Thách thức bản quyền âm nhạc gia tăng do AI

Ngày 18/3, Liên đoàn Công nghiệp ghi âm Quốc tế (IFPI) cho biết doanh thu lĩnh vực âm nhạc toàn cầu tăng tăng 6,4% lên 31,7 tỷ USD vào năm ngoái nhờ dịch vụ phát trực tuyến, đánh dấu tăng trưởng năm thứ 11 liên tiếp. Tuy nhiên, tổ chức này cũng cảnh báo mối đe dọa ngày càng tăng từ các nội dung giả mạo do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra trên các nền tảng này.

Theo báo cáo thường niên của IFPI – tổ chức đại diện cho hơn 8.000 hãng thu âm trên toàn thế giới, dịch vụ phát nhạc trực tuyến chiếm gần 70% tổng doanh thu hằng năm, với số lượt đăng ký trả phí đạt 837 triệu thuê bao trên toàn cầu. Báo cáo cũng ghi nhận tăng trưởng từ các sản phẩm âm nhạc phát hành bằng các định dạng vật lý, trong đó đĩa than tăng 13,7%. Châu Á là khu vực dẫn đầu sự trỗi dậy của đĩa than và CD, trong khi tại thị trường Bắc Phi và Trung Đông, các định dạng này gần như không tồn tại khi dịch vụ phát nhạc trực tuyến chiếm tới 97,5% doanh thu. Taylor Swift là nghệ sĩ có doanh thu cao nhất thế giới năm 2025, sau đó lần lượt là nhóm nhạc Hàn Quốc Stray Kids và rapper người Canada Drake.

Mặc dù vậy, IFPI nêu ra thực trạng đáng buồn khi ngày càng nhiều sản phẩm âm nhạc do AI tạo ra. Theo báo cáo, nền tảng phát nhạc trực tuyến Deezer ghi nhận hơn 6.000 bản nhạc do AI tạo ra mỗi ngày. Sản phẩm âm nhạc của AI thường trở nên phổ biến rất nhanh, điển hình như thành công bất ngờ của bản cover (hát lại) bằng AI ca khúc "Papaoutai" của nghệ sĩ người Bỉ Stromae vào cuối tháng 1 vừa qua.

IFPI nhấn mạnh gian lận trong phát nhạc trực tuyến chính là hành vi đánh cắp bản quyền, cho rằng công nghệ nên được ứng dụng để hỗ trợ và thúc đẩy, chứ không được phép thay thế khả năng sáng tạo của con người. Trước tình hình trên, IFPI hối thúc ngành âm nhạc cần thiết lập cơ chế đảm bảo quyền lợi cho các nhạc sĩ trước các nội dung do AI tạo ra, đồng thời các nhà hoạch định chính sách cần duy trì nghiêm ngặt các biện pháp bảo hộ bản quyền.

Nguyễn Hằng (TTXVN)