Tên lửa R-37M và năng lực không chiến tầm xa của Nga

Tên lửa không đối không R-37M là một trong những vũ khí tầm xa đáng chú ý nhất trong kho vũ khí hàng không Nga.

Được phát triển từ dòng R-37, R-37M ban đầu gắn với máy bay đánh chặn MiG-31BM, sau đó được tích hợp trên máy bay chiến đấu Su-35S và máy bay chiến đấu Su-57.

R-37M có chiều dài 4,06 mét, đường kính 38 cm và khối lượng 510 kg. Tên lửa sử dụng động cơ rocket nhiên liệu rắn 2 xung, đạt tốc độ tối đa Mach 6.

Vũ khí mang đầu đạn nặng 60 kg và được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp đầu dò radar chủ động ở giai đoạn cuối.

Tầm bắn của R-37M phụ thuộc vào độ cao, tốc độ khi phóng, hướng tiếp cận và loại mục tiêu.

Các đánh giá chuyên môn cho rằng tầm tác chiến có thể đạt 200 km trong điều kiện nhất định, trong khi một số nguồn công khai đưa ra con số lớn hơn 300 km đối với điều kiện phóng thuận lợi.

Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) đánh giá R-37M có tầm bắn tối đa 200 km tùy hình học giao chiến và loại mục tiêu.

Điểm đáng chú ý của R-37M nằm ở khả năng tấn công mục tiêu ngoài tầm nhìn. Sau khi được phóng, tên lửa sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính để tiếp cận khu vực mục tiêu.

Ở giai đoạn cuối, đầu dò radar chủ động được kích hoạt để tự tìm và bám mục tiêu. Cách thức này giúp máy bay phóng không phải duy trì chiếu xạ radar liên tục cho đến thời điểm đánh trúng mục tiêu.

Trong chiến sự Ukraine, R-37M được sử dụng trên máy bay chiến đấu Su-35S và trở thành một phần quan trọng trong chiến thuật không chiến tầm xa của Nga.

RUSI cho biết loại tên lửa này đã được sử dụng để tiêu diệt một số máy bay Ukraine, trong đó có trường hợp được ghi nhận ở cự ly 177 km.

Tháng 6/2026, một số nguồn tin cho rằng máy bay chiến đấu Su-35S Nga đã sử dụng R-37M để bắn hạ máy bay chiến đấu MiG-29 Ukraine ở cự ly 190 km.

Tuy nhiên, chi tiết về vụ việc vẫn dựa trên các nguồn thông tin mở và chưa có đầy đủ dữ liệu độc lập xác nhận.

Với tầm bắn lớn, tốc độ cao và khả năng tự dẫn bằng radar chủ động, R-37M cho phép máy bay chiến đấu Nga duy trì khoảng cách đáng kể với đối phương trong các cuộc giao chiến trên không.

Đây cũng là lý do loại tên lửa này ngày càng được chú ý trong các đánh giá về năng lực không chiến tầm xa của Nga.

Việt Hùng