Thách thức Mỹ nếu tấn công cơ sở hạt nhân 'bất khả xuyên phá' của Iran

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/7 về khả năng "giáng đòn mạnh, đẹp đẽ vào thẳng cửa trước" cơ sở hạt nhân tại Núi Pickaxe đã thu hút sự chú ý của giới quan sát quân sự.

Đây là địa điểm chưa từng bị tập kích trong Chiến dịch Búa Đêm hồi tháng 6/2025 và cũng không hứng đòn không kích nào kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát hồi tháng 2.

Theo ông Joseph Trevithick, biên tập viên chuyên trang quân sự War Zone, phát biểu của ông Trump cho thấy Washington nhận thức rõ những khó khăn khi đối mặt với một trong những mục tiêu kiên cố nhất của chương trình hạt nhân Iran.

Núi Pickaxe, còn gọi là Kuh-e Kolang Gaz La, nằm trên dãy Zagros, cách cơ sở hạt nhân Natanz 1,5 km.

Iran đã xây dựng hai hệ thống hầm ngầm độc lập dưới ngọn núi này, trong đó khu đầu tiên khởi công năm 2007 và khu còn lại bắt đầu được xây dựng từ năm 2020.

Theo các chuyên gia được Reuters dẫn lời, toàn bộ khu phức hợp nằm sâu khoảng 600 mét dưới lớp đá granite, khiến nơi này gần như miễn nhiễm với các loại bom xuyên phá hiện có của Mỹ.

Loại bom mạnh nhất trong kho vũ khí Mỹ hiện nay là bom xuyên phá GBU-57/B Massive Ordnance Penetrator (MOP), nặng gần 14 tấn.

Theo Không quân Mỹ, loại bom này có thể xuyên qua lớp vật liệu dày 60 mét trước khi phát nổ. Trong khi đó, tạp chí quốc phòng IHS Janes đánh giá GBU-57/B có khả năng xuyên 60 mét đất hoặc 18 mét bê tông cốt thép.

Trong Chiến dịch Búa Đêm, Mỹ đã sử dụng 12 quả bom xuyên phá GBU-57/B nhằm vào cơ sở Fordow và 2 quả đánh trúng Natanz.

Tuy nhiên, mức độ thiệt hại thực tế vẫn chưa được xác nhận. Theo CNN, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine từng thừa nhận cơ sở tại Isfahan nằm quá sâu nên bom GBU-57/B khó phát huy hiệu quả, khiến Mỹ chỉ dùng tên lửa hành trình Tomahawk để đánh các mục tiêu trên mặt đất.

Ngoài giới hạn về khả năng xuyên phá, Mỹ cũng đối mặt với bài toán số lượng. Không rõ nước này còn bao nhiêu bom GBU-57/B sau chiến dịch năm 2025, trong khi bom xuyên phá thế hệ mới GBU-76/B vẫn chưa được đưa vào trang bị.

Bom xuyên hầm hạt nhân B61-11 cũng là một lựa chọn, nhưng khả năng Mỹ sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Iran được đánh giá rất thấp do nguy cơ leo thang xung đột.

Theo ông Trevithick, phương án khả thi hơn là đánh sập các cửa hầm và đường tiếp cận nhằm cô lập cơ sở ngầm.

Tuy nhiên, chiến thuật này vẫn gặp nhiều khó khăn do Mỹ chưa nắm đầy đủ cấu trúc hệ thống đường hầm.

Ảnh vệ tinh gần đây cho thấy Iran đã gia cố các cửa hầm bằng đất đá và tăng cường công sự bảo vệ. Viện Khoa học và An ninh Quốc tế (ISIS) nhận định việc mở đường vào bên trong sẽ cần nhiều thiết bị hạng nặng, thời gian dài và lực lượng bảo vệ quy mô lớn.

Theo ông David Albright, Chủ tịch ISIS, điều quan trọng là chưa thể xác định chính xác cơ sở tại Núi Pickaxe đang chứa những gì.

Ông cho rằng việc Mỹ có tấn công địa điểm này hay không sẽ phụ thuộc vào đánh giá về giá trị chiến lược của mục tiêu, cũng như những diễn biến mới liên quan chương trình hạt nhân của Iran.

Việt Hùng