm mạnh. Trong những trường hợp này, chỉ có 5,5% người dùng kiểm tra lại thông tin, 13% đặt câu hỏi về lý luận và 15,8% xác định ngữ cảnh bị thiếu đối với đầu ra không phải dạng văn bản.

Khoảng cách hành vi này là một vấn đề vì AI không quan tâm đến kết quả thực tế mà nó đưa ra, có khả năng làm tốt hoặc làm tệ nhanh hơn con người. Điều này sau đó phụ thuộc vào người dùng để đánh giá phê phán đầu ra, liên tục lặp lại để có được kết quả đúng.

Trong cuộc chạy đua khai thác trí tuệ nhân tạo (AI), các doanh nghiệp sẽ cần xem xét kỹ hơn quy trình phỏng vấn và đánh giá ứng viên. Với vô số nguồn tài liệu hướng dẫn có sẵn, việc thể hiện mình là người dùng thành thạo AI trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Các nhà tuyển dụng sẽ cần tìm kiếm những cách thức kiểm tra trình độ AI nghiêm ngặt hơn, đặc biệt là khi các quy trình phỏng vấn thông thường thường ưu tiên khả năng trình diễn hơn là năng lực thực tế. Thông thường, ứng viên được đánh giá dựa trên việc họ kể câu chuyện về khả năng sử dụng AI tốt đến mức nào hơn là chứng minh khả năng thực hiện thực tế. Giải quyết vấn đề bằng AI đòi hỏi sự lặp lại và đánh giá liên tục từ người dùng, những phẩm chất vô hình mà sẽ không thể hiện được trong một cuộc phỏng vấn thông thường.

Để các công ty kiểm tra điều này một cách hiệu quả, hình thức phỏng vấn sẽ cần chuyển từ kể chuyện sang đánh giá dựa trên năng lực, điều này có thể bao gồm việc ứng viên kiểm tra kết quả đầu ra của AI trong thời gian thực. Khi tuyển dụng người dùng thành thạo AI, các công ty nên xác định rõ hơn và kiểm tra khả năng giám sát của con người, cũng như các kỹ năng năng lực AI quan trọng khác cần thiết cho các chức năng công việc cụ thể của họ.