Thách đấu trực tuyến hay cá độ trá hình?

Hốt bạc từ nghề thách đấu online

Một trong những trận đấu thu hút người xem đông đảo thời gian gần đây trên nền tảng mạng xã hội phải kể đến trận PK giữa tài khoản S.M Vlog và tài khoản B.N 79. Theo đó, tài khoản S.M Vlog và tài khoản B.N 79 cùng thực hiện thử thách ăn 0.5kg ớt hiểm. Trong thời gian 5 phút, nếu ai ăn hết trước và không uống nước sẽ nhận phần thắng, người thua sau đó phải thực hiện hình phạt là mặc đồ bikini (đồ bơi) ra đường nhảy múa, làm trò cười cho thiên hạ.

Dương Hồng Phúc làm việc với cơ quan công an sau khi tổ chức các vụ thách đấu nguy hiểm trên nền tảng mạng xã hội

Trận đấu thu hút hàng trăm ngàn lượt theo dõi, những phần thưởng là kim cương, đồng xu, hoa hồng liên tục gửi tặng hai người chơi. Kết quả, tài khoản S.M Vlog chiến thắng, nhận về trên 30.000 kim cương quà tặng (10.000 kim cương quy đổi khoảng 500 USD). Ước tính quy đổi tỷ giá trên nền tảng khoảng hơn 35 triệu đồng. Tài khoản B.N 79 tuy thua cuộc nhưng cũng nhận về trên 10.000 kim cương, khoảng 12 triệu đồng.

Cuộc chơi tiếp tục hấp dẫn với màn “trả kèo” của người thua. Tài khoản B.N 79 thực hiện màn bikini nhảy múa, la hét trên đường ngoài công viên trong vòng 5 phút trước máy quay livestream kích thích hàng ngàn lượt xem và tiếp tục tặng quà.

Trong các trận PK, càng kêu gọi được nhiều người xem quyên góp thì số tiền người chơi nhận được sẽ càng nhiều. Với TikTok, nền tảng đang thu hút đông đảo người trẻ tham gia, mỗi trận đấu giờ đây không còn trong phạm vi một quốc gia mà còn có thể trên quy mô quốc tế. Người chơi ở Việt Nam có thể tham gia thử thách với người chơi ở quốc gia khác. Mỗi ngày, mỗi tháng sẽ có bảng xếp hạng ai là người chơi có thành tích cao nhất.

Những màn thách đấu nhằm câu view để tăng lượt tương tác của TikToker “Li Minh Hồ Quận 7” tác động tiêu cực cho người xem

Thi hát, múa, nhảy hay đơn giản là nói chuyện, trong vài phút của mỗi thử thách, người tham gia sẽ liên tục nhắc người xem tặng quà cho mình. Người xem sẽ nạp tiền vào mua quà, đổi điểm để giúp người mình thích giành chiến thắng và xem người thua thực hiện thử thách. Dù bị giữ lại 70% nhưng những người chơi có thể kiếm được hàng chục, hàng trăm triệu đồng trong một khoảng thời gian ngắn. Việc nhẹ lương cao nên chặn tài khoản này, tài khoản mới lại mọc lên. Những người livestream với thử thách sốc, sến, độc… nghĩ ra đủ cách lách luật.

Một trong những vụ PK “đi vào lòng đất” là màn thách đấu úp mặt vào chậu nước xem ai chịu được lâu hơn giữa tài khoản T.B và tài khoản Đ.Q. Chỉ sau vài tiếng kêu gọi đã quy tụ được hơn 100.000 lượt khán giả theo dõi trận livestream và tham gia bắt kèo kẻ thắng người thua. Theo quy ước, ai thua sẽ phải trát phân bò lên mặt. Xuyên suốt trận đấu, cả hai tài khoản đều đỏ rực quà từ khán giả. Kết quả, tài khoản T.B thắng cuộc với sức chịu đựng, nhịn thở dưới nước hơn 3 phút, tài khoản Đ.Q thua cuộc lập tức trả kèo trát phân bò vào mặt.

Buổi livestream PK chỉ diễn ra khoảng 10 phút đã thu về một lượng quà tặng khủng. Tài khoản T.B tiết lộ, trận thách đấu giúp anh thu về gần 50 triệu đồng tiền mặt quy đổi từ quà tặng của khán giả. Ma lực của đồng tiền quá lớn khiến cho các TikToker nghĩ ra trăm phương ngàn kế, xây dựng kịch bản càng kỳ dị, lạ đời, càng nguy hiểm lại càng ăn khách và hốt bạc từ nghề thách đấu trực tuyến.

Một màn PK mở nhạc đám ma ngồi khóc trước nhà người lạ gây phản cảm

Hệ lụy khôn lường

Trào lưu thách đấu không chỉ giúp người chơi kiếm được tiền mà còn mang lại tiếng tăm trong cộng đồng mạng, kéo cả các TikToker, các “giang hồ mạng” ăn theo để nổi tiếng hơn nữa.

Một vụ PK đi vào lịch sử mạng xã hội phải kể đến trận thách đấu “từ thiện” giữa TikToker Huấn Hoa Hồng, tức Bùi Xuân Huấn và “Vua quạt” Trần Đình Tiệp.

Nguồn cơn bắt đầu bằng tuyên bố của Huấn Hoa Hồng nói sẽ đóng góp gấp ba số tiền mà bất kỳ ai ủng hộ người dân Lai Châu bị ảnh hưởng bởi thiên tai vào tháng 7 vừa qua. ”Vua quạt” Trần Đình Tiệp sau đó công khai chuyển 1 tỉ đồng tới Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lai Châu. Khoản tiền đã đến nơi tiếp nhận. Giá trị hỗ trợ là có thật và cần được ghi nhận. Huấn Hoa Hồng không thực hiện lời tuyên bố góp gấp ba, với lý do không muốn từ thiện bị biến thành trò cá cược.

Tuy nhiên lời tuyên bố “gấp ba” lại chính là cách mở đầu một cuộc so kè bằng tiền. Mạng xã hội lập tức chia phe, thúc ép và chờ xem ai giữ lời, ai mất mặt. Cộng đồng mạng theo dõi xem Huấn Hoa Hồng có chuyển 3 tỉ đồng hay không, “Vua quạt” có thắng kèo hay không và người nào dám tìm đến tận xưởng của người nào.

Nhiều TikToker đu bám theo trận PK từ thiện này. Những phiên livestream của hai nhân vật này liên tục bùng nổ lượng người xem. Đỉnh điểm chính là sự xuất hiện của “giang hồ mạng” Khánh Sky (Nguyễn Văn Hợi); Hợi đã tới xưởng của “Vua quạt” livestream chửi bới, thách thức.

Hàng trăm nghìn lượt xem đã khiến buổi phát trực tiếp lan nhanh. Nhiều người vào xem vì tò mò, chờ hai bên đối đầu, thậm chí bình luận kích động Khánh Sky tiếp tục hành động. Sự hưởng ứng đó vô tình biến một hành vi gây rối thành nội dung hấp dẫn và tạo cho người phát trực tiếp cảm giác mình đang được đám đông hậu thuẫn.

“Vua quạt” tuy không xuất hiện trong buổi livestream của Khánh Sky nhưng hôm sau cũng đăng đàn phát trực tiếp, đưa ra nhiều thông tin chưa được kiểm chứng, có nội dung xúc phạm danh dự, uy tín của Nguyễn Văn Hợi và một số cá nhân khác. Hành vi này gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự trên không gian mạng.

Một trận thách đấu ăn lưỡi lam vô cùng nguy hiểm được phát trực tiếp trên nền tảng mạng xã hội

Kết thúc của màn PK “từ thiện” vô tiền khoáng hậu chính là cả “Vua quạt” Trần Đình Tiệp và Khánh Sky Nguyễn Văn Hợi đều vướng vòng lao lý.

Kiếm tiền dễ dàng từ những trận thách đấu rất hấp dẫn hoặc được nổi tiếng sau đó bán hàng, là cách mà nhiều người dùng mạng xã hội đang theo đuổi. Vì thế, không khó hiểu khi bật nền tảng như TikTok đều thấy những trận thách đấu vô bổ, lố bịch, hóc hiểm và đầy rủi ro nhưng vẫn xuất hiện nhan nhản.

Ngày 19/8 vừa qua, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP Hồ Chí Minh phối hợp Công an phường Tân Hưng đã mời Dương Hồng Phúc (23 tuổi) chủ tài khoản TikTok “Li Minh Hô Quận 7” đến làm việc.

Theo Cơ quan Công an, tối 10/8, Phúc tham gia một phiên PK. Sau khi thua, người này thực hiện hình phạt nguy hiểm liên quan đến các mảnh vỡ sắc nhọn trên livestream. Phiên phát trực tiếp có thời điểm thu hút khoảng 48.000 - 63.000 người theo dõi.

Tại Cơ quan Công an, Phúc khai thực hiện hành động trên nhằm câu view, tăng tương tác và nhận tiền ủng hộ từ người xem. Trong quá trình livestream, người này cũng quy đổi quà tặng nhận được thành tiền và rút về tài khoản cá nhân.

Như vậy, từ một cuộc thi đấu mang tính giải trí, việc lượt xem, tương tác và quà tặng gắn với kết quả PK có thể tạo động lực để người livestream tìm cách làm nội dung gây chú ý hơn. Khi những thử thách thông thường không còn đủ sức thu hút, một số người có thể đẩy mức độ kịch tính lên cao, thậm chí đánh đổi bằng sự an toàn của chính mình.

Điểm đáng chú ý của các phiên PK là quà tặng do người xem gửi không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng. Trong vụ việc được Công an TP Hồ Chí Minh thông tin, cơ quan chức năng cho biết người livestream đã quy đổi quà tặng thành tiền. Điều này tạo thành một vòng tương tác: thử thách gây chú ý, nhiều người xem, tăng tương tác và quà tặng người livestream có thêm động lực duy trì hoặc nâng mức độ kịch tính.

Công an TP Hồ Chí Minh cảnh báo việc bất chấp sức khỏe, an toàn để đổi lấy lượt xem, quà ảo và tiền ủng hộ có thể gây nhiều hệ lụy, đồng thời tác động tiêu cực đến người xem, đặc biệt là trẻ em và người trẻ. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dùng không cổ xúy, chia sẻ hoặc tặng quà cho các nội dung phản cảm, nguy hiểm.

Luật sư Đặng Trường Thanh

Tuy nhiên, bản chất của màn thách đấu ngoài kiếm tiền từ quà tặng, còn tiềm ẩn một hình thức cá cược tinh vi dưới danh nghĩa “bắt kèo” người thắng. Nhưng đó vẫn chỉ là những hậu quả nhìn thấy được. Điều đáng lo ngại hơn là ngày càng nhiều người hâm mộ ở tuổi vị thành niên, chưa nhận thức được hành vi, hành động của mình, đã lấy tiền của gia đình, thậm chí là trộm cắp tài sản để ủng hộ cho thần tượng, trong đó có các em nhỏ, bị cuốn vào những cuộc chơi thách đấu trực tuyến phản văn hóa mỗi ngày.

Ngọc Thiện