Tên lửa Zircon của Nga đã trở thành vũ khí thực chiến như thế nào?

Tên lửa hành trình chống hạm 3M22 Zircon được Nga phát triển với mục tiêu tạo ra một vũ khí tốc độ cao có khả năng tấn công các mục tiêu trên biển.

Tuy nhiên, trong chiến sự Ukraine, loại tên lửa này ngày càng được nhắc tới trong vai trò tập kích các mục tiêu trên đất liền.

Zircon được phóng từ tàu chiến hoặc tàu ngầm, sử dụng động cơ scramjet để duy trì tốc độ siêu vượt âm trong hành trình.

Nga công bố tên lửa có thể đạt tốc độ tới Mach 9 và tầm bắn lên tới 1.000 km. Thiết kế này cho phép Zircon tiếp cận mục tiêu với tốc độ rất cao, rút ngắn đáng kể thời gian cảnh báo đối với hệ thống phòng không.

Sự chuyển hướng từ nhiệm vụ chống hạm sang tấn công mục tiêu mặt đất là một trong những điểm đáng chú ý nhất trong quá trình Zircon được đưa vào sử dụng thực tế.

Ukraine từng nhiều lần tuyên bố Nga sử dụng loại tên lửa này để tập kích lãnh thổ, dù việc xác định chính xác loại tên lửa được sử dụng trong từng cuộc tấn công không phải lúc nào cũng đơn giản.

Reuters từng dẫn các nguồn tin Ukraine cho biết lực lượng Nga đã sử dụng tên lửa Zircon trong một cuộc tập kích nhằm vào Zaporizhzhia.

Thông tin này cho thấy Nga đang tìm cách khai thác khả năng của loại tên lửa vốn ban đầu được phát triển chủ yếu cho nhiệm vụ chống hạm..

Điểm đáng chú ý của Zircon không chỉ nằm ở tốc độ. Tên lửa có thể thay đổi quỹ đạo trong quá trình bay, khiến các hệ thống phòng không phải xử lý một mục tiêu có tốc độ rất cao và quỹ đạo phức tạp.

Đây cũng là yếu tố khiến Zircon được xếp vào nhóm vũ khí mà các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại phải đặc biệt quan tâm.

Tuy nhiên, việc Zircon xuất hiện trên chiến trường không đồng nghĩa Nga có thể sử dụng loại tên lửa này với số lượng lớn như UAV hoặc các dòng tên lửa phổ biến hơn.

Zircon là vũ khí phức tạp, được phóng từ các nền tảng hải quân và có vai trò khác với tên lửa hành trình như Kh-101 hay tên lửa đạn đạo Iskander-M.

Việc Nga đưa Zircon vào các cuộc tập kích cho thấy một xu hướng đáng chú ý: những vũ khí vốn được thiết kế cho chiến tranh trên biển đang được thử nghiệm và khai thác thêm cho nhiệm vụ tấn công mặt đất.

Nếu xu hướng này tiếp tục, Zircon sẽ không còn chỉ được nhắc đến như một vũ khí chống hạm trên giấy tờ, mà ngày càng được đánh giá qua khả năng hoạt động trong môi trường chiến đấu thực tế.

Việt Hùng